# Gelir dağılımındaki eşitsizliğin önlenmesi için alınan tedbirlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/29759 - **Veren:** Hasan Karal (Yeni Yol, İstanbul) - **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek) - **Veriliş tarihi:** 19 Haziran 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 125 gün sonra, 22 Ekim 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/286bfec7-4138-49b3-ab03-01978c676bb9 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29759-gelir-dagilimindaki-esitsizligin-onlenmesi-icin-alinan-tedbirlere-iliskin > Hasan Karal (Yeni Yol), 19 Haziran 2025 tarihinde 7/29759 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 125 gün sonra, 22 Ekim 2025). ## Önerge metni Aşağıda yer alan sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sn. Mehmet Şimşek tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması hususunu arz ederim. TÜİK'in 2024 yılına ait Hanehalkı Tüketim Harcamaları verileri, ülkemizdeki gelir adaletsizliğini çarpıcı bir biçimde ortaya koymaktadır. En alt ve en üst yüzde 20'lik gelir gruplarının harcama kalemleri karşılaştırıldığında, ekonomik dengesizliğin sadece gelir düzeyine değil, aynı zamanda temel ihtiyaçlara erişim biçimine de yansıdığı görülmektedir. En yoksul yüze 20'lik kesim, bütçesinin yüzde 38,4'ünü konut ve kiraya, yüzde 33,7'sini ise gıda ve alkolsüz içeceklere ayırmak zorunda kalmaktadır. Buna karşın en zengin yüzde 20'lik kesimin en büyük harcama kalemi yüzde 34,5 ile ulaştırma olup; konut ve gıda harcamalarına ayırdığı oran sırasıyla sadece yüzde 18,1 ve yüzde 11'dir. Bu tablo; düşük gelirli vatandaşlarımızın bütçelerinin çok büyük bir kısmını hayatta kalabilmek için zaruri ihtiyaçlara (ayırdığını, sosyal refah imkanlarından yeterince o yararlanamadığını göstermektedir. Gelir artışlarının adil dağılmaması, barınma ve beslenme gibi temel alanlarda yaşam kalitesinin düşmesine ve ekonomik kırılganlığa yol açtığı aşikardır. Bu çerçevede; 1. TÜİK verileri açıkça göstermektedir ki en yoksul kesim, gelirinin yaklaşık yüzde 72'sini karnını doyurmaya ve başını sokacak bir yere harcamaktadır. Bu tabloyu sosyal devlet ilkesi açısından nasıl açıklıyorsunuz 2. Kira harcamalarının yoksul hanelerde yüzde 38'i aşması, ülkemizdeki kiralık konut piyasasının kontrolden çıktığının ve etkili bir sosyal konut politikasının olmadığının göstergesi değil midir? 2023-2024 yıllarında kaç sosyal konut teslim edilmiştir? Kiralara karşı alınan somut ve kalıcı önlem nedir? 3. Gıda harcamalarının yoksul hanelerde toplam bütçenin üçte birini aşması, temel beslenme hakkının sürdürülebilirliği açısından ciddi bir risk değil midir? 4. Yoksullar yaşamını sürdürmek için harcama yaparken, zengin kesim ulaşım ve konfor harcamalarına bütçe ayırabiliyorsa; bu uçurumu kapatmak için neden doğrudan gelir, temel ihtiyaç desteği gibi uygulamalar hayata geçirilmemektedir? 5. Ekonomik istikrar ve büyümeden söz edilirken, neden bu büyümeden yoksul kesim hiçbir şekilde pay alamamaktadır? Vergi düzenlemeleri ve kamu harcamalarında bu adaletsizliği telafi etmeye yönelik hangi adımlar atılmıştır? 6) 2024 bütçesinde en yoksul kesimin yaşam kalitesini doğrudan yükseltmeye yönelik hangi kalemlere kaynak ayrılmıştır? Bu kalemlerin oranı toplam bütçenin kaçta kaçını oluşturmaktadır? 7) Barınma ve gıdaya mahkum edilen bir toplumda sosyal patlamaların önüne geçilmesi adına, hükümetinizin yapısal bir sosyal koruma reformu planı var mıdır, varsa ne zaman hayata geçirilecektir? TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: E-210 Çankaya/ Ankara E-mail: hasan.karal(&tbmm.gov.tr ## Bakanlığın cevabı İlgi yazınız ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Hasan KARAL" a âit yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir. Mare. Mehmet ŞİMŞEK Bakan Bilgilerini ve gereğini arz ederim. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 7129759 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni Sayın Hasan KARAL, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim. Ekonomi programımızın temel amacı fiyat istikrarını tesis ederek yüksek, sürdürülebilir ve kapsayıcı büyüme ile refah artışını sağlamaktır. Uyguladığımız program sayesinde 2024 yılı Haziran ayında başlayan dezenflasyon süreci devam etmektedir. 2025 yılı Eylül ayında yıllık enflasyon, 2024 yılı Mayıs ayındaki zirvesine göre 42,2 puan azalarak, yüzde 33,29 olarak gerçekleşmiştir. Enflasyonla mücadelede talep yönlü politikalarla birlikte arz yönlü politikalar da uygulanmakta; konut, gıda ve enerji gibi alanlarda yapısal adımlar atılmaktadır. Konut arzını artırmak, konut stokundaki deprem kaynaklı kayıpları telafi etmek ve konuta erişimi kolaylaştırmak amacıyla kapsamlı politikalar hayata geçirilmektedir. Bu kapsamda, yeni sosyal konut projeleri geliştirilerek konuta erişim imkânı artırılmaktadır. Sosyal konut hamlesi kapsamında 2023-28 döneminde 500 bin sosyal konut, I milyon konutluk arsa ve 50 bin işyerine yönelik çalışmalar devam etmektedir. Enflasyonla mücadele ederken bir yandan da vatandaşımızın refahını ve alım gücünü korumaya yönelik politikalar uygulanmaktadır. Çalışanlarımızın ve emeklilerimizin aylık ve ücretlerinde enflasyonun üzerinde artışlar yapılmıştır. Ücretler üzerindeki vergi yükünü düşürmek için asgari ücret ve tüm çalışanların asgari ücrete kadar olan ücretleri vergi dışı bırakılmıştır. Öte yandan, vergi adaletini güçlendirmek adına, gelir vergisi tarifesinin en alt dilimindeki vergi oranı yüzde 22'den yüzde 15'e indirilmiş, en üst dilimdeki vergi oranı ise yüzde 35'den yüzde 40'a çıkarılmıştır. 01.01.2022 tarihinden itibaren ise asgari ücret vergi dışı bırakılmış ve asgari ücretin üzerinde ücret alanların ücretlerinin de asgari ücrete isabet eden kısmı gelir vergisi ve damga vergisinden istisna edilmiş bulunmaktadır. Bu istisna kapsamında, 2025 yılı Ocak ayında asgari ücrete yapılan yüzde 30 artış ile beraber 848,9 milyar TL gelir vergisinden ve 44,4 milyar TL damga vergisinden olmak üzere toplam 893,3 milyar TL vergi gelirinden vazgeçileceği tahmin edilmektedir. Bu tutar tek başına toplam vergi harcamasının yüzde 29,7'sini oluşturmaktadır. Son 23 yılda yoksulluğun azaltılması, gelir dağılımının iyileştirilmesi ve refah artışından tüm kesimlerin faydalanması temel amaçlardan biri olmuştur. Sıfıra yaklaştıkça gelir dağılımındaki iyileşmeyi gösteren Gini katsayısı 2006'da 0,428 iken 2024 yılında 0,413'e inmiştir. En yüksek gelire sahip yüzde 10'luk grubun kullanılabilir gelirden aldığı payın en düşük gelire sahip yüzde 10'luk grubun aldığı paya oranı (P90/P10) 2006 yılında 17,7 iken 2024'te 13,9"e gerilemiştir. İşgücü ödemelerinin gayrisafi katma değer içerisindeki payı 2002 Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 yılında *028,1 iken 2025 yılının ikinci çeyreğinde (mevsimsel düzeltilmiş) 9037,3 olarak gerçekleşmiştir. Bütçelerimiz sosyal destek sistemine kaynak aktaran ve toplumun her kesimini gözeten bütçelerdir. Engelli vatandaşlardan 65 yaş üstü büyüklere, sosyal güvencesi olmayanlardan aile birliğini korumaya ve dar gelirli aileleri desteklemeye kadar geniş bir perspektifle sosyal yardımlar sürdürülmektedir. 2025 yılı sosyal yardım bütçesi yaklaşık 651 milyar TL olarak belirlenmiştir. 2002 yılında sosyal amaçlı harcamaların bütçe içindeki payı yüzde 1,3 iken 2025'te bu oran yüzde 4,4'e yükselmiştir. Aile, barınma, gıda, engelli, yaşlı, eğitim ve sağlık gibi alanları kapsayan 44 farklı sosyal yardım programı uygulanmaktadır. Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır. Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 Mehmet ŞİMŞEK Bakan --- **Kaynak gösterme:** Hasan Karal (Yeni Yol, İstanbul). “Gelir dağılımındaki eşitsizliğin önlenmesi için alınan tedbirlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29759, 19 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29759-gelir-dagilimindaki-esitsizligin-onlenmesi-icin-alinan-tedbirlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/286bfec7-4138-49b3-ab03-01978c676bb9 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.