# Ağrı'nın Diyadin ilçesinde kurulması planlanan bir altın madeni ocağına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/29076 - **Veren:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum) - **Veriliş tarihi:** 2 Haziran 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 122 gün sonra, 2 Ekim 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f0fe30fd-ab2a-4a26-b170-01973a8dec8a - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29076-agri-nin-diyadin-ilcesinde-kurulmasi-planlanan-bir-altin-madeni-ocagina-iliskin > Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti), 2 Haziran 2025 tarihinde 7/29076 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 122 gün sonra, 2 Ekim 2025). ## Önerge metni HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ RÂRTİS!,|CL,|£C£C£"cc GRUP BAŞKANLIĞI Sayı 121997. mesanmasan 2 Terin .02.001.2025 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞPNA Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. ümeyye BOZ Erzincan İliç'te yaşanan ve 9 işçinin toprak altında kaldığı maden faciasının ardından kamuoyunun dikkatleri, Türkiye genelinde siyanürlü liç yöntemiyle işletilmesi planlanan diğer altın madenlerine çevrilmiştir. Bu madenlerden biri de Ağrı ili Diyadin ilçesi Mollakara köyünde Koza Altın İşletmeleri tarafından kurulması planlanan Mollakara Altın Madeni'dir. Söz konusu tesis, Fırat Nehri'nin en önemli kollarından biri olan Murat Nehri'nin doğduğu Tendürek Dağı eteklerine kurulmak istenmektedir. ÇED raporuna göre siyanürle altın ayrıştırması yapılacağı belirtilen tesiste; arsenik, cıva, antimon, krom, kurşun ve nikel gibi ağır metallerin açığa çıkacağı, 11 milyon ton cevherin işleneceği ve yaklaşık 5.500 ton siyanür kullanılacağı ifade edilmektedir. Maden sahasının aktif bir fay hattında, sönmemiş bir volkan olan Tendürek Dağı'nın eteklerinde kurulması ve tarımsal üretim, hayvancılık, sera faaliyetleri ve kaplıca turizmini tehdit etmesi; halk sağlığı, ekolojik denge ve bölgenin ekonomik sürdürülebilirliği açısından büyük riskler barındırmaktadır. Bu bağlamda: 1. Diyadin Mollakara Altın Madeni Projesi için verilen Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) olumlu kararında, Murat Nehri havzası ve çevresindeki jeotermal kaynaklar, kaplıcalar, tarım-sera alanları ile ilgili nasıl bir analiz yapılmıştır? Bu analizler kamuoyuyla paylaşılmış mıdır? 2. Siyanürle ayrıştırma yönteminin kullanılacağı bu maden ocağı için Bakanlığınız tarafından yapılmış herhangi bir halk sağlığı, toprak ve yeraltı suyu kirliliği riski değerlendirmesi bulunmakta mıdır? Varsa sonuçları nelerdir? 3. Maden sahası, aktif bir fay hattı üzerinde ve sönmemiş bir volkan olan Tendürek Dağı'nın eteklerinde yer almaktadır. Bu veriler ışığında, olası sismik riskler dikkate alınarak proje yeniden değerlendirilmiş midir? 4. Koza Altın İşletmeleri'nin bölgedeki taşınmazları yüksek bedellerle satın alarak yerel halk üzerinde baskı oluşturduğu, halkın ekonomik bağımlılıkla susturulmaya çalışıldığı yönündeki iddialar Bakanlığınızca araştırılmış mıdır? 5. Diyadin Tarıma Dayalı İhtisas Sera OSB, bölgedeki termal kaynaklara bağlı olarak faaliyet yürütmektedir. Siyanürle maden işletmeciliğinin bu altyapıyı tehdit edeceği konusunda Bakanlığınızın herhangi bir müdahale planı var mıdır? 6. Koza Altın tarafından hazırlanan ÇED raporunun gerçek dışı veriler içerdiği ve yöredeki STK"lar ile meslek odalarının uyarılarının dikkate alınmadığı iddialarına ilişkin herhangi bir denetim süreci başlatılmış mıdır? 7. Bakanlığınız, Mollakara Altın Madeni Projesi'ni İliç faciası ışığında yeniden değerlendirmeyi, halkın, doğanın ve geleceğin korunması adına projeyi iptal etmeyi gündemine alacak mıdır? ## Bakanlığın cevabı İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI SORULAR Erzincan İliç'te yaşanan ve 9 işçinin toprak altında kaldığı maden faciasının ardından kamuoyunun dikkatleri, Türkiye genelinde siyanürlü liç yöntemiyle işletilmesi planlanan diğer altın madenlerine çevrilmiştir. Bu madenlerden biri de Ağrı ili Diyadin ilçesi Mollakara köyünde Koza Altın işletmeleri tarafından kurulması planlanan Mollakara Altın Madeni"dir. Söz konusu tesis, Fırat Nehri'nin en önemli kollarından biri olan Murat Nehrinin doğduğu Tendürek Dağı eteklerine kurulmak istenmektedir. ÇED raporuna göre siyanürle altın ayrıştırması yapılacağı belirtilen tesiste; arsenik, cıva, antimon, krom, kurşun ve nikel gibi ağır metallerin açığa çıkacağı, 11 milyon ton cevherin işleneceği ve yaklaşık 5.500 ton siyanür kullanılacağı ifade edilmektedir. Maden sahasının aktif bir fay hattında, sönmemiş bir volkan olan Tendürek Dağı'nın eteklerinde kurulması ve tarımsal üretim, hayvancılık, sera faaliyetleri ve kaplıca turizmini tehdit etmesi; halk sağlığı, ekolojik denge ve bölgenin ekonomik sürdürülebilirliği açısından büyük riskler barındırmaktadır. Bu bağlamda: 1. Diyadin Mollakara Altın Madeni Projesi için verilen Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) olumlu kararında, Murat Nehri havzası ve çevresindeki jeotermal kaynaklar, kaplıcalar, tarım-sera alanları ile ilgili nasıl bir analiz yapılmıştır? Bu analizler kamuoyuyla paylaşılmış mıdır? 2. Siyanürle ayrıştırma yönteminin kullanılacağı bu maden ocağı için Bakanlığınız tarafından yapılmış herhangi bir halk sağlığı, toprak ve yeraltı suyu kirliliği riski değerlendirmesi bulunmakta mıdır? Varsa sonuçları nelerdir? 3. Maden sahası, aktif bir fay hattı üzerinde ve sönmemiş bir volkan olan Tendürek Dağı'nın eteklerinde yer almaktadır. Bu veriler ışığında, olası sismik riskler dikkate alınarak proje yeniden değerlendirilmiş midir? 4. Koza Altın İşletmeleri'nin bölgedeki taşınmazları yüksek bedellerle satın alarak yerel halk üzerinde baskı oluşturduğu, halkın ekonomik bağımlılıkla susturulmaya çalışıldığı yönündeki iddialar Bakanlığınızca araştırılmış mıdır? • . Diyadin Tarıma Dayalı ihtisas Sera OSB, bölgedeki termal kaynaklara bağlı olarak faaliyet yürütmektedir. Siyanürle maden işletmeciliğinin bu altyapıyı tehdit edeceği konusunda Bakanhğınızın herhangi bir müdahale planı var mıdır? 6. Koza Altın tarafından hazırlanan ÇED raporunun gerçek dışı veriler içerdiği ve yöredeki STK'lar ile meslek odalarının uyarılarının dikkate alınmadığı iddialarına ilişkin herhangi bir denetim süreci başlatılmış mıdır? 7. Bakanlığınız, Mollakara Altın Madeni Projesi'ni İliç faciası ışığında yeniden değerlendirmeyi, halkın, doğanın ve geleceğin korunması adına projeyi iptal etmeyi gündemine alacak mıdır? CEVAPLAR ÇED Yönetmeliği uyarınca yürütülen ÇED Süreçleri sadece Bakanlığımızca yürütülmemekte olup, proje konusuyla ilgili tüm kurum ve kuruluşların katılımıyla gerçekleştirilen bir süreçtir. Süreç içerisinde yapılan bilimsel/teknik çalışmalar Bakanlığımızca yetkilendirilmiş firmalar tarafından, Proje Özel Formatları kapsamında yapılmakta/yaptırılmaktadır. Bu süreç boyunca sürdürülen çalışmalarla halktan gelen görüş ve öneriler de dikkate alınarak projenin çevresel etkilerinin mevzuatın gerektirdiği biçimde araştırılıp incelendiği ve olası çevresel etkilerin en aza indirilmesi için gerekli önlemlerin alındığı, bu konuda diğer ilgili kurum ve kuruluşların da hem fikir olduğu da dikkate alınarak değerlendirildiği bir süreçtir. Projelerden kaynaklı ortaya çıkabilecek atıkların çevre kirliliğine neden olmaması yürütülen ÇED Süreçlerinde esas alınmakta olup, ÇED Raporlarında bölgenin mevcut kirlilik yükü tespit edilerek ve projelerin depolama alanları ile maden ocak alanlarının tasarımları bu esasa göre tasarlanmaktadır. Bahse konu projenin ÇED Süreci şeffaf şekilde yürütülmüş, her aşamasında proje halkın görüşüne açılmış olup, halktan gelen görüş, öneri ve şikayetler ÇED Süreci içerisinde dikkate alınmaktadır. Bilindiği üzere 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 10 uncu maddesi "Gerçekleştirmeyi plânladıkları faaliyetleri sonucu çevre sorunlarına yol açabilecek kurum, kuruluş ve işletmeler, Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu veya proje tanıtım dosyası hazırlamakla yükümlüdürler. Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu Kararı veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir Kararı alınmadıkça bu projelerle ilgili onay, izin, teşvik, yapı ve kullanım ruhsatı verilemez; proje için yatırıma başlanamaz ve ihale edilemez..." hükmü ve 10. Maddeye istinaden çıkarılan ÇED Yönetmeliğinin 14. Maddesinin 3. Paragrafında "(3) Bakanlık, Komisyon çalışmalarını ve halkın görüşlerini dikkate alarak proje için "ÇED Olumlu" yada "ÇED Olumsuz" kararı verir." hükmü yer almaktadır. Soru Önergesine konu proje için ÇED Yönetmeliğinin 14, Maddesi uyarınca ÇED Olumlu Kararı verilmiştir. Sorularda belirtilen hususlarla ilgili değerlendirmeler https://eced.csb.şov.tr/isp/ek1/393874 internet adresindeki Nihai ÇED Raporu'nda yer almaktadır. --- **Kaynak gösterme:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş). “Ağrı'nın Diyadin ilçesinde kurulması planlanan bir altın madeni ocağına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29076, 2 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29076-agri-nin-diyadin-ilcesinde-kurulmasi-planlanan-bir-altin-madeni-ocagina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f0fe30fd-ab2a-4a26-b170-01973a8dec8a Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.