# Çorum'da akarsulara karışan evsel ve sanayi kaynaklı atıklara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/29986 - **Veren:** Mehmet Tahtasız (CHP, Çorum) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum) - **Veriliş tarihi:** 27 Haziran 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 272 gün sonra, 26 Mart 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/eeba5cd9-e13c-42fd-9377-0197c0ecd940 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29986-corum-da-akarsulara-karisan-evsel-ve-sanayi-kaynakli-atiklara-iliskin > Mehmet Tahtasız (CHP), 27 Haziran 2025 tarihinde 7/29986 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 272 gün sonra, 26 Mart 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğü *nün 96'ncı maddesi gereğince Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat KURUM tarafından yazılı olarak yanıtlanması konusunda gereğini arz ederim. Mehmet TAHTASIZ Çorum Milletvekili 1. Çorum Derinçay'ına karışan evsel ve sanayi kaynaklı atıklarla ilgili Bakanlığınız tarafından bugüne kadar yapılmış herhangi bir izleme çalışması ya da denetim var mıdır? 2. Çorum il merkezi ve ilçelerinde hâlâ faaliyette olan kaç kanalizasyon hattı doğrudan Yeşilırmak ve dere yataklarına akmaktadır? Bu sistemlerin arıtma tesisine bağlanması için bir yatırım programınız var mıdır? 3. Çorum ilinde barajlar ve sulama yapılarının çevreye ve yerleşim yerlerine etkisi değerlendirilmiş midir? 4. Çorum ilinde hâlen faaliyette olan bir katı atık bertaraf tesisi veya atıksu arıtma tesisi neden yoktur? Bu eksikliklerin giderilmesine ilişkin bir proje, bütçe veya takvim var mıdır? 5. Tarım ve Hayvancılığın yoğun olduğu Çorum'da hayvansal atıkların doğaya ve su kaynaklarına bırakılmasını engellemek için ne tür önleyici veya denetleyici uygulamalarınız bulunmaktadır? 6. Çorum'da hava kirliliğinin yoğunlaştığı dönemlerde bir iklim ve halk sağlığı politikası uygulanmakta mıdır? Doğalgaz kullanımı yaygın olmayan Bayat, Kargı, Ortaköy, Sungurlu, Uğurludağ ve diğer ilçelerimizde hava kirliliği ölçümleri yapılmakta mıdır, yapılmakta ise bu ölçümlerin sonuçları nedir? 7. Çorum ilinde sulak alanların ve meraların korunmasına yönelik Bakanlığınız tarafından son beş yılda yürütülmüş bir koruma projesi ya da arazi planlaması çalışması var mıdır? ## Bakanlığın cevabı Milletvekillerimiz tarafından Bakanlığıma yöneltilen ve ilişik listede, TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur. Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim. Bakan -Dosya (1 Takım) Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat:Tamer IŞIK Tel: 410 14 45 SAYIN MEHMET TAHTASIZIN 7024086 TBMM 7/29986 ESAS SAYILI aK 6 YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR SORULAR I- Çorum Derinçayına karışan evsel ve sanayi kaynaklı atıklarla ilgili Bakanlığınız tarafından bugüne kadar yapılmış herhangi bir izleme çalışması ya da denetim var mıdır? 2- Çorum il merkezi ve ilçelerinde hâlâ faaliyette olan kaç kanalizasyon hattı doğrudan Yeşilırmak ve dere yataklarına akmaktadır? Bu sistemlerin arıtma tesisine bağlanması için bir yatırım programınız var mıdır? 3- Çorum ilinde barajlar ve sulama yapılarının çevreye ve yerleşim yerlerine etkisi değerlendirilmiş midir? 4- Çorum ilinde hâlen faaliyette olan bir katı atık bertaraf tesisi veya atıksu arıtma tesisi neden yoktur? Bu eksikliklerin giderilmesine ilişkin bir proje, bütçe veya takvim var mıdır? 5- Tarım ve Hayvancılığın yoğun olduğu Çorum'da hayvansal atıkların doğaya ve su kaynaklarına bırakılmasını engellemek için ne tür önleyici veya denetleyici uygulamalarınız bulunmaktadır? 6- Çorum'da hava kirliliğinin yoğunlaştığı dönemlerde bir iklim ve halk sağlığı politikası uygulanmakta mıdır? Doğalgaz kullanımı yaygın olmayan Bayat, Kargı, Ortaköy, Sungurlu, Uğurludağ ve diğer ilçelerimizde hava kirliliği oölçümleri yapılmakta mıdır, yapılmakta ise bu ölçümlerin sonuçları nedir? 7- Çorum ilinde sulak alanların ve meraların korunmasına yönelik Bakanlığınız tarafından son beş yılda yürütülmüş bir koruma projesi ya da arazi planlaması çalışması var mıdır? CEVAPLAR 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 11. maddesine göre atıksuları toplayan kanalizasyon sistemi ile atıksuların arıtıldığı ve arıtılmış atıksuların bertarafının sağlandığı atıksu altyapı sistemlerinin kurulması, bakımı, onarımı, ıslahı ve işletilmesinden; Büyükşehirlerde Su ve Kanalizasyon İdareleri Genel Müdürlükleri, Belediye ve mücavir alan sınırları içinde Belediyeler, Serbest ve/ veya Endüstri Bölgelerinde Bölge Müdürlükleri, Organize Sanayi Bölgelerinde Organize Sanayi Bölgesi Yönetimi sorumludur. Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanunu çerçevesinde atıkların toplanması taşınması ve bertarafı belediyelerin görev yetki ve sorumluluğundadır. Çorum- Merkez, Mecitözü, Sungurlu, Alaca, Osmancık, Dodurga, Laçin, Oğuzlar, İskilip, Uğurludağ ve Boğazkale İlçe Belediyeleri'nin katılımı ile Çorum İli Sürdürülebilir Çevre Yönetimi Belediyeler Birliği kurulmuştur. Avrupa Birliği 2006 Yılı Katılım Öncesi Mali Yardımı Kapsamında Çorum Katı Atık Yönetimi Projesi tamamlanmış olup, Çorum İli'nin Merkez İlçesi'ne bağlı Celilkır Köyü'nde yer alan Tl. sınıf Düzenli Depolama Tesisi işletmeye açılmıştır. Çorum Belediyeler Birliği ve Arel Çevre Yatırımları Enerji ve Elektrik Üretimi A.Ş tarafından Çorum İli'nin Merkez İlçesi'ne bağlı Karabürçek Köyü'nde yer alan 197 Ada, 26 Parsel (Biyometanizasyon Tesisi) ve Çorum İli'nin Merkez İlçesi'ne bağlı Celilkır Köyü'nde yer alan 152 Ada, 125 Parsel (Mekanik Ayırma Tesisi, Kompost Tesisi, Düzenli Depolama Tesisi) üzerinde kurulan Çorum Entegre Katı Atık Yönetim Tesisinde Belediye atıklarının yönetimi faaliyeti gerçekleştirilmektedir. Bakanlığımızca Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği ve 2013/37 sayılı Bakanlığımız Genelgesi gereğince, hava kalitesinin korunması ve kirliliğin azaltılması kapsamında illerimizde çalışmalar yapılmaktadır. Sanayi, evsel ısınma ve ulaşım kaynaklı hava emisyonları hesaplanarak, illerimizde taşra teşkilatları (koordinasyonunda Temiz Hava Eylem Planları hazırlanmaktadır. Temiz Hava Eylem planlarının Ouygulanması aşamasında özellikle yerel yönetimlere şehirlerin önceliklerine göre önemli görevler düşmektedir. Çorum ili için 2025-2029 Temiz Hava Eylem Planı hazırlanmıştır. Eylem planları Bakanlığımız tarafından geliştirilen Temiz Hava Eylem Planı İzleme (THEP-İZ) yazılımı aracılığıyla takip edilmektedir. Bakanlığımızca; Ülkemizde Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı çalışmaları 2004 yılında 35 adet Hava Kalitesi İzleme İstasyonu ile başlamış olup, şu an itibariyle 383 adet Hava Kalitesi İzleme İstasyonu ile tüm illerimizde saatlik ortalamalar şeklinde 7/24 izlenmekte ve talep edilen tüm bilgiler www.havaizleme.gov.tr web adresi ile Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı Mobil Uygulaması üzerinden vatandaşlarımızın bilgisine sunulmaktadır. Hava kalitesi izleme istasyonlarına ait detaylı bilgilere www.havaizleme.gov.tr web adresinden ulaşılabilmektedir. Çorum İli'nde, Merkez(1), Bahabey (1) ve Mimar Sinan (1) olmak üzere toplam 3 adet Hava Kalitesi Ölçüm İstasyonu bulunmaktadır. Kirletici kaynakların kontrol altına alınarak alıcı ortam iyileştirilmesi amacıyla alıcı ortamda ve kirletici kaynaklardaki izlemelerimize oOve denetimlerimize titizlikle devam edilmektedir. Bakanlığımızca kirliliğin yerinde tespitine yönelik çalışmalarımızdan kurulu kapasitesi 5000 m/gün ve üzeri olan atıksu arıtma tesisleri sürekli 7/24 online izlenerek veriler Bakanlığımız Sürekli İzleme Merkezi (SİM) veri tabanına aktarılmaktadır. SİM üzerinden, uzaktan otomatik numune aldırma yöntemi ile bu tesislerde 7/24 teknolojik odenetim yapılmaktadır. Güncel odurumda Çorum'da toplam 2 adet Sürekli Atıksu İzleme Merkezi (SAİS) bulunmaktadır. Çorum İli'nde hayvansal atıkların bertarafı Tatar Köyü Toptepegözü Mevkii adresinde kurulu bulunan Çorum Biyogaz Elektrik Üretim A.Ş. Çorum Şubesi biyogaz üretim tesisinde sağlanmaktadır. Çorum Valiliği ( Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) tarafından Çorum ili sınırları içerisinde hayvansal atıkların bertarafı ile ilgili inceleme ve denetimler sıklıkla yapılmaktadır. Bu itibarla,tüm alıcı ortamda yeraltı ve yerüstü su kaynakları potansiyelinin korunması ve en iyi bir biçimde kullanımının sağlanması için, su kirlenmesinin önlenmesini esas almak suretiyle çevre mevzuatı kapsamında Bakanlığımız merkez ve taşra teşkilatında görevlendirilen çevre denetim ekipleri tarafından birleşik, ani ve şikâyet denetimleri yapılmakta olup, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nda belirtilen gerekliliklere uyulmadığının veya yükümlülüklerin yerine getirilmediğinin tespit edilmesi durumunda tesis veya faaliyetlere idari yaptırımlar uygulanmakta; çevre ve insan sağlığı için tehlike oluşturan tesis oya da © faaliyetler ise kısmen veya tamamen, süreli veya süresiz olarak durdurulmaktadır. Bununla birlikte çevre kirliliğine (o sebebiyet verenler hakkında, Cumhuriyet Savcılıklarına suç duyurusunda bulunulmaktadır. Sulak alanların ve meraların korunmasına yönelik mevzuatlar hususlarında Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan bilgi edinilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Mehmet Tahtasız (CHP, Çorum). “Çorum'da akarsulara karışan evsel ve sanayi kaynaklı atıklara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29986, 27 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29986-corum-da-akarsulara-karisan-evsel-ve-sanayi-kaynakli-atiklara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/eeba5cd9-e13c-42fd-9377-0197c0ecd940 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.