# Şanlıurfa'nın Siverek ilçesine bağlı Hasan Çelebi Mahallesi'nde bulunan tarihi evlerin restorasyonuna ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/29917 - **Veren:** Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti, Batman) - **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy) - **Veriliş tarihi:** 17 Haziran 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 125 gün sonra, 20 Ekim 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/93a0e057-91f8-453e-be35-01977dc549e1 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29917-sanliurfa-nin-siverek-ilcesine-bagli-hasan-celebi-mahallesi-nde-bulunan-tarihi-evlerin-res > Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti), 17 Haziran 2025 tarihinde 7/29917 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 125 gün sonra, 20 Ekim 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Zeynep ODUNCU KUTEVİ Batman Milletvekili dal Şanlıurfa'nın Siverek ilçesinde yer alan Hasan Çelebi Mahallesi, yüzlerce yıllık geçmişiyle bölgenin tarihsel belleğini taşıyan önemli bir yerleşim alanıdır. Bölgede bulunan çok sayıda ev, yüzyıllar öncesine dayanan bazalt taşlarla inşa edilmiş olup, mimari yapıları itibarıyla hem kültürel miras hem de yerel kimliğin bir parçası olarak değerlidir. Bu tarihi taş evler, yalnızca mimari özellikleriyle değil; aynı zamanda barındırdığı çok katmanlı sosyal, kültürel ve tarihsel hafiza ile korunması gereken bir miras niteliğindedir. Siverek, tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olmasına rağmen, bu tarihi mirası yaşatmaya yönelik kamu politikalarının ya eksik kalması ya da uygulamada yetersiz olması sonucu, Hasan Çelebi Mahallesi gibi önemli alanlar ciddi bir risk altındadır. Mahallede yer alan yapıların önemli bir kısmı yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya olup, bazıları ise kullanılmaz durumda, madde bağımlılarının ve sahipsizliğin yarattığı güvenlik ve çevre sorunlarına açık hâle gelmiştir. 2022 yılında "sağlıklaştırma projesi" adı altında bir ihale yapıldığı açıklanmış, aynı zamanda Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün bu bölgede tescilli yapılar için restorasyon çalışmaları başlattığı kamuoyuna duyurulmuştur. Ancak gelinen noktada bu çalışmaların hangi aşamada olduğu, tamamlanıp tamamlanmadığı ya da neden durduğu konusunda kamuoyuna açık ve şeffaf bilgi sunulmamıştır. Hatta Temmuz 2024'te, geçmişte restorasyon kararı alınan bazı yapıların da içinde bulunduğu alanda yıkım kararı alındığı ve bazı evlerin yıkıldığına ilişkin bilgiler basına yansımıştır. Bu durum, bölgede uygulanan kamu politikalarının hem tutarsızlığını hem de etkin denetim ve koruma eksikliğini ortaya koymaktadır. Kültür varlığı olarak tescil edilmiş yapıların korunması gerekirken yıkılmış olması, ciddi bir kamu zararına ve kültürel yıkıma işaret etmektedir. Ayrıca geçmişte bu bölgenin restore edilmesi için kamu kaynaklarının tahsis edilmiş olması, söz konusu yıkım kararlarıyla birlikte kaynak israfı ve denetimsizlik şüphesini de beraberinde getirmiştir. Hasan Çelebi Mahallesi gibi kültürel miras alanlarının kaderine terk edilmesi, yerel halkın yaşam kalitesini düşürmekle kalmamakta, aynı zamanda bölgenin potansiyel turizm gelirlerinden de mahrum kalmasına neden olmaktadır. İlçe halkı yıllardır bu tarihi mahallenin restore edilerek turizme kazandırılmasını talep etmektedir. Ancak ne yazık ki, hem merkezi hem yerel yönetimlerin bu yöndeki çalışmaları sınırlı kalmış ve mahalle adeta atıl bir bölgeye dönüşmüştür. Tüm bu nedenlerle, restorasyon sürecinin neden tamamlanmadığı, kamu kaynaklarının nasıl kullanıldığı, koruma kararı olan yapıların neden yıkıldığı ve bölgenin turizme kazandırılması yönünde neden somut bir adım atılmadığı gibi sorular, yalnızca Siverek halkı açısından değil, kâmu yönetiminin şeffaflığı, hesap verilebilirliği ve kültürel miras politikaları açısından da cevaplanması gereken kritik meselelerdir. Söz konusu alandaki restorasyon kararlarının hayata geçirilmemesi, yıkımların gerçekleşmesi, kamu kaynaklarının verimsiz kullanımı ve bölgenin turizm potansiyelinin değerlendirilmemesi açık bir kamu zararı riski taşımakta olup, ilgili bakanlığın bu konuda açıklama yapması elzemdir. i Bu bağlamda, 1. Hasan Çelebi Mahallesi'nde bulunan ve bazalt taşlardan inşa edilmiş tarihi taş evlerin sayısı kaçtır? Bunlardan kaçı Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından tescilli kültür varlığı olarak kabul edilmiştir? 2. Tescilli yapıların korunması ve restore edilmesi için şimdiye dek Bakanlığınız tarafından hangi yıllarda, hangi projeler kapsamında çalışma başlatılmıştır? Bu projelerin içeriği ve uygulama kapsamı nedir? 3. 2022 yılında "sağlıklaştırma projesi" kapsamında ne kadar bütçe ayrılmıştır? Bu bütçenin ne kadarı harcanmıştır? Harcamalara ilişkin kalem kalem dağılım nedir? 4. Söz konusu sağlıklaştırma projesi, tamamlanmış mıdır? Tamamlanmadıysa, projenin tamamlanamamasının gerekçesi nedir? Bu projeye ilişkin sorumluluğu olan kamu kurumları hangileridir? Projenin denetimi yapılmış mıdır? Tescilli kültür varlığı olmasına rağmen 2024 yılında yıkıldığı belirtilen yapılar hangileridir? Bu yapılar için yıkım kararı kim ya da hangi kurum tarafından verilmiştir? Bu kararın alınmasına ilişkin dayanak nedir? Söz konusu mahallede kaç evin yıkılmasına karar verilmiştir? Kaçı şu ana kadar yıkılmıştır? Kaçı hâlen ayakta ve restore edilmeyi beklemektedir? Daha önce restorasyon veya koruma kapsamına alınan yapıların yıkılması sonucu oluşan kamu zararının boyutu nedir? Bu zarar için sorumlular hakkında idari ya da hukuki bir işlem başlatılmış mıdır? Bakanlığınız, Siverek Hasan Çelebi Mahallesi'nin turizm destinasyonu olarak değerlendirilmesine yönelik bir çalışma yürütmekte midir? Eğer yürütülmüyorsa, bu alanın turizme kazandırılması yönünde bir stratejik plan ya da yol haritası oluşturulması düşünülmekte midir? Bugüne kadar Hasan Çelebi Mahallesi'nde restorasyon, koruma ya da sağlıklaştırma amacıyla yapılan tüm projeler toplamda ne kadar kamu kaynağına mal olmuştur? 10- Restorasyon sürecinin tamamlanmaması nedeniyle hem kültürel tahribat hem de sosyal risklerin (madde bağımlılığı, çevre kirliliği, güvenlik sorunları) arttığı bu mahallede Bakanlığınızın sorumluluğu kapsamında alınan tedbirler nelerdir? 11- Yerel halkın, söz konusu alanın korunması ve turizme kazandırılması yönündeki taleplerine Bakanlığınızca kulak verilmiş midir? Bu talepler doğrultusunda halkla doğrudan istişare edilen, katılımcı bir planlama süreci gerçekleştirilmiş midir? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel MüdürlüğüY'ca; Şanlıurfa ili, Siverek ilçesi, Hasan Çelebi Mahallesi'nde, 27 tescilli konut yapısı bulunmaktadır. Bakanlığımızca, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 12'nci maddesi gereği hazırlanan; 27.05.2015 tarihli ve 29368 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik ile 06.05.2023 tarihli ve 32182 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik uyarınca; özel hukuka tabi, gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde bulunan, korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarının korunması, bakım ve onarımı için yardım sağlanmakta; proje ve uygulama yardımları, yapıların hasar durumu ve bütçe imkânları göz önünde bulundurularak tespit edilmektedir. Bu kapsamda, Şanlıurfa ili, Siverek ilçesi, Hasan Çelebi Mahallesi'nde, 2020 yılında hibe kapsamında 3 taşınmaza proje yardımı, 3 taşınmaza uygulama yardımı olmak üzere toplam 6 taşınmaza yardım sağlanmıştır. 2022 yılında 3 konutun, 2025 yılında ise 2 konutun restorasyon projeleri onaylanmış olup Şanlıurfa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun muhtelif tarihli kararları ile uygun bulunmuştur. Söz konusu kararlarda; bahse konu proje uygulamalarının Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Koruma Uygulama ve Denetim Bürolarının denetiminde yapılması hükmü yer almaktadır. Söz konusu projeler hibe kapsamında olduğundan proje uygulamaları Gaziantep Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğünün denetiminde yapılmaktadır. Sokak Sağlıklaştırma Projeleri, Şanlıurfa Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 28.01.2021 ve 21.09.2021 tarihli kararları ile uygun görülmüş olup projeler Şanlıurfa Büyükşehir Belediye Başkanlığı Koruma Uygulama ve Denetim Bürolarının uygulama-denetiminde ve ayrıca hibe kapsamında olmaları sebebiyle Gaziantep Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü denetiminde uygulanmaktadır. Kentsel Sit Alanında olup 2024 yılında yıkım talebinde bulunulan 3 tescilli yapının 2'sinin yıkım talebi uygun görülmemiş olup 1'nin depremden dolayı büyük bir kısmı yıkıldığı için ve tescilli yapı olması sebebiyle ilgili Koruma Bölge Kurulunca, kalan kısımlarının proje hazırlama sürecinde kaynak oluşturması adına zemin üst kotunda görünecek kadar bırakılması koşuluyla ilgili belediyesince can ve mal güvenliğine yönelik tedbirler alınarak kaldırılması kararı alınmış ve projelerinin hazırlanması istenmiştir. Bakanlığımız (Vakıflar Genel MüdürlüğüY'ca; Şanlıurfa ili, Siverek ilçesi, Hasan Çelebi Mahallesi'nde, Vakıflar Genel Müdürlüğünün sorumluluğunda, Vakıf Kültür Varlığı olarak tescilli 3 taşınmaz bulunmaktadır. Bu taşınmazlardan; Hacı Ömer Camii'nin, 2014-2015 Yılları Uygulama Restorasyon İşi kapsamında restorasyonu tamamlanmış olup ibadete açıktır. Hasan Çelebi (Sulu Cami) Camii, 06 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenmiş, hasar almış ve minaresi yıkılmış olup Genel Müdürlüğün koordinesinde ihalesi yapılarak 2025 yılında restorasyonu tamamlanmış ve ibadete açılmıştır. --- **Kaynak gösterme:** Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti, Batman). “Şanlıurfa'nın Siverek ilçesine bağlı Hasan Çelebi Mahallesi'nde bulunan tarihi evlerin restorasyonuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29917, 17 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29917-sanliurfa-nin-siverek-ilcesine-bagli-hasan-celebi-mahallesi-nde-bulunan-tarihi-evlerin-res (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/93a0e057-91f8-453e-be35-01977dc549e1 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.