# Çocuklara yönelik fiziksel ve psikolojik şiddete karşı alınan önlemlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/29171
- **Veren:** Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol, Mersin)
- **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş)
- **Veriliş tarihi:** 10 Haziran 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 154 gün sonra, 11 Kasım 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c3aedef3-c8f5-43a6-bc00-01975f23a4f5
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29171-cocuklara-yonelik-fiziksel-ve-psikolojik-siddete-karsi-alinan-onlemlere-iliskin

> Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol), 10 Haziran 2025 tarihinde 7/29171 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 154 gün sonra, 11 Kasım 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur Özdemir GÖKTAŞ tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. 02.06.2025 Meh gizi Emin EK

Çocuklara yönelik fiziksel, psikolojik ve duygusal şiddet; bireyin sağlıklı gelişim sürecinde kalıcı izler bırakan, toplumsal güvenliği ve geleceği doğrudan etkileyen ciddi bir sorundur. Gerek aile içinde gerekse eğitim kurumlarında, kamusal alanlarda ya da dijital mecralarda çocukların maruz kaldığı istismar vakaları son yıllarda artarak kamuoyunun gündemine gelmekte ve toplumda derin kaygılara yol açmaktadır.

Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'yi imzalayan Türkiye, çocukların korunması, şiddetten uzak bir ortamda büyümeleri ve yüksek yararlarının gözetilmesi konusunda uluslararası düzeyde yükümlülük altındadır. Ancak, mevcut veriler ve sahadan gelen gözlemler, bu yükümlülüklerin uygulamaya geçirilmesinde yapısal eksiklikler ve uygulamaya dönük sorunların devam ettiğini göstermektedir.

Bu durumu somut biçimde gözler önüne seren son örneklerden biri, geçtiğimiz günlerde İstanbul'da Marmaray toplu taşıma aracında yaşanan ve basına "iki çocuğunun yanında darbedildi" şeklinde yansıyan olay olmuştur. Olay sonrası, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, çocuklara psikososyal destek sağlanması amacıyla lu Müdürlüğü ekiplerine talimat vermiştir.

Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat E-308 Çankaya / ANKARA

Çocukların, özellikle kamusal alanlarda tanık oldukları ya da doğrudan maruz kaldıkları her türlü şiddet, onların ruhsal gelişimini olumsuz etkilemekte ve uzun vadeli travmalara neden olabilmektedir. Marmaray'da yaşanan bu olay, çocukların korunmasına yönelik acil müdahale mekanizmalarının ve önleyici politikaların ne denli elzem olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur. Bu nedenle, çocukların güvenliğini esas alan bütüncül ve sürdürülebilir yaklaşımların geliştirilmesi, benzer travmatik deneyimlerin önlenmesinde kritik öneme sahiptir.

Bu bağlamda;

1. Türkiye genelinde son 5 yılda çocuklara yönelik bildirilen fiziksel ve psikolojik şiddet vakalarının sayısı nedir? Bu vakaların yıllara ve illere göre dağılımı nasıldır?

2. Bu vakaların ne kadarı aile içi şiddet kapsamında, ne kadarı okul, bakım kurumu veya kamusal alanlarda meydana gelmiştir?

3. Bakanlığınızın bu tür vakaları tespit etmek ve erken müdahalede bulunmak amacıyla yürüttüğü aktif saha çalışmaları ve izleme sistemleri nelerdir?

4. Şiddet mağduru çocuklara yönelik psikososyal destek hizmetleri tüm illerde eşit biçimde sunulmakta mıdır? Personel ve altyapı açısından yaşanan eksiklikler nelerdir?

5. Çocuk İzlem Merkezlerinin (ÇİM) sayısı ve bu merkezlerin illere göre dağılımı nedir? Bu merkezlerin kapasitesi ihtiyacı karşılamaya yeterli midir?

6. Okullarda rehberlik servislerinin ve öğretmenlerin çocuklara yönelik şiddet vakalarını tespit etme ve raporlama konusundaki eğitim düzeyi ve yeterliliği ne durumdadır?

7. Çocukların dijital ortamlarda maruz kaldığı psikolojik şiddet ve siber zorbalıkla mücadeleye ilişkin özel bir birim veya eylem planı bulunmakta mıdır?

8. Bakanlığınızın çocuklara yönelik şiddeti önleme amacıyla hazırladığı ulusal kampanyalar, kamu spotları veya eğitim projeleri var mıdır? Varsa bu projelerin etkisi ölçülmüş müdür?

9. Şiddete maruz kalan çocukların güvenliğinin sağlanması amacıyla Bakanlığınız ile Adalet Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı arasında yürütülen ortak çalışmalar var mıdır? Varsa nelerdir?

Adres: Halkla İlişkiler Binası 3. Kat E-308 Çankaya / ANKARA

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 17.06.2025 tarihli ve 1646034 sayılı yazınız.

İlgi yazı ekinde alınan Mersin Milletvekili Sayın Mehmet Emin EKMEN tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/29171 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 7/29171 Cevap Metni (4 Sayfa)

Çocuk Gelişimcisi —— Telefon No:(312) 705 58 09

Mersin Milletvekili Sayın Mehmet Emin EKMEN'e Ait 7/29171 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Bakanlığımız ülkemizdeki tüm çocukların korunmasını, haklarının ve esenliklerinin güvence altına alınmasını amaçlamakta, çocukların ve gençlerin sağlıklı gelişimini temin etmek ve tüm risklere (ihmal, istismar, taciz, şiddet vb.) karşı bilinçli ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yapmaktadır. Bu çalışmalar çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde yürütülmektedir.

Bakanlığımızca çocuğa yönelik her türlü istismarla etkin mücadele edilmektedir. Hiçbir çocuğun istismara uğramaması için çalışmalarımız devam etmektedir. Çocuğun mağduriyeti ile ilgili Bakanlığımıza intikal eden herhangi bir bilgi veya ihbar anında değerlendirilmekte, çocuk ve ailesi hakkında derhal sosyal inceleme yapılmaktadır.

Yapılan inceleme sonucu çocuk ve aile, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında ihtiyaç duyduğu koruyucu ve destekleyici tedbirler (eğitim, sağlık, danışmanlık, bakım ve barınma tedbirleri) çerçevesinde desteklenmektedir. Adli süreç yakından takip edilmekte ve davaya müdahil olunmaktadır.

Bakanlığımız koordinesinde çocuk haklarının etkin bir şekilde uygulanması ve koordinasyonunun sağlanması için "2023-2028 Türkiye Çocuk Hakları Strateji Belgesi ve Eylem Planı" nda yer alan "Çocuk Dostu Adalet Stratejik Amacı", "Aileye ve Çocuğa Yönelik Koruma ve Destek Hizmetleri Stratejik Amacı", "Bilgi Teknolojilerine Erişim ve Güvenli İnternet Kullanımı Siratejik Amacı" ve "Aile ve Çocuğa Yönelik Koruma ve Destek Hizmetleri Stratejik Amacı" altında yer verilen alt faaliyetlerle ile çocukların her türlü ihmal ve istismardan korunmasına yönelik çalışmalar koordine edilmektedir. Eylem planında yer verilen faaliyetler kurumlar arası iş birliği ile yürütülmektedir.

Ayrıca Bakanlığımız 2024-2028 Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planında yer alan "Dijitalleşme Sürecinde Ailenin Desteklenmesi " başlığı kapsamında "Medya ve teknolojinin bilinçli kullanımının teşvik edilmesi ve dijital bağımlılıkların azaltılması", "Aile dostu medya yapımları ile dijital içeriklerin ve bunlara erişiminin artırılması", "Medya ve dijital mecralarda aile ve aile değerlerinin korunması" hedefleri öncelikli olarak belirlenmiştir.

Bakanlığımızca çocukların ihmal ve istismardan korunmasına yönelik hizmetler; Koruyucu ve Önleyici Hizmetler, İkincil Örselenmeyi Önlemeye Yönelik Hizmetler ile Müdahale ve Rehabilitasyon Hizmetlerini kapsamaktadır.

Koruyucu ve önleyici hizmetler kapsamında yapılan çalışmalar; e Bakanlığımızca her ilde Çocuklar Güvende Ekipleri oluşturulmuş ve ekipler aracılığıyla risk altındaki çocuklara yönelik tespit, yönlendirme ve izleme faaliyetleri gerçekleştirilmektedir. Çocuklar Güvende Ekipleri aracılığıyla farklı risk gruplarındaki çocukları korumaya yönelik tespit ve müdahale çalışmalarının yanı sıra izleme faaliyetlerini yürütmektedir. Yapılan alan taramaları neticesinde çocuk ve ailenin uygun sosyal hizmet modeline veya destek ve yardımlara yönlendirilmesi sağlanmaktadır. e Ailelerde çocuk ile ilgili farkındalık oluşturmak, çocuklara okul dışı zamanlarını kaliteli ve verimli kullanabilecekleri ortam ve imkânları sunmak amacıyla "Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) Hizmetinin Etkinliğinin Artırılması (Okul Destek) Projesi" uygulamaya konmuştur. Proje kapsamında SED Hizmetinden yararlanan çocuklar için akademik, sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler düzenlenmektedir.

Bakanlığımızca "Çocukların Dijital Risklerden Korunmasında Ebeveyn Rehberi", "Siber Suçlar ve Siber Zorbalıklardan Korunma Rehberi" hazırlanmış ve Bakanlığımız internet sitesinde yayınlanmıştır.

Ebeveynlerin gerçek oyun ve oyuncakların önemi konusunda farkındalıklarının artırılması ile oyun seçiminde ebeveynlere rehberlik sağlanması; kitapların çocukların gelişimi için önemi konusunda farkındalık sağlanması, oyunla ve kitapla doğru ve etkili zaman geçirilmesi teşvik edilerek dijital bağımlılığa karşı da koruyucu bir faktör oluşturulması amacıyla Oyuncak ve Kitap Seçiminde Ebeveyn Rehberi hazırlanmış ve Bakanlığımız internet sitesinde yayınlanmıştır.

Çocukların dijital ortamlar üzerinden karşılaşabilecekleri risklerin tespit edilmesi ve önleyici çalışmalar yapılması amacıyla Bakanlığımız bünyesinde "Sosyal Medya Çalışma Grubu" oluşturulmuştur. Sosyal Medya Çalışma Grubu; çocukların gelişimlerini olumsuz yönde etkileyecek ve çocukların ihmal, istismara maruz kalabileceği internet ortamında yer alan içeriklere paydaş kurumlar olan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı ile iş birliği içerisinde müdahale etmektedir. Çalışma grubu, aynı zamanda sorunun yaşandığı ildeki İl Müdürlükleri ile irtibat kurarak mağdur çocuklara ve ailelerine sosyal ve psikolojik destek verilmesini de sağlamaktadır.

Çocukları, ebeveynleri, çocuk alanında ya da çocuklarla çalışanları ve toplumu bilgilendirmek, bahsi geçen gruplarla iletişim kurulmasını ve farkındalık kazanımını sağlamak amacıyla Çocuk İçin Dost Uygulamalar (DUY) isimli bir internet sitesi oluşturulmuştur. DUY internet sitesi ile çocukların sağlıklı gelişimlerini destekleyici içerikler üretilip paylaşılması sağlanmakta; yazılı, görsel, işitsel ve dijital yayınlarda yer alan ve çocuklar açısından zararlı olabilecek içeriklerin Bakanlığımız bünyesinde oluşturulan platformlara (duy.aile.gov.tr'ye ve 0530 918 11 17 numaralı ihbar hattına WhatsApp ve Bip üzerinden yapılacak ihbarlar) bildirilmesi, uzmanlarca incelenmesi ve bahse konu uygunsuz içeriklere ilişkin gerekli çalışmanın yapılabilmesi amaçlanmaktadır.

0-18 yaş grubu çocukların gelişimini olumsuz yönde etkileyecek içerikteki kitaplardan korunması ve ailelere uygun içerikli kitap seçimi konusunda rehberlik edilmesi amacıyla, çocuklara yönelik basılı eserler içerik yönünden incelenmekte ve uygun içerikli kitap listesi (o oluşturulmaktadır. Oluşturulan liste Bakanlığımızın resmi sayfasında yayınlanmaktadır.

11. ve 12. Kalkınma Planı ile 2022, 2023 ve 2024 Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programında yer alan "Erken çocukluk döneminden başlamak üzere çocuklara ihmal, istismar ve şiddet konularında farkındalık eğitimleri verilecek, çocukların yaşam becerileri güçlendirilecektir. " tedbiri doğrultusunda Bakanlığımız tarafından 0-18 yaş aralığındaki çocukların ihmal, istismar ve şiddetten korunması, iyilik hallerinin arttırılması, sağlıklı gelişimlerinin desteklenmesi amacıyla "Çocukların Yaşam Becerilerinin Güçlendirilmesi ve Geliştirilmesine Yönelik Farkındalık Eğitim Programı" hazırlanmaktadır. Eğitim programının ilk aşaması olarak 0-6 yaş aralığındaki çocukların ebeveyn/bakım verenlerine yönelik modüller tamamlanmış, modül eğitimleri verilmeye başlanmıştır. Program; "İhmal ve İstismarın Önlenmesi- Ebeveyn İçin Temel Bilgiler ", "Ebeveynlik", "Gelişim", "Duyarlı Bakım", "Pozitif Disiplin", "Günlük Rutinler", Dijital Ebeveynlik", "Etkileşimli Rutinler: Oyun Oynama ve Kitap Okuma" başlıklı modüllerden oluşmaktadır. Programın 7-18 yaş grubu çocuklara ve ebeveynlerine yönelik modüllerinin geliştirilmesine ilişkin çalışmalar başlatılmış olup ilgili modüllerde ihmal ve istismarın önlenmesi, bağımlılık ve önlenmesi, akran zorbalığı, iletişim vb. konular da programa dahil edilecektir.

Aile Eğitim Programı (AEP) kapsamında "Bilinçli Medya Kullanımı", "Medyayı Tanımak", "Medyayı Kavramak" ve "Aile ve İnternet" adlı detaylı bilgiler içeren 4 ayrı modül yer almaktadır. AEP Medya modülü kapsamında 2013 yılından bugüne kadar 484 bin kişiye eğitim verilmiştir.

5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında her ilde Vali başkanlığında Çocuk Koruma İl Koordinasyonları periyodik olarak toplanarak çocukları bekleyen riskler ve bu risklerin önlenmesine ilişkin tedbirler konusunda çalışmalar yürütmektedir.

İkincil örselenmeyi önlemeye yönelik hizmetler kapsamında yapılan çalışmalar;

Çocukların ikincil örselenmesini engellemek için değerlendirme çerçeve rehberi oluşturulmuş ve yaygınlaştırma eğitimleri verilmiştir.

İstismara uğrayan ya da uğradığı düşünülen çocukların ikincil örselenmeleri önlemek amacıyla adli görüşmeleri ile adli ve psikiyatrik muayenelerinin yapıldığı, sosyal gereksinimlerinin karşılandığı Sağlık Bakanlığına bağlı Çocuk İzlem Merkezi (ÇİM) kurulmuştur. Çocuk İzlem Merkezlerinde Bakanlığımızda görevli sosyal çalışma görevlisi görevlendirilmiştir.

Çocuk ağır ceza mahkemesi, çocuk mahkemesi, Cumhuriyet başsavcılığı çocuk bürosu ve adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüklerinin Adalet Bakanlığı çatısı altında bir arada yapılandırılması suretiyle Çocuk Adalet Merkezi (ÇAM) kurulmuştur. Bahse konu merkez ile çocuklara yönelik tüm adli işlemlerin bu merkezde çocuk dostu usuller uygulanarak yerine getirilmesi amaçlanmaktadır.

Müdahale ve rehabilitasyon hizmetleri kapsamında yapılan çalışmalar;

Mağduriyeti sebebiyle bakım tedbiri kararı verilen çocuklarımıza korunma, bakım ve psikososyal destek hizmeti vermek üzere Çocuk Evleri Sitelerimiz ihtisaslaştırılmıştır. İhtisas kuruluşlar çocukların temel gereksinimlerini karşılamak; fiziksel, duygusal, psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarını belirleyerek gerekli müdahaleleri gerçekleştirmek, uygun ise aile ve yakın çevrelerine dönmelerini veya diğer sosyal hizmet modellerine hazır hale gelmelerini sağlamak üzere hizmet vermektedir.

İhtisas kuruluşlarında koruma ve bakım altında bulunan çocuklar ve aileleri psikososyal destek programına dâhil edilmektedir. Anka Çocuk Destek Programı ile çocukların bireysel farklılıkları ve ihtiyaçları dikkate alınarak olumsuz yaşam deneyimlerinden kaynaklanan travmanın en aza indirilmesi, olumlu tutum ve davranış değişikliği oluşturulması hedeflenmektedir.

Çok yönlü yaklaşım ve müdahaleyi amaçlayan Anka Çocuk Destek Programı; Bireysel İhtiyaç ve Risk Değerlendirme Formu (BİRDEF), Destekleyici Ortam Bileşenleri, Grup Çalışmaları, Bireysel Danışmanlık, Aile Çalışmaları, Destekleyici Personel İçin Yaklaşım İlkeleri, Krize Müdahalede Kurumsal Yaklaşım bileşenlerinden oluşmaktadır.

• Bireysel danışmanlık çalışmalarında; evden kaçma, kendine zarar verme davranışı, intihar, istismar mağduru, kriz yönetimi, krize müdahale ve travma modülleri uygulanmaktadır.

• Grup çalışmaları ise kişisel gelişim, sağlıklı yaşam, duygusal düzenleme, kişilik gelişimi ve bağımlılık olmak üzere 5 bölüm ve 78 oturumdan oluşmaktadır. Her bir oturumun 45dk sürmektedir. Kişilik gelişimi ve sağlıklı yaşam modülleri tüm çocuklara uygulanırken, suça sürüklenme, istismar mağduru olma, madde bağımlılığı, öfke kontrolü, dürtü bozukluğu vb. durumlara göre uygulanan modüller çocukların bireysel farklılıkları ve ihtiyaçları dikkate alınarak uygulanmaktadır.

• Aile ile çalışmada öncelikle ailenin çocuğun güvenliğini tehlikeye atacak bir eylemde bulunma riski bulunup bulunmadığı değerlendirilmektedir. Çocuğun ailesi ile görüşme yapılmasına engel bir durum olmaması halinde ailenin de katılımı sağlanarak sözleşme yapılmaktadır. Rehabilitasyon süreci boyunca çocukla yürütülen çalışmaların yanı sıra çocukların ebeveynleri ya da bakım verenleri ile de mesleki görüşmeler ve yönlendirmeler yapılmaktadır. Program kapsamında; ailelere, çocuk aile ilişkisinin güçlendirilmesi, etkin ebeveynlik becerileri, suça sürüklenen, madde bağımlısı ve istismar mağduru çocuğa yaklaşım konularında bireysel danışmanlık yapılmaktadır.

Bununla birlikte, Alo 183 Şiddetle Mücadele Hattı; aile, kadın, çocuk, engelli, yaşlı, şehit yakınları ve gazilere yönelik Bakanlığımız hizmetleri hakkında 7 gün 24 saat kesintisiz bilgilendirme ve yönlendirme sağlayan bir danışma hattı olarak hizmet vermektedir. Ayrıca ihmal, istismar ve şiddet vakalarının önlenmesi için tedbir amaçlı ihbarlar da alınmaktadır. Acil müdahale gerektiren durumlarda, vakanın bulunduğu ilin acil müdahale ekip sorumlusuna ve/veya kolluk kuvvetlerine bildirilerek müdahale edilmesi sağlanmaktadır.

Alo 183 Hattına yurt içinden yapılan aramalar ücretsizdir. Kürtçe ve Arapça bilen personel bu dillerde gelen çağrıları cevaplamaktadır.

Ayrıca, Bakanlığımıza bağlı olarak hizmet veren çocuk bakım kuruluşları, bakım altında bulunan çocuk sayıları, çocuğa yönelik diğer hizmetler ve yararlanan çocuk sayılarını içeren kurumsal istatistiklerimiz https://aile.gov.tr/sgbd adresinde ve Bakanlığımız sosyal medya hesaplarında yer almaktadır.

Soru önergesinde yer alan diğer konular, diğer Bakanlıkların görev ve yetki alanına girdiğinden Bakanlığımızca değerlendirilememiştir.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Emin Ekmen (Yeni Yol, Mersin). “Çocuklara yönelik fiziksel ve psikolojik şiddete karşı alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29171, 10 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29171-cocuklara-yonelik-fiziksel-ve-psikolojik-siddete-karsi-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c3aedef3-c8f5-43a6-bc00-01975f23a4f5

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
