# Sosyal refahın artırılması için yapılan çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/29280
- **Veren:** Cem Avşar (Yeni Yol, Tekirdağ)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 4 Haziran 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 390 gün sonra, 29 Haziran 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/70e9fff4-002f-4d33-9a94-01975a5179a5
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29280-sosyal-refahin-artirilmasi-icin-yapilan-calismalara-iliskin

> Cem Avşar (Yeni Yol), 4 Haziran 2025 tarihinde 7/29280 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 390 gün sonra, 29 Haziran 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. 04.06.2025 diy

Emekliler yıllar boyunca alın teri dökerek ülke ekonomisine katkı sağladığı gibi sigorta pirimi biriktirerek çalışma hayatının sonunda daha müreffeh bir yaşam geçirmek amacıyla çalışmaktadır. Yoğun iş hayatı sonrası emekliler öncelikle gelir kaybına uğramakta ve toplumsal hayatta sosyal rol ve yetkileri de değişmektedir. Bu değişimle birlikte yaşanan kayıplara uyum sağlayamayan emekliler, kendilerini değersiz, yalnız, boşlukta ve çaresiz hissedebilmekte ve hayatlarının geri kalanını planlamakta güçlük çekebilmektedir. Bu çerçevede emeklilik hakkı ve refahın korunması sosyal devlet olmanın en önemli unsurlarından birini oluşturmaktadır.

Ülkemizde 2024 yılı itibarıyla yaklaşık 15 milyonu aşkın emekli bulunmaktadır. Bunun büyük bir çoğunluğu 14 bin 469 TL emekli maaşı almakta ve emekli ikramiyesi ise 4 bin TL'dir. Çalışanların yarısından fazlasını oluşturan asgari ücret 22 bin 164 TL iken 2025 memur zammı sonrası en düşük memur maaşı ise 45 bin 531 TL olmuştur.

Bu veriler karşısında ülkemizde kitlelerin geçim ekonomisini gösteren açlık, yoksulluk, enflasyon ve işsizlik verileri ise şu şekildedir.

TÜRK-İŞ Mayıs 2025 açlık ve yoksulluk sınırı verilerine göre dört kişilik ailenin aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 25 bin 092 TL, gıda ile birlikte diğer tüm temel harcamalar için haneye girmesi gereken toplam gelir tutarı (yoksulluk sınırı) ise 81 bin 734 TL ve bekâr bir çalışanın aylık yaşama maliyeti ise 32 bin 463 TL'dir.

TÜİK verilerine göre enflasyon ise Mayıs Ayında yıllık yüzde 35,41 olarak; aylık ise yüzde 1,53 olarak açıklanmıştır. En yüksek ağırlığa sahip 3 ana harcama grubunun yıllık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 32,87 artış, ulaştırmada yüzde 24,59 artış ve konutta yüzde 67,43 artış olarak gerçekleşmiştir.

Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre; zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan atıl işgücü oranı 2025 yılı Nisan ayında bir önceki aya göre 3,4 puan artarak 032,2 olmuştur.

Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA

İd 13130 Cem AVŞAR

Söz konusu maaş skalaları ve kitlenin geçim göstergeleri (açlık-yoksulluk sınırı, enflasyon, işsizlik) karşılaştırıldığında; emekli maaşının ve asgari ücretin, açlık sınırının, memurun ve işçinin yoksulluk sınırının altında yaşamak zorunda kaldığı, ülkenin nerdeyse tüm kesimlerinin enflasyona karşı ezildiğini ve geniş tanımlı işsizlik oranına göre ise yaklaşık her üç kişiden birinin işsiz olduğu görülmektedir.

Hal böyleyken, Kurban Bayramı'na gireceğimiz bu günlerde 4 bin lira emekli ikramiyesinin müjde olarak sayıldığı, pazar sepetinin dolmadığı, kredi kartına takla attırarak ay sonu getirilmeye çalışıldığı, esnaf ve sanayici bir bir kepenk indirdiği bu şartlarda piyasada en küçük kurban hissesine 20 bin lira ödenebilmesi mümkün değildir.

Bu bağlamda;

Maaş skalaları ve kitlelerin geçim göstergeleri (açlık-yoksulluk sınırı, enflasyon, işsizlik) göz önüne alınarak toplumsal refahı arttırmaya, yaşam koşullarını iyileştirmeye ve insan onuruna yakışır bir çalışma ortamı ve şartları sağlamaya yönelik bütüncül politikalar bağlamında bir eylem planınız var mıdır? Bu hususta diğer ilgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla ne tür ortak çalışmalar yapılmaktadır?

Yılın ilk 5 ayının sonunda asgari ücretin, yaklaşık 3 bin TL açlık sınırının altında kaldığı ve bu ücret tarifesinin kapsamına çalışanların yarısının girdiği dikkate alınarak Temmuz Ayında asgari ücrete; enflasyon oranına ek refah payıyla birlikte bir düzenleme yapmayı düşünüyor musunuz? Bu hususta bir çalışmanız var mıdır?

Ülkemizin enflasyon verileri ve hane halkının alım gücü dikkate alındığında sosyal devletin bir gereği olarak Anayasal hak teşkil eden "emeklilik hakkı ve refahının korunmasına" ilişkin bir çalışmanız bulunmakta mıdır? Bu hususta yakın zamanda söz konusu mağduriyeti gidermek bakımından seyyanen zam veya en düşük emekli aylığının iyileştirilmesi gibi bir çalışma yapmayı düşünüyor musunuz?

2025 yılı Nisan Ayında 932,2 olarak açıklanan geniş tanımlı işsizlik (zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan atıl işgücü) oranı göz önüne alındığında yaklaşık her üç kişiden birinin işsiz olduğu ve uzmanlara göre bu sayının artacağı varsayımı da dikkate alınarak bu hususta bir tedbir almaya ilişkin bir çalışmanız bulunmakta mıdır? İlgili kamu kurum ve kuruluşlarıyla bir iş birliğiniz var mıdır? Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 24.06.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1650550 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile Tekirdağ Milletvekili Sayın Cem AVŞAR tarafından yöneltilen 7/29280 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"4857 sayılı İş Kanunun 39 uncu maddesi ile Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında | sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 522 nci maddesinin birinci fikrasının (0 bendi gereğince; iş sözleşmesi ile çalışan ve bu Kanun kapsamında olan veya olmayan her türlü işçinin ekonomik ve sosyal durumlarının düzenlenmesi için ücretlerin asgari hadlerinin, Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığı ile Asgari Ücret Yönetmeliğinde belirlenen ilke ve esaslara göre belirleneceği öngörülmüştür. İş Kanunun 39 uncu maddesinde ve Asgari Ücret Yönetmeliğinin 7 nci maddesinde; Asgari Ücret Tespit Komisyonunun, iş sözleşmesi ile çalışan her türlü işçinin ücretlerinin asgari sınırlarını en geç iki yılda bir belirlemesinin esas olduğu düzenlenmiştir. Bununla birlikte, asgari ücretin yıllık veya altı aylık periyotlarla belirlenmesi de mümkündür.

Bununla birlikte, Bakanlığımız tarafından istihdamın korunması ve işsizlikle mücadele kapsamında aktif ve pasif istihdam politikaları uygulanmaktadır. Açıklanan istihdam paketleri ile işsizlerin istihdam edilmesi durumunda, çeşitli sürelerle prim indirimleri ve destekler sunulmaktadır. Aktif işgücü programları kapsamında; mesleki eğitim kursları, işbaşı eğitim programları ve toplum yararına programlar düzenlenmektedir. Bu çerçevede; İşgücü Uyum Programları, İş Pozitif Programı, Her Meslekte Kadın Eli Projesi, Kadın İstihdamı İçin Pozitif Ayrımcılık Projesi (KİPAP), İŞKUR Gençlik Programı, iş ve meslek danışmanlığı hizmeti, İş Kulüpleri Projesi, istihdam fuarları, kariyer günleri ile İŞKUR Kampüs etkinlikleri düzenlenmektedir.

Öte yandan, emeklilerin refah düzeylerinin artırılmasını teminen; emekli aylıklarına uygulanan normal artışlara ilave olarak yapılan seyyanen ve ilave oransal refah payı artışları, 2000 yılı öncesi aylıklara gelişme hızından pay verilmediğinden 2000 yılı sonrası emekliler ile durumlarını eşitleyen intibak düzenlemesi, bayram ikramiyesi, alt sınır aylıklarının yükseltilmesi ve banka promosyonu ödenmesi gibi pek çok düzenleme hayata geçirilerek çalışma hayatında sarf edilen emeklerin karşılığı olarak emeklilere yansıtılmıştır.

Ayrıca, Ocak 2019 ödeme dönemi itibarıyla sosyal güvenlik sisteminde daha önce bulunmayan en düşük emekli aylığı uygulaması hayata geçirilmiştir. Söz konusu düzenleme ile ödeme yapılacak en düşük emekli aylığı miktarı, Ocak 2026 ödeme döneminden itibaren uygulanmak üzere 20.000 TL'ye yükseltilmiştir. Bunun yanı sıra, 4.000 TL tutarındaki bayram ikramiyesi kapsamında Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı dönemlerinde yaklaşık 38'er milyar TL ödeme gerçekleştirilmiştir."

Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN Bakan

Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68 Talafan (21) 904 &n An

---

**Kaynak gösterme:** Cem Avşar (Yeni Yol, Tekirdağ). “Sosyal refahın artırılması için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29280, 4 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29280-sosyal-refahin-artirilmasi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/70e9fff4-002f-4d33-9a94-01975a5179a5

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.