# Yargı bağımsızlığının güçlendirilmesi için yapılan çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/29850
- **Veren:** Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi, İstanbul)
- **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç)
- **Veriliş tarihi:** 17 Haziran 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 212 gün sonra, 15 Ocak 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2b62874a-9361-474e-8a91-019782334e23
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29850-yargi-bagimsizliginin-guclendirilmesi-icin-yapilan-calismalara-iliskin

> Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi), 17 Haziran 2025 tarihinde 7/29850 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 212 gün sonra, 15 Ocak 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın T.C. Adalet Bakanı Sn. Yılmaz TUNÇ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla talep ederim.

Türkiye'de adalet sisteminde yaşanan sorunlar, sadece bireyleri değil, tüm toplumu olumsuz etkilemektedir. Türkiye'deki adalet sisteminde uzayan yargı süreçleri, mahkemelerdeki iş yükü, hakim ve savcı atamalarındaki liyakat dışı uygulamalar, tutukluluk sürelerinin makul sınırları aşması ve bazı davalardaki çifte standart algısı ne yazık ki vatandaşın nezdinde güvenilirliğini yitirmiş ve beklentilerini karşılamaktan uzak bir hale gelmiştir. Son yıllarda yapılan kamuoyu araştırmalarında ceza hukuku bakımından gündeme gelen olaylara bakıldığında adalete güvenin sarsıldığını ve vatandaşta "suç işleyenin yanına kar kalıyor" düşüncesi ile yargıya yönelik güven duygusunun her geçen gün daha da azaldığı tespit edilmektedir. Yargının işleyişine ilişkin kamuoyunda oluşan yaygın güvensizlik duygusu ve toplumda güçlü bir şekilde kendisini hissettiren adalet arayışı ve beklentisi bireyleri adalet arayışını farklı yollara yönlendirmektedir. Yargının, var oluş sebebine uygun bir biçimde görev icra edememesi, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının yerel mahkemelerce uygulanmaması ya da geciktirilmesi, hukuk devleti ilkesine aykırı bir tablo ortaya koymaktadır. Anayasal ve yasal düzenlemelerin eksikliğinden ya da yanlışlığından ziyade, yargının siyasal iktidar karşısında bağımsız ve tarafsız olmaması yargıya olan güvenin

EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR azalmasına sebep olurken, toplumsal barışı ve devlete olan bağlılığı zedelemektedir. Bu sebeple, yargı alanında yaşanan sorunların çözümüne ve yargıya dair güvensizlik duygusunun aşılmasına yönelik çözümlerin bir an önce devreye sokulması büyük önem arz etmektedir. Bu bağlamda;

1. Son beş yılda açılan dava sayısı kaçtır? Açılan davaların yüzde kaçı görüşülüp karara bağlanmıştır?

2. Hakim ve savcı atamaları yeterli seviyede midir? Hakim ve savcı atamaları hangi kriterlere göre yapılmaktadır?

3. Son beş yılda tutuklu yargılanan kişi sayısı nedir? Cezaevlerinde yaşanan kalabalık nedeniyle tutuklu yargılanma yerine Bakanlığınızın farklı bir çözümü var mıdır?

4. Bakanlığınızın vatandaşlarımızın adalete olan güvenini oluşturmak adına dava sürecine ilişkin bilgilere erişimini kolaylaştırmak ve uzayan dava süreçlerini hızlandırmak için yürüttüğü bir çalışma var mıdır?

5. Bakanlığınızın mevcut cezaevi koşullarının iyileştirilmesine yönelik bir çalışması var mıdır?

6. Aile birliğini koruma adına tutuklu olan kişilerin ikametgahlarından uzak yerlere gönderilmesinin önüne geçilmesi için Bakanlığınızca yürütülen çalışmanız var mıdır? Varsa nelerdir?

7. Yargıya olan güveni tekrardan oluşturmak adına Adalet Bakanlığı hedeflerinin kaçını hayata geçirmiştir?

EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR

## Bakanlığın cevabı

1657840 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, İstanbul Milletvekili Doğan Bekin tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/29850 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.

Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden P zWOLpf - dânVRNN - Fx5 gt IV - Ymoöyh E- ile erişebilirsin

Geli

Mevzuat Genel Müdürlüğü

Sayı : E-56020453-610-1140-487/578 Konu : Yazılı soru önergesi 14/01/2026

Sayın Doğan BEKİN İstanbul Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/29850 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

I- Temel hak ve özgürlüklerin daha etkin korunması, yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığının o geliştirilmesi, hukuki (güvenliğin güçlendirilmesi, (adalete erişimin kolaylaştırılması, makul sürede yargılanma hakkının gözetilmesi, yargıya güvenin artırılması ve insan odaklı hizmet anlayışının geliştirilmesi, günümüzde ana ilke ve değerler olarak kabul edilmektedir. Ülkemizde 2002 yılından günümüze kadar aralıksız bir şekilde süregelen reform iradesi de bu ilke ve değerlerin geliştirilmesinin somut bir tezahürüdür.

2009, 2015 ve 2019 yıllarında açıklanan yargı reformu strateji belgeleriyle reform çalışmaları ivme kazanmıştır. Katılımcı bir anlayışla, uygulayıcı hâkim ve savcıların, baro temsilcilerinin, akademisyenlerin, sivil toplum kuruluşları ile birçok paydaşın görüşü alınarak Bakanlığımızca hazırlanan ve Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından 23 Ocak 2025 tarihinde açıklanan 4. Yargı Reformu Strateji Belgesinde "Türkiye Yüzyılı Adaletin Yüzyılı" hedefi doğrultusunda "hukukun üstünlüğünü esas alan, gecikmeyen ve öngörülebilir bir adalet sistemi" vizyonu ön plana çıkarılmıştır.

Önceki reform belgelerinin devamı ve tamamlayıcısı durumunda olan 2025-2029 dönemini kapsayan ve 5 amaç, 45 hedef ve 264 faaliyetin yer aldığı yeni reform strateji belgesiyle, yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığının daha da güçlendirilmesi, hukuki güvenliğin kuvvetlendirilmesi, yargılamaların makul sürede tamamlanması, çözüm merkezli ve öngörülebilir bir adalet sisteminin oluşturulması, yargılama usullerinin sadeleştirilerek verimliliğin artırılması, yargıya ilişkin güven ve memnuniyetin yükseltilmesi, onarıcı ve telafi edici adalet uygulamalarının yaygınlaştırılması, ceza adalet sisteminin etkinlik ve caydırıcılığının tahkim edilmesi hedeflenmiştir. Söz konusu Belgede yer verilen faaliyetler, Bakanlığımızca hazırlanan Eylem Planında öngörülen uygulama takvimi çerçevesinde hayata geçirilecektir.

4. Yargı Reformu Strateji Belgesine Bakanlığımız "https://yargireformu.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir.

I- Mahpuslara Muameleye Dair Birleşmiş Milletler Asgari Standart Kuralları ve Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Ceza İnfaz Alanındaki Tavsiye Kararlarında belirtilmiş olan minimum ceza infaz kurumu standartları dikkate alınarak, 2000 yılından itibaren ceza infaz sistemimizde reform niteliğinde çalışmalar yapılmaktadır. Özellikle ceza infaz kurumlarının fiziki yapısı ve hükümlü rehabilitasyonu alanında çağdaş standartlar yakalanmıştır. Bu çerçevede, Birleşmiş Milletler ve Avrupa Konseyi tarafından ortaya konulan minimum ceza infaz kurumu standartlarına uygun nitelikte kurumların inşa edilerek hizmete açılması; fiziki olarak ekonomik ömrünü dolduran ve yeterli eğitim ve iyileştirme çalışmalarına elverişli durumda bulunmayan kurumların da kapatılması öngörülmüştür.

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden G2 3CgDU - dyNc RIh - D6K2xh1 - 1 CVXWW ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü

MI. 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Görev" kenar başlıklı 38. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, adli sicilin tutulmasıyla ilgili hizmetleri yürütmek Bakanlığımız görevleri arasında sayılmaktadır. Bu çerçevede Cumhuriyet başsavcılıklarında soruşturma evresinde açılan ve karara bağlanan dosya, şüpheli ve suç sayıları ile ceza mahkemelerinde açılan ve karara bağlanan dosya, sanık ve suç sayılarına ait istatistiklere Bakanlığımız Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün "https://www.adlisicil.adalet.gov.tr" oadresli Ointernet sitesinden ulaşılması o mümkün olabilecektir.

IV- Bakanlığımız kayıtlarının incelenmesinden;

A) 01/01/2023 ilâ 01/08/2025 tarihleri arasında adli ve idari yargıda toplam 3.113 mahkeme ve bölge idare mahkemeleri ile bölge adliye mahkemelerinde toplam 147 daire kurulduğu, Ülkemizdeki adli ve idari yargı ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye ve bölge idare mahkemelerinin iş yüküne göre ihtiyaç analiz çalışmalarına 2025 yılında da devam edildiği,

B) Dava süreçlerini hızlandırmak için yürütülen çalışmalar kapsamında; Ülkemiz genelinde kadastro mahkemelerinde uzun süredir yargılaması devam eden dava dosyalarının hızlı ve etkin biçimde sonuçlandırılması amacıyla 2024 yılı sonunda başlatılan "Sıfır Kadastro Dosyası" hedefi doğrultusunda; tebligat işlemleri, mirasçılık belgeleri, taraf teşkili, hava fotoğraflarının temini, keşif ve bilirkişi raporlamaları, personel ve teknik donanım destekleri, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sisteminde (UYAP) iyileştirmeler, hâkim ve kalem personelinin meslek içi eğitimi gibi çok yönlü adımların atıldığı,

©) Soru önergesinde istenilen ayrıntıda bilgi sunulamamakla birlikte, Ülkemizdeki ceza infaz kurumlarının sayısı ve kapasitesi, kurumlarda barındırılan tutuklu ve hükümlü sayılarına ilişkin istatistiklere Bakanlığımız Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün "htips://www.cte.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılmasının mümkün olabileceği,

Anlaşılmıştır.

V- Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliğiyle yapılan yazışmaya verilen cevapta;

A) Hâkim ve Cumhuriyet savcılarının atamalarının Hâkimler ve Cumhuriyet Savcıları Hakkında Uygulanacak Atama ve Nakil Yönetmeliği ile Kurul Birinci Dairesince her yıl belirlenen prensip kararları çerçevesinde yapıldığı,

B) Bu kapsamda; atamaların hâkim ve Cumhuriyet savcılarının talepleri, bulundukları mahaldeki görev süreleri, sicil durumları, terfileri, müfettişler tarafından düzenlenen hâl kâğıtları, mazeret durumları ile hizmet gerekleri dikkate alınarak belirtilen kriterler ve belirlenen prensip kararları çerçevesinde Hâkimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesince değerlendirilip karara bağlandığı,

Bildirilmiştir.

Yılmaz TUNÇ Bakan

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden G2 3CgDU - d yNc RIh - D6K2xhl - İcvxuwz ile erişebilirsin

Yılmaz TUNÇ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi, İstanbul). “Yargı bağımsızlığının güçlendirilmesi için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29850, 17 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29850-yargi-bagimsizliginin-guclendirilmesi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2b62874a-9361-474e-8a91-019782334e23

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
