# 9 Haziran 2025 tarihinde Mersin Limanına ulaşan bir geminin İsrail'e çelik taşıdığı iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/29597 - **Veren:** Çiçek Otlu (DEM Parti, İstanbul) - **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat) - **Veriliş tarihi:** 11 Haziran 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 35 gün sonra, 16 Temmuz 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/52cfe90d-37c5-4bb8-a628-01976331ccf7 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29597-9-haziran-2025-tarihinde-mersin-limanina-ulasan-bir-geminin-israil-e-celik-tasidigi-iddias > Çiçek Otlu (DEM Parti), 11 Haziran 2025 tarihinde 7/29597 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 35 gün sonra, 16 Temmuz 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Ömer BOLAT tarafından Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Na OTLU İstanbul Milletvekili Uluslararası kamuoyuna yansıyan teyitli bilgilere göre 4 Haziran 2025 tarihinde Barselona Limanı'ndan hareket eden VELA (IMO: 9406180) adlı yük gemisi 9 Haziran 2025 tarihinde Mersin Limanı'na ulaşmıştır. İsrail'in Hayfa Limanı'na doğru yola çıkması beklenmektedir. Üretiminin İspanya'nın Bask bölgesindeki bir çelik fabrikasına ait olduğu belirtilen ve silah üretiminde kullanılan en az 15 konteyner çelik çubuk taşıyan geminin bu yükü İsrail Askeri Endüstrileri (IMD) adlı kuruluşa teslim etmesi planlanmaktadır. IM! adlı kuruluş 2018 yılında Elbit Systems tarafından satın alınmış ve adı IMI Systems olarak güncellenmiştir. Elbit Systems İsrail'in en büyük askeri üreticisidir. İsrail Ordusu'nun kara tabanlı ekipmanlarının *080'ini ve kullandığı insansız hava araçlarının 9085'ini üretmektedir. Elbit, ekipmanlarının Gazze ve Batı Şeria'daki operasyonlarda İsrail askeri güçleri tarafından savaşta test edildiğini ilan etmektedir. Şirket, İsrail Ordusu ile ilişkisini bir pazarlama aracı ve teknolojisinin test edildiği bir alan olarak kullanmakta ve ürünlerini genellikle "savaşta test edilip kanıtlanmış" olarak pazarlamaktadır. Elbit Systems'in ürettiği silah sistemleri Gazze'ye yönelik soykırım saldırılarında ve İsrail'in Lübnan'daki askeri saldırılarda yoğun olarak kullanılmıştır. Bu silahlar arasında Elbit'in tank mermileri ve topları, saldırı ve gözetleme İHA'ları (insansız hava araçları), lazer güdümlü havan topları, havan mühimmatı, topçu roketleri ve zırhlı araç sistemleri yer almaktadır. Gazze Şeridi'nde yaşayan 2 milyon Filistinlinin yaşam hakkını hedef alan soykırım saldırıları 20 ayı aşkın süredir tırmanarak devam etmektedir. Soykırım ve işkence başta olmak üzere her geçen gün insanlığa karşı suçlar ve savaş suçları işlenmeye devam etmektedir. Tıbbi malzeme ve gıda başta olmak üzere insani yardım transferi İsrail tarafından engellenmektedir. Bu süreçte Gazze'ye insani yardım kolileri taşıyarak ablukayı aşmaya çalışan Özgürlük Filosu'na bağlı Madleen gemisi İsrail işgal güçleri tarafından açık denizde durdurularak alıkonulmuş ve silahsız yolcular gözaltına alınarak İsrail?e götürülmüştür. İsrail'in el koyduğu Madleen Gemisi Aşdod Limanı'na getirilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı Şuayb Ordu da gemideki gönüllülerden biridir. Türkiye 1948 tarihli BM Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesinin tarafı olup Güney Afrika'nın başvurusuyla Uluslararası Adalet Divanında yürütülen soykırım yargılamasını müdahil sıfatıyla takip etmektedir. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde 52 ülkeyi bir araya getirerek İsrail'e silah ve mühimmat sevkiyatının durdurulması için tedbir isteminde bulunan Türkiye Cumhuriyeti bu tedbiri evleviyetle kendi yetki sahasında uygulamalıdır. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 18 Eylül 2024 tarihli kararı İsrail'in Filistin topraklarındaki yasadışı varlığını vurgulamakta ve işgal sürerken işlediği insanlık suçları nedeniyle tüm üye devletlerin, İsrail'e silah ve askeri malzeme transferini durdurmaları çağrısını içermektedir. 1948 tarihli BM Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi silah tedariki yoluyla soykırıma desteği, uluslararası hukukta suç ortaklığı olarak tanımlamaktadır. Uluslararası hukuku hiçe sayan soykırımcı İsrail, dünyanın çeşitli yerlerindeki müttefiklerinden temin ettiği silah ve askeri mühimmatla Gazze'de soykırım saldırılarını sürdürmektedir. Bu koşullarda Türkiye'nin; askeri endüstride kullanılan çelik çubukları taşıyan VELA (IMO: 9406180) adlı yük gemisinin 9 Haziran 2025'te Mersin Limanı'na yanaşmasına izin vermesi yetki sahasında liman erişimi ve lojistik destek sağlaması, soykırımın önlenmesi yükümlülüklerine ve uluslararası insancıl hukuka aykırılık teşkil etmektedir. Bu bağlamda; 1. Soykırımcı İsrail'in Hayfa Limanı'na doğru hareket eden VELA gemisinin 9 Haziran 2025 tarihinde Mersin Limanı'na yanaşacağı bilgisi Bakanlıklarınıza hangi tarihte ulaşmıştır? 2. Geminin taşıdığı yükle ilgili ön inceleme ve değerlendirme yapılmış mıdır? Taşınan çelik malzemenin üretildiği fabrika İspanya'nın Bask bölgesindedir. Geminin kalkış limanı ise Barselona'dır. Bu sevkiyata ilişkin yük beyanları ve taşıma belgeleri Bakanlığınızca incelenmiş midir? 3. Gemide taşınan yükün nihai alıcısı olarak gösterilen Israel Military Industries ((IMI) kurumuyla ilgili Bakanlığınızın resmi bir teyidi veya bilgisi var mıdır? VELA gemisi hangi yükleri taşımaktadır? Yük manifestosu tarafınızca kontrol edilmiş midir? Söz konusu gemide tehlikeli madde (patlayıcı, silah, mühimmat vb.) beyanı yapılmış mıdır? Geminin taşıdığı yüklerde IMDG Kodu (Uluslararası Tehlikeli Yük Kodları) kapsamında sınıflandırılan özellikle IMO 1.1 sınıfına giren maddeler mevcut mudur? Hangi sınıflarda yükler için başvurular yapılmıştır? Söz konusu gemiye dair herhangi bir tehlikeli yük ihlali tespit edilmiş midir? • 4-Türkiye'nin taraf olduğu 1948 tarihli BM Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi gereğince, bu tür askeri malzeme sevkiyatlarını engelleme yükümlülüğü bulunmaktadır. Bakanlıklarınızın Türkiye Cumhuriyeti'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere uygun hareket ederek soykırımın önlenmesi için bugüne dek aldığı ve bundan sonra alacağı tedbirler nelerdir? Bu kapsamda, söz konusu VELA gemisi ve yükünün limanlara girişine ilişkin herhangi bir hukuki veya idari tedbir alınmış mıdır? 5-Mersin Limanı'nda gemi yanaşması, yükleme-boşaltma süreçlerinde, Gümrükler Genel Müdürlüğü ve Mersin Gümrük Müdürlüğü tarafından yürütülen denetim prosedürleri nelerdir? Bu prosedürler kapsamında geminin yük beyanı ve alıcı bilgileri değerlendirilmiş midir? Söz konusu gemi için Mersin Liman Başkanlığı seyir izin belgesi düzenlenmiş midir? Geminin taşıdığı yükün nevi konusunda limana bildirim yapılmış mıdır? 6-Türkiye limanlarına yanaşabilmek ve seyir izin belgesi alabilmek üzere İsrail'e giden başkaca gemiler tarafından başvuru yapılmış mıdır? Yapıldı ise kaç gemi için başvuru yapılmıştır? Bu gemilere seyir izin belgesi verilmiş midir? Geçiş izni verilen gemilerin kaç tanesi Mersin'den İsrail?e hareket etmektedir ve bu gemiler hangileridir? 7-Uluslararası insancıl hukuk ve soykırımın önlenmesi yükümlülükleri açısından, Bakanlıklarınızın bu sevkiyatın Türkiye limanlarından geçişine izin verilmemesi için aldığı veya almayı planladığı önlemler nelerdir? 8-Taşınan yükün soykırıma silah üreten askeri endüstri için gönderildiği koşullarda Bakanlığınızca bu geminin alıkonulması, taşıdığı yüke el konulması ve adli makamlara durumun bildirilmesi planlanması neden yapılmamıştır? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 27.06.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1652581 sayılı yazınız. İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, İstanbul Milletvekili Sayın Çiçek OTLU tarafından verilen 7/29597 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı (1 Sayfa) Çankaya/ANKARA Soru Önergeleri Birimi bin iz Faks No: 03124491341. Telefon No: 03124491334 "Eker İnternet Adresi: www.ticaret. gov.tr DE TİCARET BAKANLIĞI İstanbul Milletvekili Sayın Çiçek OTLU'ya Ait 7/29597 Sayılı Yazılı Soru Önergesine Ilişkin Cevaplar: Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir: 148) Konuya ilişkin gerekli açıklamalar, T.C. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi tarafından 10.06.2025 tarihinde kurumun resmi sosyal medya hesabı üzerinden etraflı şekilde yapılmış olup, bahse konu açıklamalar ekte yer almaktadır. İspanya'dan gelip, 9 Haziran 2025 tarihinde saat 14:00'te Mersin Limanı'na yanaşan ve saat 15:25 itibarıyla tahliye işlemleri başlatılan gemiye ait yükleme manifestosu ve gümrük kayıtları titizlikle incelenmiştir. Gemide, İsrail Askeri Sanayii (IMI) ya da benzeri herhangi bir kurum adına kayıtlı çelik veya askeri amaçlı hiçbir eşya tespit edilmemiştir. Gemiden toplamda 461 konteyner Mersin Limanı'nda tahliye edilmiştir. Bu konteynerlerin 220'sinin boş, 241'inin dolu olduğu belirtilmiştir. Dolu konteynerlerin içeriğinde de çelik veya askeri amaçlı kullanılabilecek herhangi bir malzemenin yer almadığı tespit edilmiştir. "Mersin Limanı'na yanaşan Liberya bandıralı VELA isimli konteyner gemisi, SE Sanayii (IMI) için çelik taşıyordu" iddiası doğru değildir. 9 Barselona'dan hareket eden ve israil Askeri Sanayi (IM!) için çelik AC ÇA taşıdığı belirtilen "VELA? gemisi İsrail güzergahı üzerinde Mersin limanına | TABİRE şetik taşıyan VELA gemisi 9 Haziran'da yanaştı. ' Yeryüzü Avukatları Derneği, gemiye ve yüküne müdahale edilmesi çağrısında bulundu. Gazze'ye doğru yala çıkan Madleen Gemisi, açık denizde yapılan müdahaleyle önce Karartıldı ardından tutsak alındı. Türkiye'nin yalnızca © * kınamakla yetindiği bu saldırganlığa karşın limanlar İsrai'e sevkiyat yapan : i serbesti İSRAİL'İN SİLAH ENDÜSTRİSİNE ÇELİK TAŞIYAN eti içığ KO TÜRKİYE CUMHURİYETİ CUMHURBAŞKANLIĞI DONMA RA u > Xx İçi e - "059 - İLETİ ŞIM BAŞKANLI zl Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Ayrıca gemide bulunan konteynerlerden bin 570 adedinin başka ülkelere gidecek transit yük niteliği taşıdığı ve yüklenen 33 konteynerin Türkiye'den, kontrolleri yapılmış olarak, alıcısı ve varış yeri Filistin olan, ağırlıklı olarak gıda malzemesi içerdiği belirlenmiştir. Türkiye limanlarında on binlerce uluslararası yük gemisinin işlemleri ve yılda yaklaşık 8 milyon adet konteynerin işlemi, uluslararası kurallara uygun biçimde ve tam şeffaflıkla yürütülmektedir. Türkiye, İsrail ile olan tüm ticari ilişkilerini 2 Mayıs 2024 tarihi itibarıyla tamamen durdurmuştur. Bu tarihten itibaren Türkiye'nin gümrük sistemi, İsrail ile ilgili her türlü dış ticaret işlemlerine kapatılmıştır. Serbest bölgelerde ve limanlarda İsrail ile bağlantılı hiçbir ticari faaliyete izin verilmemektedir. Türkiye, İsrail'in Gazze'de yürüttüğü hukuk dışı saldırılar karşısında en net ve ilkeli duruşu sergileyen ülkelerin başında gelmektedir. Asılsız iddialara itibar etmeyiniz. âid. TÜRKİYE CUMHURİYETİ CUMHUR LAŞKANLIĞI u AN: İLETİŞİM BAŞKANLIĞI EONANMA 7 Ş Dezenformasyonla Mücadele Merkezi --- **Kaynak gösterme:** Çiçek Otlu (DEM Parti, İstanbul). “9 Haziran 2025 tarihinde Mersin Limanına ulaşan bir geminin İsrail'e çelik taşıdığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29597, 11 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29597-9-haziran-2025-tarihinde-mersin-limanina-ulasan-bir-geminin-israil-e-celik-tasidigi-iddias (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/52cfe90d-37c5-4bb8-a628-01976331ccf7 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.