# Bursa'da uyuşturucu madde kullanımının önlenmesi için yürütülen çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/29733 - **Veren:** Mehmet Atmaca (Yeni Yol, Bursa) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 25 Haziran 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 139 gün sonra, 11 Kasım 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/98bd55e3-dbba-4b2d-8492-0197ab09d703 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29733-bursa-da-uyusturucu-madde-kullaniminin-onlenmesi-icin-yurutulen-calismalara-iliskin > Mehmet Atmaca (Yeni Yol), 25 Haziran 2025 tarihinde 7/29733 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 139 gün sonra, 11 Kasım 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından Anayasa'nın 98. ve iç tüzüğün 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. / Li , Bursa Milletvekili Uyuşturucu madde kullanımı, yalnızca birey sağlığını değil, aile bütünlüğünü ve toplumsal yapıyı da tehdit eden ciddi bir sorundur. Türkiye genelinde maddeye başlama yaşının düşmesi, bağımlılık oranlarının artması ve çocukların suça sürüklenmesi bu tehdidin boyutlarını göstermektedir. Bursa ise hem nüfusu hem de genç oranının yüksekliğiyle bu riskin yoğun yaşandığı illerden biridir. Ailelerin bilinçlendirilmesi, risk altındaki bireylerin korunması ve bağımlılıkla mücadelede sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın Bursa özelindeki çalışmalarına dair aşağıdaki soruların yanıtlanması elzemdir. Bu bağlamda; 1. Son beş yıl içerisinde Bursa ilinde uyuşturucu bağımlılığı sebebiyle Bakanlığınıza bağlı birimlere başvuran birey veya aile sayısı kaçtır? Bu başvuruların ilçelere göre dağılımı nasıldır? 2. Aynı dönemde bağımlı bireylerin ailelerine yönelik olarak verilen psikososyal destek, danışmanlık ve rehberlik hizmetlerinden yararlanan kişi sayısı nedir? 3. Bursa'da çocuk ve gençlerin uyuşturucu kullanımından korunması amacıyla Bakanlığınızca yürütülen koruyucu-önleyici programlar, sosyal projeler ve saha çalışmaları nelerdir? 4. Bursa'da uyuşturucu riski altındaki çocuklar için faaliyet gösteren Sosyal Hizmet Merkezleri, danışmanlık birimleri ve çocuk izlem merkezleri hangi ilçelerde mevcuttur? 5. Uyuşturucu madde bağımlılığı sebebiyle ailesinden kopmuş, sokakta yaşamaya başlayan veya suça sürüklenen çocuklara yönelik aileye dönüş, koruma altına alma, bakım ve rehabilitasyon uygulamaları nasıl yürütülmektedir? 6. Bursa'da bağımlılıkla mücadele kapsamında toplum temelli sosyal destek mekanizmalarının (sivil toplum, yerel yönetimler ve kamu iş birliğiyle) ne ölçüde etkinleştirildiğine dair bir izleme-değerlendirme çalışması yapılmakta mıdır? 7. Ailelerin uyuşturucu konusunda bilinçlendirilmesi amacıyla Bursa özelinde uygulanan eğitim kampanyaları, seminerler ya da saha faaliyetleri var mıdır? Bu faaliyetlerin kapsamı ve ulaşılan kişi sayısı nedir? TBMM Halkla İlişkiler Binası, B Blok Kat:1 No:B1010, Bakanlıklar/ ANKARA ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 07.07.2025 tarihli ve 1657828 sayılı yazınız. İlgi yazı ekinde alınan Bursa Milletvekili Sayın Mehmet ATMACA tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/29733 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 7729733 Cevap Metni (3 Sayfa) Telefon No:(312) 705 58 09 Bursa Milletvekili Sayın Mehmet ATMACA ya Ait 7/29733 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni Bakanlığımız çocuklarımızın korunmasını, haklarının ve esenliklerinin güvence altına alınmasını amaçlamakta, tüm risklere karşı bilinçli ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmaları çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde yürütmektedir. Bakanlığımız çocuklarımızın korunmasını, haklarının ve esenliklerinin güvence altına alınmasını amaçlamakta, tüm risklere karşı bilinçli ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmaları çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde yürütmektedir. Bakanlığımız tarafından gerçekleştirilen madde bağımlılığının önlenmesine yönelik çalışmalar, ilgili kurumlarla koordinasyon halinde, Bağımlılıkla Mücadele Yüksek Kurulu (BMYK) kararları ve Uyuşturucu ile Mücadele Ulusal Strateji Belgesi ve Eylem Planı çerçevesinde yürütülmektedir. Erken yaşlardan itibaren ebeveynlerle kurulan sağlıklı ilişkiler, her türlü bağımlılığın önlenmesinde koruyucu bir rol oynamaktadır. Bu doğrultuda Bakanlığımız tarafından olası risk durumlarına karşı ebeveyn ve çocukların desteklenmesi ve güçlendirilmesi konusunda kapsamlı bir eğitim programı olan "Çocukların Yaşam Becerilerinin Güçlendirilmesi ve Geliştirilmesine Yönelik Farkındalık Eğitim Programı" hazırlanmaktadır. Eğitim programının 0-6 yaş aralığındaki çocukların ebeveyn/bakım verenlerine yönelik modülleri tamamlanmış olup 7-18 yaş grubu çocuklara ve ebeveynlerine dair modüllerin geliştirilmesi amaçlı çalışmalar başlatılmıştır. Hazırlanan modüllerde çocuğa yönelik ihmal ve istismarın önlenmesi, bağımlılık ve önlenmesi, akran zorbalığı gibi konulara da yer verilecektir. Ek olarak Bakanlığımız sosyal hizmet modellerinden faydalandırılan çocuklara, ebeveynlerine ve bakım personeline Türkiye Yeşilay Cemiyeti tarafından geliştirilen Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitimleri (madde bağımlılığı ve teknoloji bağımlılığı modülleri) verilmektedir. Ayrıca Sosyal ve Ekonomik Destek Hizmetinin (SED) etkinliğini artırmak, ailelerde çocuk ile ilgili farkındalık oluşturmak, çocuklara okul dışı zamanlarını kaliteli ve verimli kullanabilecekleri ortam ve imkânları sunmak amacıyla 2017 yılında başlatılan "SED Hizmetinin Etkinliğinin Artırılması (Okul Destek) Projesi" kapsamında 81 ilde SED Hizmetinden yararlanan ortaokul ve lise çağında bulunan çocukların sosyal, kültürel, sportif ve akademik faaliyetlerden faydalandırılması sağlanmaktadır. Proje ile çocukların boş zamanları, gelişimlerini destekleyecek şekilde yapılandırılmakta, boş vakitlerinde olumsuz ortamlardan/sosyal çevreden ve bunların barındırdığı risklerden korunmaları ve toplum kaynaklarına erişim konusunda fırsat eşitliği sağlanmaktadır. Sağlık Bakanlığınca madde kullanım tıbbi tedavisi tamamlanan madde bağımlısı çocuklardan bakım tedbir kararı verilenlerin sosyal uyumlarının sağlanması amacıyla bu alanda ihtisaslaştırılmış Çocuk Evleri Sitelerine kabulleri sağlanmaktadır. Haklarında bakım tedbiri veya korunma kararı bulunan çocuklardan suç mağduru olması, suça sürüklenmesi, sokakta sosyal risklerle karşı karşıya kalması veya refakatsiz çocuk statüsünde bulunması sebebiyle psikososyal desteğe ihtiyaç duyduğu tespit edilenler, bu ihtiyaçları giderilinceye kadar geçici süre ile İhtisaslaştırılmış Çocuk Evleri Sitelerinde hizmet almaktadır. Bu kuruluşlar, bahse konu çocukların olumsuz yaşam deneyimlerinden kaynaklanan travma ve/veya davranış bozukluklarını giderme amacıyla rehabilitasyon süreci tamamlanıncaya kadar geçici süre bakım ve korunmalarının sağlandığı, bu süreçte aile, yakın çevre ve toplum ile ilişkilerinin düzenlenmesine yönelik çalışmaların yürütüldüğü, kız ve erkek çocuklara yönelik ayrı ayrı yapılandırılan ev tipi sosyal hizmet kuruluşlarıdır. İhtisas kuruluşlar çocukların temel gereksinimlerini karşılamak; fiziksel, duygusal, psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarını belirleyerek gerekli müdahaleleri gerçekleştirmek, uygun ise aile ve yakın çevrelerine dönmelerini veya diğer sosyal hizmet modellerine hazır hale gelmelerini sağlamak üzere hizmet vermektedir. Korunma ve bakım altında bulunan çocuklara ve ailelerine uygulanmak üzere Psikososyal Destek ve Müdahale Programı olan Anka Çocuk Destek Programı geliştirilerek uygulamaya konmuştur. Anka Çocuk Destek Programı ile çocukların bireysel farklılıkları ve ihtiyaçları dikkate alınarak olumsuz yaşam deneyimlerinden kaynaklanan travmanın en aza indirilmesi, olumlu tutum ve davranış değişikliği oluşturulması hedeflenmektedir. İhtisaslaştırılmış Çocuk Evleri Sitelerine kabulü yapılan her çocuğa Anka Çocuk Destek Programı çerçevesinde kuruluş müdürü tarafından bir meslek elemanı, danışman olarak atanmaktadır. Danışman tarafından ilk 10 gün içinde çocuğa bireysel ihtiyaç ve risk değerlendirme (BİRDEF) formu doldurulmaktadır. Bu formla çocuğa uygulanacak psikososyal destek programının içeriği belirlenmektedir. Formda çocuğun kuruluşa geliş şekli, geliş nedeni, çocuğun eğitim durumu, ailenin ekonomik durumu, yaşadığı yer, arkadaş ilişkileri, fiziksel durumu, ruhsal durumu, madde kullanım durumu, istismar ve suça sürüklenme durumu, kişisel özellikleri, davranış sorunları ve ailevi özelliklerine ilişkin konular hakkında bilgi toplanmaktadır. Form sonrası ortaya çıkan ihtiyaç ve risklere göre çocuğa ve ailesine grup çalışmaları ve bireysel danışmanlık hizmeti verilmektedir. Anka çocuk destek programı ile her bir çocuğa özgü bireyselleştirilmiş destek programı üç aylık dönemlerle değerlendirilmekte olup uygulanan programdaki gelişmeler izlenmektedir. Değerlendirme sonrası çocuğun ailesine tekrar dönüşü, farklı bir sosyal hizmet kuruluşuna nakli ile programa devamı hususu belirlenmektedir. Çok yönlü yaklaşım ve müdahaleyi amaçlayan Anka Çocuk Destek Programı; Bireysel İhtiyaç ve Risk Değerlendirme Formu (BİRDEF), Destekleyici Ortam Bileşenleri, Grup Çalışmaları, Bireysel Danışmanlık, Aile Çalışmaları, Destekleyici Personel İçin Yaklaşım İlkeleri, Krize Müdahalede Kurumsal Yaklaşım bileşenlerinden oluşmaktadır. • Bireysel danışmanlık çalışmalarında; evden kaçma, kendine zarar verme davranışı, intihar, istismar mağduru, kriz yönetimi, krize müdahale ve travma modülleri uygulanmaktadır. " Grup çalışmaları ise kişisel gelişim, sağlıklı yaşam, duygusal düzenleme, kişilik gelişimi ve bağımlılık olmak üzere 5 bölüm ve 78 oturumdan oluşmaktadır. Her bir oturumun 45dk sürmektedir. Kişilik gelişimi ve sağlıklı yaşam modülleri tüm çocuklara uygulanırken, suça sürüklenme, istismar mağduru olma, madde bağımlılığı, öfke kontrolü, dürtü bozukluğu vb. durumlara göre uygulanan modüller çocukların bireysel farklılıkları ve ihtiyaçları dikkate alınarak uygulanmaktadır. • Aile ile çalışmada öncelikle ailenin çocuğun güvenliğini tehlikeye atacak bir eylemde bulunma riski bulunup bulunmadığı değerlendirilmektedir. Çocuğun ailesi ile görüşme yapılmasına engel bir durum olmaması halinde ailenin de katılımı sağlanarak sözleşme yapılmaktadır. Rehabilitasyon süreci boyunca çocukla yürütülen çalışmaların yanı sıra çocukların ebeveynleri ya da bakım verenleri ile de mesleki görüşmeler ve yönlendirmeler yapılmaktadır. Program kapsamında; ailelere, çocuk aile ilişkisinin güçlendirilmesi, etkin ebeveynlik becerileri, suça sürüklenen, madde bağımlısı ve istismar mağduru çocuğa yaklaşım konularında bireysel danışmanlık yapılmaktadır. Bakanlığımızca 81 ilimizde, il müdürlükleri ve sosyal hizmet merkezleri aracılığıyla, Aile Eğitim Programı (AEP) ve Yeşilay iş birliğindeki Türkiye Bağımlılıkla Mücadele (TBM) Eğitimleri kapsamında bağımlılık ile mücadelede farkındalık eğitimleri verilmektedir. Bursa ilinde Osmangazi, Yıldırım, Nilüfer, Gürsu, Yenişehir, İnegöl, Orhangazi, Karacabey, Mustafakemalpaşa, Orhaneli, Gemlik SHM olmak üzere Il SHM mevcuttur. Bugüne kadar ülkemiz genelinde 1,9 milyon kişiye ulaşılan eğitimler kapsamında koruyucu önleyici doğrultuda talep azaltımı hedeflenmektedir. Diğer yandan, Bakanlığımızca başlatılan Sosyal Uyum Süreci Danışmanlığı kapsamında, bağımlılıkla mücadele alanında 18 yaş üzeri bireylere, ailelerine ve yakınlarına ihtiyaç duydukları rehberlik ve danışmanlık hizmetleri sunulmaktadır. Sosyal Uyum Süreci; bağımlılık problemi yaşayan/yaşamış bireylerin ve bu kapsamlı sorundan doğrudan etkilenen bağımlı bireylerin ailelerinin/yakınlarının topluma uyum sağlama girişimlerini içeren bir süreçtir. Bu süreç, tıbbi psikososyal tedaviden ayrı olarak, toplumla bağlarını kaybetmiş olan bireyin meslek edinme, iş bulma, arkadaşları ve ailesiyle olan ilişkilerini geliştirme yoluyla topluma yeniden uyumunu amaçlamaktadır. Söz konusu hizmetleri yerine getiren meslek personeli çeşitli hizmet içi eğitimlerle desteklenmektedir. Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planında (2024-2028) "Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Programı ve Aile Eğitim Programı kapsamında gençlere ve ailelerine kötü alışkanlıklar, bağımlılık, dijital kumar ile oyun bağımlılığı konusunda bilgilendirici eğitimler düzenlenmesi" ve "Koruyucu hizmetler kapsamında, ruh sağlığı, bağımlılık sorunları yaşayan kişilerin aileleri/bakım verenleri başta olmak üzere destek programları yaygınlaştırılması" faaliyetleri de söz konusudur. Soru önergesinde yer alan diğer konular, Bakanlığımız görev ve faaliyet alanında olmadığından değerlendirilememiştir. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Atmaca (Yeni Yol, Bursa). “Bursa'da uyuşturucu madde kullanımının önlenmesi için yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29733, 25 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29733-bursa-da-uyusturucu-madde-kullaniminin-onlenmesi-icin-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/98bd55e3-dbba-4b2d-8492-0197ab09d703 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.