# Kira artış oranlarına ve enflasyonla mücadeleye ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/2965 - **Veren:** Serap Yazıcı Özbudun (Saadet Partisi, Antalya) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 8 Ağustos 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 38 gün sonra, 15 Eylül 2023) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7d1749b7-c3a5-4b70-a6a8-0189da59aa8f - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2965-kira-artis-oranlarina-ve-enflasyonla-mucadeleye-iliskin > Serap Yazıcı Özbudun (Saadet Partisi), 8 Ağustos 2023 tarihinde 7/2965 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 38 gün sonra, 15 Eylül 2023). ## Önerge metni Aşağıda sıralanan soruların Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından Anayasanın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince cevaplanmasını talep ederim. Türkiye'de uzun zamandan beri süregelen ekonomik kötüye gidişin ve yüksek enflasyonun çeşitli sebepleri olduğu hepimizin malumudur. Sizin de gayet iyi bildiğiniz gibi ekonomik kötüye gidişi çözecek en önemli yöntemlerden biri, Anayasamızın 2'nci maddesinde yer alan ve değiştirilmesi yasaklanan hukuk devleti ilkesinin izlenmekte olan bütün politikalara hâkim kılınmasıdır. Oysa hükümetiniz, hukuk devletine uygun politikalar izlemek yerine ortaya çıkan sorunları yasaklarla ve Anayasaya aykırı yöntemlerle çözebileceği yanılgısı içindedir. Ekonomik kötüye gidiş ile enflasyonist politikaların yol açtığı sorunlardan biri, gayrimenkul kiralarındaki önlenemez yükseliştir. Üyesi bulunduğunuz hükümetiniz, enflasyonu önleyecek doğru ekonomik ve siyasi politikalar izlemek yerine kira artışlarını engellemek için konut kira kontratlarının yenilenmesinde artış oranını bu yıl da yüzde 25'le sınırlamayı tercih etmiştir. Bu yasaklayıcı kural, serbest piyasa ekonomisinin mantığıyla bağdaşmadığı gibi aynı zamanda Anayasamızın temel hak ve hürriyetlerin ölçülülük ilkesine uygun olarak sınırlanabileceğini düzenleyen 13'üncü maddesini ihlâl etmektedir. Öte yandan bu yasak, Anayasamızın 48'inci maddesinde yer alan herkesin sözleşme hürriyetine sahip olduğu kuralıyla da bağdaşmamaktadır. Bundan başka bu yasaklayıcı kural, Anayasamızın 35'inci maddesiyle düzenlenen mülkiyet hakkını da ihlâl etmektedir. Bilindiği gibi mülkiyet hakkı, mülkiyete konu teşkil eden taşınır veya taşınmaz malın kullanılması ve semerelerinden yararlanılması haklarını içermektedir. Konut kira bedellerindeki artışı iki yıldır enflasyonun çok altında bir oran olan yüzde 25 ile sınırlamak, mülkiyet hakkının semerelerinden yararlanma unsurunu ihlâl etmektedir. Adres: TBMM Ana Bina B Blok 1.Kat Oda No:300 Bakanlıklar/ANKARA Bütün bunlardan daha da önemlisi, konut kira bedeli artışının yüzde 25'le sınırlanması, sözleşme barışını bozan sonuçlar üretmektedir. Nitekim her gün gazetelerde ev sahipleriyle kiracılar arasında cereyan eden, kimi zaman ölümle kimi zaman ağır yaralanmalarla sonuçlanan haberlerin yer aldığı görülmektedir. Bütün bu nedenlerle göreve geldiğinizde yaptığınız açıklamaları dikkate alarak kira bedellerindeki artışı kiraya verenin ve kiralayanın mali gücünü veya konutun mevcut kirasının güncel rayiç bedeline oranını göz önüne almadan her sözleşmeye uygulanan yüzde 25 oranıyla sınırlamanın I. Rasyonel olduğunu, 2. Hukuk devletine ve Anayasamıza uygun olduğunu, 3. Serbest piyasa ekonomisiyle bağdaştığını, 4. Venihayet soruna çözüm sağlayacak bir tedbir olduğunu düşünüyor musunuz? Yukarıdaki sorularımı cevaplamanızı saygılarımla arz ederim. Aynı çerçevede aşağıdaki soruyu da dikkatlerinize sunarım. Enflasyonun önlenemez yükselişinin yanı sıra uyguladığınız dünyanın en yüksek negatif reel faiz politikası nedeniyle vatandaşlarımız tasarruflarını artık milli paramız olan Türk Lirasında değerlendirememektedirler. Enflasyondan korunmak için saklama fonksiyonu ortadan kalkmış olan paramızı bir an önce harcama yönünde irade göstermektedirler. Bu nedenle acil ihtiyaçları olmayan birtakım mal ve hizmetlere yatırım yapmaya yönelmektedirler. Bu bağlamda bazı vatandaşlar, tasarruflarını sıfır kilometre otomobil satın alarak değerlendirmekte, buna gücü yetmeyen daha büyük bir çoğunluk ise ikinci el otomobil alımını bir yatırım olarak tercih etmektedir. Böylece ikinci el piyasasında otomobil fiyatlarının önlenemeyecek biçimde yükseldiği görülmektedir. Otomobillerin ikinci el piyasasındaki fiyat artışını önlemek için 16 Ağustos 2022'de İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmelikte değişiklik yapılmış; bu değişiklikten beklenen sonuç alınamamış olmalı ki aynı yönetmelikte 6 Temmuz 2023'te bir başka değişiklik daha yürürlüğe konulmuştur. 5. Butür mevzuat değişiklikleri yerine enflasyonla ekonomi biliminin verilerine uygun yöntemlerle mücadele etmenin daha doğru ve etkili olacağını düşünüyor musunuz? 6. Türk Liramızı ve Türk Lirası mevduatı vatandaşlarımızın enflasyona karşı kendilerini koruyabilecekleri bir değer saklama aracı haline getirmeyi düşünüyor musunuz? Yukarıdaki sorularımı cevaplamanızı saygılarımla arz ederim. Adres: TBMM Ana Bina B Blok 1.Kat Oda No:300 Bakanlıklar//ANKARA ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 17/08/2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1268974 sayılı yazınız. İlgi yazınız ekinde alınan Antalya Milletvekili Sayın Prof. Dr. Serap YAZICI ÖZBUDUN'a ait 7/2965 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Wehmet ŞİMŞEK. Bakan Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Antalya Milletvekili Sayın Prof. Dr. Serap YAZICI ÖZBUDUN'a Ait 712965 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Prof. Dr. Serap YAZICI ÖZBUDUN, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. Temel amacımız ülkemizin kalkınma sürecini hızlandırmak, küresel değer zincirlerinde yükselmek, dünya ticaretinden daha fazla pay almak ve vatandaşlarımızın refahını artırmaktır. Hedeflerimize, teşebbüs hürriyeti ve dışa açık serbest piyasa ekonomisi ilkelerini benimseyen bir anlayışla ilerliyoruz. Ancak, tüketiciyi mağdur eden, piyasanın işleyişini ve rekabet ortamını bozan fiyat hareketleri zaman zaman meydana gelebilmekte ve hükümet olarak söz konusu aksaklıklara yönelik düzenlemeler yapmaktayız. Bunun bir örneği konut kiralarında uygulanabilecek artış oranının yüzde 25'i geçmemesi koşuludur. Tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranının yüzde 25'in altında kalması halinde ise TÜFE değişim oranı geçerli olacaktır. Bununla birlikte, uyuşmazlıkları daha hızlı, barışçıl ve daha az masrafla çözmek üzere I Eylül itibarıyla kira davalarında zorunlu arabuluculuk uygulamasına geçilmiştir. Ayrıca, BDDK'nın Ağustos ayında almış olduğu kararla, ikinci ve sonrası konut alımında azami kredi tutarının konut değerine oranı yüzde 75 azaltılmış ve söz konusu kredilerin risk ağırlığı artırılmıştır. İlk konut alımlarında ise kredi değer oranlarında bir değişiklik yapılmamıştır. Bu tür tedbirler geçici nitelikte olup piyasayı normal işleyişine doğru sevk etmeyi ve vatandaşlarımızı korumayı amaçlamaktadır. Orta vadede, enflasyonla mücadele ve kiralardaki fahiş artışların önüne geçmek üzere, konut arzı artırılacak, deprem kaynaklı konut stokundaki kayıpların telafisine yönelik yeni sosyal konut projeleri geliştirilecek ve dar gelirli vatandaşların konuta erişimi artırılacaktır. Vatandaşlarımızın refahını artıracak sürdürülebilir büyümenin yolu yatırım, istihdam ve verimliliği artırmaktan geçmektedir. Yatırım ve istihdam artışı için öngörülebilirlik, güven ve makro finansal istikrarın varlığı önem arz etmektedir. Bu kapsamda ilk aşamada fiyat istikrarı, finansal istikrar, cari denge ve bütçe disiplinine yönelik tedbirler alınmıştır. Bunun yanı sıra bütçe dengesinin uluslararası kriterler seviyesinde seyretmesini sağlamak üzere kamu harcamaları rasyonelleştirilecek ve tasarruflar artırılacaktır. Kamu tasarruflarındaki artış cari dengeyi de destekleyecektir. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Diğer taraftan, para politikasında rasyonelleşmeye yönelik adımlar atılmıştır. Seçici kredi ve miktarsal sıkılaştırma kararlarıyla parasal duruş güçlendirilmiştir. Ayrıca, Türk Lirasını ve uluslararası rezerv pozisyonumuzu güçlendirecek kararlar alınmıştır. Katma değer ve verimlilik artışı sağlayacak kapsamlı yapısal reformlar, 06.09.2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 2024-2026 Dönemi Orta Vadeli Programı ile açıklanmıştır. Uyguladığımız tüm politikalar ile mal ve hizmet piyasalarında dengesizliklerin azalacağını, finansal piyasalarda istikrarın pekişeceğini ve enflasyonun gerileyeceğini öngörüyoruz. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 --- **Kaynak gösterme:** Serap Yazıcı Özbudun (Saadet Partisi, Antalya). “Kira artış oranlarına ve enflasyonla mücadeleye ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/2965, 8 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-2965-kira-artis-oranlarina-ve-enflasyonla-mucadeleye-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7d1749b7-c3a5-4b70-a6a8-0189da59aa8f Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.