# 9 Mart 2024'te Ağrı'da gözaltına alınan bir kişiye kötü muamelede bulunulduğu iddiasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/29948
- **Veren:** Mahmut Dindar (DEM Parti, Van)
- **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç)
- **Veriliş tarihi:** 25 Haziran 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 110 gün sonra, 13 Ekim 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/17fd251d-4d33-4ba1-9f18-0197ab23034a
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29948-9-mart-2024-te-agri-da-gozaltina-alinan-bir-kisiye-kotu-muamelede-bulunuldugu-iddiasina-il

> Mahmut Dindar (DEM Parti), 25 Haziran 2025 tarihinde 7/29948 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 110 gün sonra, 13 Ekim 2025).

## Önerge metni

• " TBMM

• Yi b Sayı 12485 eeesanasaz

HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ GRUP BAŞKANLIĞI

Tarih 2141042025

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması konusunda gereğini arz ederim.

Soya Maps 4

Türkiye cezaevlerinde işkence iddiaları, tedaviye erişimin sistematik engellenmesi, sağlık ve yaşam haklarının korunmaması gibi yaklaşımlar, hukukun üstünlüğü, adil yargılanma ve insan hakları standartlarına aykırıdır. Anayasa'nın 17. Maddesi, 90. Maddesi ve ilgili uluslararası sözleşmeler uyarınca "yaşam, vücut bütünlüğü, sağlık ve onurlu muamele hakkı" bağlayıcıdır. Hukuk devleti ilkesinin en temel gereği işkencenin önlenmesi ve kişi dokunulmazlığının her koşulda sağlanmasıdır. 9 Mart 2024 tarihinde Ağrı'nın Doğubayazıt (Bazid) ilçesinde gözaltına alınan Birindar Gezici'nin, gözaltı sürecinde demir çubuk ve penseyle ağır işkenceye maruz kaldığı iddia edilmiştir. Örgüt üyeliği" suçlaması iddiasıyla tutuklanan Gezici'nin maruz kaldığı işkence sonrasında vücudundaki işkence izleri ve kalıcı sağlık sorunları ortaya çıkmıştır. Gezici'nini işkenceye bağlı olarak bacaklarında ve gözlerinde kalıcı hasar oluştuğu, ellerinde ve bacaklarında titreme ile 9050'ye varan görme kaybı yaşadığı ifade edilmiştir. Ailesi ve avukatlarının kamuoyuna yansıyan açıklamalarında, Gezici'nin cezaevinde tedaviye erişiminin engellendiği, dilekçeyle başvuru yapmasına rağmen revir ya da hastaneye sevk edilmediği belirtilmiştir. Baba Emin Gezici, oğlunun tedavi sürecinin sistematik şekilde ertelenmesi nedeniyle sağlık durumunun ağırlaştığını ve bu durumun kamu vicdanında derin bir yara açtığını dile getirmiştir.

Bu bağlamda;

6. Cezaevlerinde işkence gören, akut sağlık sorunu yaşayan veya acil tedavi görmesi gereken tutuklu ve hükümlülerin derhal sağlık hizmetlerine erişimi hangi mevzuat ve uygulamalarla sağlanmaktadır?

Devlet hastaneleri ya da cezaevi revirlerine sevklerin gecikmesi, reddedilmesi veya savsaklanması durumunda dava ve başvuruların takibi nasıl gerçekleştirilmektedir? Bu konudaki kurumlar arası işbirliği ve şeffaflık mekanizmaları nelerdir? İhlal durumları nasıl tespit edilmektedir?

Cezaevi içinde gerçekleşen işkence iddialarının takibi, soruşturulması ve cezai takibatı hangi prosedürlere tabi tutulmaktadır? Bu bağlamda, mağdur tutukluların tedavi hakları nasıl korunmaktadır?

İşkence mağduru olan ve acil tedavi gerektiren bir durumda olan Birindar Gezici'nin tedavi ve revir başvuru dilekçesi neden işleme konulmamıştır? Bu kapsamda sağlık ve yaşam hakkı ihlali iddiasıyla bir soruşturma başlatacak mısınız?

Birindar Gezici'nin bu aşamada sağlık durumunun değerlendirilmesi için bağımsız bir uzman heyetin inceleme yapması ve yaşam hakkının korunması amacıyla hangi tedbirler alınacaktır?

Birindar Gezici'nin tedavisinin ailesinin gözetiminde yapılabilmesi amacıyla ailesine yakın bir cezaevine nakledilmesi veya denetimli serbestlik koşullarında tahliyesi için gerekli yasal koşullar nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

1659696 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, Van Milletvekili Mahmut Dindar tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/29948 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.

Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş uyap. gov.tr adresinden S8KNİUG - KWxX3sy - z/OaCP* - CVpemUz ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü

Sayı : E-56020453-610-1167-4316/6042 Konu : Yazılı soru önergesi (3149025

Sayın Mahmut DİNDAR Van Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/29948 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

İ- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır.

Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir.

Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT),27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir.

Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir.

Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir.

İ- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden YZ1)61C - E 1/FAVI - bTc g/uM - yj j Og4- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü

Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir.

B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır.

C) Hükümlü ve tutukluların; ayakta ve yatarak tedavilerinde muayene, tetkik, tahlil, kontrol, ilaç, diş protezi ve tıbbi malzemeleri Sağlık Bakanlığı, hastane tarafından temini mümkün bulunmayan tıbbi malzemeler (ortez, protez, gözlük, işitme cihazı, şeker ölçüm çubuğu vb.) ile ilaç bedelleri ise Adalet Bakanlığı tarafından karşılanmaktadır.

Ç) Öte yandan; hastalığı nedeniyle Adli Tıp Kurumundan rapor bekleyen ya da tek başına öz bakım becerisini yapamayan ve başkasının bakımına muhtaç olan hasta tutuklu ve hükümlülerin barındırılması, rehabilite ve tedavilerini sağlamak amacıyla Metris ve Elazığ R Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumları ile Menemen R Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu faaliyete geçirilmiştir.

IL- Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 21/07/2025 tarihli cevapta;

A) Soru önergesinde adı geçen hükümözlünün Erzurum H Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı,

B) Adı geçenin Kurum aile hekimi tarafından gerçekleştirilen ilk kabul muayenesinde herhangi bir olumsuz bulguya rastlanmadığı, muayene olmak istediğini bildirir herhangi bir dilekçesinin bulunmadığı sadece 16/06/2025 tarihinde Kurum müdürü ile yaptığı görüşmede rahatsızlıkları nedeniyle hastaneye gitmek istediğini beyan etmesi üzerine aynı tarihte Erzurum Atatürk Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinin Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon ve Göz Hastalıkları Polikliniklerine sevkinin gerçekleştirildiği, yapılan muayene ve tetkikler sonucunda vitamin ilaçları ve gözlük reçete edildiği, reçete edilen ilaçlar ve gözlüğün tedarik edilerek kendisine teslim edildiği,

C) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü,

Ç) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı,

Bildirilmiştir.

Yılmaz TUNÇ Bakan

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden YZ1161C - E1/FAVİ - bTc g/UM - yijjOg4— ileerişebilirsin

Yılmaz TUNÇ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Dindar (DEM Parti, Van). “9 Mart 2024'te Ağrı'da gözaltına alınan bir kişiye kötü muamelede bulunulduğu iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29948, 25 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29948-9-mart-2024-te-agri-da-gozaltina-alinan-bir-kisiye-kotu-muamelede-bulunuldugu-iddiasina-il (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/17fd251d-4d33-4ba1-9f18-0197ab23034a

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
