# Hakkari'nin Yüksekova ilçesine bağlı Çobanpınar köyünde alınan güvenlik önlemlerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/29394
- **Veren:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari)
- **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Ali Yerlikaya)
- **Veriliş tarihi:** 11 Haziran 2025
- **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/799c808f-8bc9-4cf0-910b-019764077752
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29394-hakkari-nin-yuksekova-ilcesine-bagli-cobanpinar-koyunde-alinan-guvenlik-onlemlerine-iliski

> Öznur Bartin (DEM Parti), 11 Haziran 2025 tarihinde 7/29394 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün .96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Öznur Bartin

Hakkâri ilimiz Yüksekova (Gever) ilçesine bağlı Çobanpınar (Wargenima) köyü, 2016 yılından bu yana ağır askeri ablukalar, fiili kısıtlamalar ve güvenlikçi politikalar nedeniyle temel insan haklarının sistematik biçimde ihlal edildiği bir yerleşim alanına dönüşmüştür. İran sınır hattında bulunan bu köy, 4 karakol, 12 askeri kule, sınır duvarları ve gözetleme kameralarıyla çevrili bir yapıda, adeta "açık cezaevi" koşullarında yaşam mücadelesi vermektedir.

Bu köy özelinde uygulanan fiili sıkıyönetim, yalnızca güvenlik gerekçesiyle izah edilemeyecek ölçüde sivil hayatı baskı altına almıştır. Köydeki:

" Yayla ve mera yasakları,

" Geleneksel düğün ve kültürel ritüellere yönelik yasaklar, e Su kaynaklarına erişimin engellenmesi,

" Köye giriş-çıkışın saatlerle sınırlandırılması ve özel izin şartına bağlanması, e o Yabancı uyruklu (özellikle İranlı) akrabaların köye alınmaması, e Mayın tehlikesi ve temizlenmemiş araziler,

" Askeri yol çalışmalarının altyapıya verdiği zararlar ve neden olduğu sağlık sorunları, e Dışarıdan işçi girişinin dahi yasaklanması,

Gibi uygulamalar, yalnızca Çobanpınar'da değil, Kürt nüfusun yoğun yaşadığı birçok sınır köyünde benzer biçimde yürütülmekte ve yurttaşların anayasal haklarını fiilen askıya almaktadır.

Köy nüfusunun büyük çoğunluğu bu koşullar nedeniyle göç etmek zorunda kalmış; 150 haneden yalnızca 25'inin kaldığı bildirilmiştir. Hayvancılık ve tarım neredeyse tümüyle bitirilmiş, yaşam alanları daraltılmış ve halk yoksulluk, yalnızlık ve sürekli gözetim haliyle baş | başa bırakılmıştır. Özellikle Yusuf Akın isimli bir çocuğun askeri bölgede patlayan bir mayın | sonucu ağır yaralanması, bu yapısal sorunların ciddiyetini gözler önüne sermektedir.

Bu durum hem Anayasa'nın 17. (yaşama hakkı), 23. (seyahat özgürlüğü), 56. (sağlık hakkı) ve 90. (uluslararası sözleşmelerin iç hukuktaki bağlayıcılığı) maddelerine, hem de Türkiye'nin tarafi olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Çocuk Hakları Sözleşmesi, Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Haklar Sözleşmesi gibi çok sayıda uluslararası belgeye açıkça aykırıdır.

Dahası, bu güvenlikçi yaklaşım, Kürt sorununun demokratik çözümünü, hak temelli barış politikalarını ve toplumsal adaletin tesisini engelleyen bir karakter taşımaktadır. Bölgede kalıcı barış ve güvenlik ancak militarist uygulamaların son bulması, halkın onuruna ve kültürüne saygılı bir idari yaklaşımın benimsenmesiyle mümkün olabilir.

Hakkâri özelinde, Kürt halkının yoğunlukta yaşadığı birçok yerleşim biriminde benzeri güvenlikçi pratiklerin bir "normal" haline gelmesi kabul edilemezdir. Bu uygulamaların, Türkiye'de demokratikleşme, eşit yurttaşlık ve barış içinde bir arada yaşam ilkelerine aykırı olduğu gibi, toplumsal hafızada da kalıcı kırılmalar yaratacağı açıktır. Hükümetin ve ilgili bakanlıkların bu hak ihlallerine son vermesi, hukuk devleti ilkeleri gereğidir.

Bu bağlamda;

1. Çobanpınar oO(Wargenima) köyüne giriş-çıkışların (o 07.00-19.00 o saatleriyle sınırlandırılmasının yasal dayanağı nedir? Bu uygulama hangi idari veya askeri karara dayanmaktadır?

2. Köyde ikamet etmeyen kişilerin düğün, taziye veya sağlık gibi acil nedenlerle köye alınmaması yasal mıdır? Bu konuda İçişleri Bakanlığı'nın bir talimatı veya genelgesi mevcut mudur?

3. İran vatandaşı olan akrabaların köye alınmaması hangi hukuk normuna dayanmaktadır? Bu uygulama diplomatik teamüller ve temel insan hakları açısından nasıl değerlendirilmektedir?

4. Köydeki düğünlerde davul-zurna, halay, geleneksel kıyafet ve ritüellerin yasaklanmasının hukuki gerekçesi nedir? Bu yasaklar hangi makam tarafından ne zaman getirilmiştir?

5. 2016'dan bu yana köyde yaşanan göçlerin sayısal verisi nedir? Kaç hane göç etmiş, nedenleri Bakanlığınıza bildirilmiş midir?

6. Askeri uygulamalardan kaynaklı psikolojik baskı ve gözetim altında yaşam nedeniyle köylülerde ortaya çıkan travmalarla ilgili bir çalışma yapılmış mıdır?

7. Köy halkının Hakkâri Valiliği başta olmak üzere idari mercilere yaptığı başvuruların sayısı, içeriği ve bu başvurulara verilen yanıtlar nelerdir?

8. Hakkâri, Van, Şırnak, Ağrı gibi illerde benzer şekilde giriş-çıkışların sınırlandığı, gözetim kuleleriyle çevrili kaç köy bulunmaktadır?

9. Fili sıkıyönetim halini andıran bu uygulamaların kaldırılmasına ve sivil yaşamın normalleşmesine yönelik herhangi bir planlama yapılmakta mıdır?

---

**Kaynak gösterme:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Hakkari'nin Yüksekova ilçesine bağlı Çobanpınar köyünde alınan güvenlik önlemlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29394, 11 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29394-hakkari-nin-yuksekova-ilcesine-bagli-cobanpinar-koyunde-alinan-guvenlik-onlemlerine-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/799c808f-8bc9-4cf0-910b-019764077752

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.