# Son 5 yılda Kars ilindeki tarımsal üretime dair çeşitli verilere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/29224
- **Veren:** İnan Akgün Alp (CHP, Kars)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 10 Haziran 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 148 gün sonra, 5 Kasım 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bd7bcc80-91e6-4d1b-aadb-01975f543cb3
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29224-son-5-yilda-kars-ilindeki-tarimsal-uretime-dair-cesitli-verilere-iliskin

> İnan Akgün Alp (CHP), 10 Haziran 2025 tarihinde 7/29224 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 148 gün sonra, 5 Kasım 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasanın 98. ve TBMM İç Tüzüğünün 96. maddeleri gereğince talep ederim. 03.06.2025 aşmış 0 Av. İnan Akgün Alp

Tarım sektörü, hem ekonomik hem de sosyal açıdan ülkemizin kalkınmasında stratejik öneme sahip alanlardan biridir. Ancak son yıllarda girdi maliyetlerinin artması, iklimsel değişiklikler, genç nüfusun tarımdan uzaklaşması ve tarımsal desteklerin yetersizliği gibi nedenlerle üreticiler büyük zorluklar yaşamaktadır. Bu durum, tarımsal üretimin azalmasına, tarıma elverişli arazilerin atıl kalmasına ve Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) yapılan başvurularda düşüşe yol açmaktadır. Özellikle tarımsal üretimin önemli merkezlerinden biri olan Kars ilimizde yaşanan bu gerileme, hem bölge ekonomisini hem de gıda güvenliğini tehdit etmektedir.

Bu bağlamda;

1. Kars'ta ÇKS'ya kayıtlı ve kayıtlı olmayan çiftçi sayısı kaçtır?

2. Son beş yılda, yıllara göre ayrı ayrı belirtilmek üzere Kars'ta ÇKS'ya kayıtlı çiftçi sayısında değişim nasıldır? Bu değişimin sebepleri nelerdir?

3. Kars'ta tarıma elverişli arazilerin ne kadarı ekilmektedir?

4. Tarıma elverişli olduğu halde ekilmeyen arazilerin ekilmeme nedenleri nelerdir?

5. Son beş yılda ne kadarlık bir arazi tarım dışına çıkarılmıştır? Bu araziler üzerindeki yapılaşma ve inşaat oranı nedir?

6. Kars'ta son beş yılda ekimi azalan veya artan ürün var mıdır? Varsa hangileridir?

7. Son 5 yılda Kars'ta üretimi arttığı için ihracatı artan ürün bulunmakta mıdır? Varsa hangi ürünlerdir?

8. Son 5 yılda Kars'ta üretimi azaldığı için ithalatı artan ürün bulunmakta mıdır? Varsa hangi ürünlerdir?

9. Kars'ta üretilen tarım ürünlerinin ülke ekonomisine ve ihracat rakamlarına katkısı nedir?

## Bakanlığın cevabı

Kars ilinde Çiftçi kayıt Sistemi (ÇKSY'ne kayıtlı 2021 yılında 28.169, 2022 yılında 28.857, 2023 yılında 29.610, 2024 yılında 31.523 ve 2025 yılında 32.406 üretici bulunmaktadır.

ÇKS Yönetmeliği'nde yapılan değişiklik ile mülkiyet durumuna bakılmaksızın tarımsal üretim yapılan arazilerin taahhütname ile kaydı yapılabilmektedir.

Tarımsal faaliyet yapan ancak mülkiyet ve mirasçılık sorunları nedeniyle ÇKS'ye kayıt olamadığı için tarımsal desteklerden, tarım sigortalarından ve Hazine faiz destekli kredilerden yararlanamayan üreticilerimiz değişiklik sayesinde bu imkânlardan yararlanabilmektedir.

Bu kapsamda Kars ilimizde ÇKS"ye kayıtlılık son 5 yılda düzenli olarak artmıştır.

Önergede bahsedilen il ve yıl bazında tarım alanlarına ilişkin veriler TÜİK'in kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** İnan Akgün Alp (CHP, Kars). “Son 5 yılda Kars ilindeki tarımsal üretime dair çeşitli verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29224, 10 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29224-son-5-yilda-kars-ilindeki-tarimsal-uretime-dair-cesitli-verilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bd7bcc80-91e6-4d1b-aadb-01975f543cb3

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.