# Bakırköy Kadın Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun sağlık durumuna ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/2919 - **Veren:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 9 Ağustos 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 372 gün sonra, 15 Ağustos 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/054c2131-ec3f-4868-874e-0189de41763c - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2919-bakirkoy-kadin-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-saglik-durumuna-iliskin > Nejla Demir (DEM Parti), 9 Ağustos 2023 tarihinde 7/2919 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 372 gün sonra, 15 Ağustos 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Nejla Demir Yeşil Sol Parti Ağrı Milletvekili İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Şubesi Hapishaneler Komisyonu, hasta mahpusların durumuna dikkat çekmek amacıyla her hafta düzenlediği "F Oturumu"nun 593'üncüsünü Bakırköy Kadın Kapalı Cezaevi'nde ağır hasta mahpus olan Şivakar Ataş'ın durumu kamuoyuna aktarıldı. Şivakar Ataş'ın sağlık durumu şu ifadelerle aktarıldı: 27 yaşındaki Şivakar Ataş; ileri derecede kalp ve yüksek tansiyon hastası olup, bel fıtığı ve rahminde tespit edilen kistler nedeni ile acil ameliyat edilmesi gerekmektedir. Hastaneye sevk ve tedavi süreçlerinde yaşanan; ring aracı ile sevk, kelepçeli muayene ve tedavi, çıplak arama gibi sorunların çözülmemesi, çok sayıda hasta mahpus gibi Şivakar Ataş'ın da tedaviye erişiminde ciddi sorunlara neden olmaktadır. Ataş'ın annesinin İHD Hapishane Komisyonu'na verdiği bilgi şu şekildedir: Komisyonumuza yaptığı açıklamada annesi; "Şivakar haksızlıklara itiraz ettiği için Tarsus Hapishane? sinde iken işkenceler gördü, gözleri morardı ve "süngerli odaya" konuldu. Bunun sonucunda da vücudunda yaralar çıktı. Şivakar'ın Kalp kapakçığında çürüme olmuş, 20 günde bir kalp kapakçığındaki çürümenin önlenmesi için iğne olması gerekiyor ama pandemi döneminde tedavisi yapılmamıştır. Bel fıtığından da ameliyat olması gerekiyor. Son görüşmemizde kızımı tanımakta güçlük çektim. Kızımın aşırı zayıfladığını gördüm. Kendisi bana rahminde 2 kist çıktığını söyledi ve bunun için de acil ameliyat olması gerekiyor. Şivakar'a rahimden ameliyatı için gün verildi fakat ameliyatı halen yapılmamıştır, bekleme halindeyiz" diyerek; kızının tedavisinin bir an önce yapılmasını ve ameliyat sonrasında refakatçi olmak istediğini belirtmiştir. Bu bağlamda; 1. Bakırköy Kadın Kapalı Cezaevi'nde tutulan ağır hasta mahpus Şivakar Ataş'ın, ileri derecede kalp ve yüksek tansiyon hastalıkları, bel fıtığı ve rahminde tespit edilen kistler olmasına rağmen cezaevinde tutulma gerekçesi nedir? 2. Hastaneye sevk ve tedavi süreçlerinde yaşanan; ring aracı ile sevk, kelepçeli muayene ve tedavi, çıplak arama gibi sorunların çözülmemesi, çok sayıda hasta mahpus gibi Şivakar Ataş'ın da tedaviye erişiminde ciddi sorunlara neden olan uygulamaların bir izahı var mıdır? Hasta mahpusun tedavisinin tam teşekküllü bir hastanede yapılabilmesi amacıyla herhangi bir girişimde bulunacak mısınız? 3. Hasta mahpusun sağlık durumunun giderek ağırlaşması ve günlük yaşamını tek başına sürdürememesi dikkate alındığında mahpusun infazının ertelenmesi amacıyla herhangi bir girişimde bulunacak mısınız? 4. Hasta mahpus Şivakar Ataş'ın Tarsus Hapishane" sinde iken işkence gördüğü, gözlerinin morartıldığı ve "süngerli odaya" konulduğuna ilişkin iddialar doğru mudur? İlgili cezaevi yönetimi ve personeli hakkında herhangi bir soruşturma veya kovuşturma başlatılmış mıdır veya başlatılacak mıdır? 5. Şivakar Ataş'ın, 20 günde bir kalp kapakçığındaki çürümenin önlenmesi için iğne olması gerektiği ama pandemi döneminde tedavisi aksatıldığı için hastalığının ciddi şekilde ilerlediği ve bel fıtığı ameliyat olması gerektiği bilinmekte midir? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazınız ekinde alınan, Ağrı Milletvekili Nejla Demir tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/2919 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Soru önergesi cevabı (1 adet) Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı :E-56020453-610-577-2683/3989 Konu : Yazılı soru önergesi (10812024 Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/2919 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır. Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir. Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT), 27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir. Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir. Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir. I- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk Did Mevzuat Genel Müdürlüğü edilmektedir. B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır. MI- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun; A) "Hapis cezasının infazının hastalık nedeni ile ertelenmesi" kenar başlıklı 16. maddesinin ikinci fıkrasında, akıl hastalığı dışındaki hastalıklarda cezanın infazına, resmi sağlık kuruluşlarının mahkumlara ayrılan bölümlerinde devam olunacağı, ancak bu durumda bile hapis cezasının infazının, mahkumun hayatı için kesin bir tehlike teşkil ediyorsa iyileşinceye kadar geri: bırakılacağı; üçüncü fıkrasında, belirtilen geri bırakma kararının, Adli Tıp Kurumunca düzenlenen ya da Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan rapor üzerine, infazın yapıldığı yer Cumhuriyet başsavcılığınca verileceği; altıncı fıkrasında ise maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen mahkumun cezasının infazının, üçüncü fıkrada belirlenen usule göre iyileşinceye kadar geri bırakılabileceği, B) "Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı" kenar başlıklı 105/A maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, maruz kaldıkları ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen ve koşullu salıverilmesine üç yıl veya " daha az süre kalan hükümlülerin, bu durumlarını, Adli Tıp Kurumundan alınan veya Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan bir raporla belgelendirmeleri ve diğer şartları da taşımaları hâlinde denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezanın infazı usulünden yararlanabileceği, Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır. IV- A) 5275' sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Zorlayıcı araçların kullanılması" kenar başlıklı 50. maddesi ile 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin "Zorlayıcı araçların kullanılması" kenar başlıklı 123. maddesinde; hiçbir bâlde zincir ve demire vurmanın tedbir olarak uygulanmayacağı, kelepçe ve bedensel hareketleri kısıtlayıcı araçların, çocuk hükümlüler hariç olmak üzere, yetkili makamın önüne getirildiğinde çıkarılmak kaydıyla, sevk ve nakil sırasında kaçmayı önlemek için kullanılabileceği, B) Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Yönetmeliğinin "Mülki görevlerin esasları" kenar başlıklı 11. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde, jandarmanın ceza infaz kurumlarının dış korumalarını sağlayıcı önlemlerini almakla, tutuklu ve hükümlülerin sevk ve nakilleriyle muhafazalarını sağlamakla görevli olduğu; "Sevk ve nakil sırasında alınacak önlemler" kenar başlıklı 34. maddesinde, tutuklu ve hükümlülerin sevk ve nakli sırasında kaçmalarını önlemek için sağlığa zarar vermeyecek gerekli bütün önlemlerin alınacağı, Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır. Bu kapsamda, hükümlü ve tutukluların sevk veya nakli sırasında kaçmalarını önlemek amacıyla kelepçe takılması, sevk edilenin koluna girilmesi, yeterli sayıda personel ile etrafinda çember oluşturulması gibi hükümlü ve tutuklunun sağlığına zarar vermeyecek şekilde gerekli önlemler, jandarma görevlilerince alınmakta, ceza infaz kurumlarında hiçbir belek Mevzuat Genel Müdürlüğü hükümlü ve tutukluya keyfi davranışta bulunulmamaktadır. V- Arama, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Arama" kenar başlıklı 36. ve 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin, "Arama, güvenlik tatbikatı ve sayım" kenar başlıklı 34. maddesinde düzenlenmiştir. Arama hükümlerini düzenleyen ceza infaz mevzuatımız, Ülkemizin taraf olduğu sözleşmeler ve uluslararası düzenlemeler dikkate alınmak suretiyle hazırlanarak yürürlüğe konulmuştur. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Üye Devletlere Avrupa. Cezaevi Kuralları Hakkında REC (2006) 2 sayılı Tavsiye Kararının "Arama ve Kontroller" başlığını taşıyan 54. maddesinde, görevlilerin arama yaparken uyacakları detaylı prosedürlerin olması, arama. yapılacak hallerin ve arama şekillerinin ulusal mevzuatta düzenlenmesi, aranan kişilerin küçük düşürülmemesi, aramanın hemcins olan görevliler tarafından yapılması gibi hususlara yer verilmiştir. Yönetmeliğin 34. maddesinde yer alan düzenleme de söz konusu Tavsiye Kararındaki hükümler ile paralellik arz etmektedir. Aramanın amacı, kurumda bulundurulması yasak olan eşya ve kanunla yasaklanan uyuşturucu maddelerin yanı sıra telefon ve sim kartı gibi haberleşme araçları ile bıçak ve jilet gibi kesici ve bereleyici aletlerin kuruma girişinin önüne geçmektir. Ayrıca, terör örgütlerinin ceza infaz kurumundaki hükümlü ve tutuklularla bağlantılarını kesmek için örgütsel iletişim niteliğinde değerlendirilebilecek haberleşme evrak ve belgelerinin kuruma girişinin engellenmesi hedeflenmektedir. Bu çerçevede insan onuru ve haysiyetine saygı ile utanma duygusunun ihlal edilmemesi esasları doğrultusunda yapılan aramalar, kurumların güvenliğinin sağlanabilmesi için tedbir amaçlı gerçekleştirilmekte olup, herhangi bir keyfi uygulama söz konusu değildir: VI- Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmalara verilen 03/06/2024 tarihli cevapta; © A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Bakırköy Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı, B) Adı geçenin şikâyetleriyle ilgili olarak gerek Kurum revirinde gerekse diğer sağlık kuruluşlarının ilgili polikliniklerinde muayene, tetkik ve tedavi işlemlerinin yapıldığı, yapılan muayeneler sonucu reçete edilen ilaçların kendisine teslim edildiği, C) Adı geçenin, hastalık nedeniyle cezanın infazının ertelenmesi talebinin bulunmadığı, bu kapsamda re'sen başlatılan bir işlemin de bulunmadığı, Ç) Kurumdaki tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı). “Bakırköy Kadın Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun sağlık durumuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/2919, 9 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2919-bakirkoy-kadin-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-saglik-durumuna-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/054c2131-ec3f-4868-874e-0189de41763c Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.