# Eber Gölü'nün kurumasına karşı alınan önlemlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/29988
- **Veren:** Barış Bektaş (CHP, Konya)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum)
- **Veriliş tarihi:** 27 Haziran 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 105 gün sonra, 10 Ekim 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d403f640-6ed5-47e0-95dc-0197bfabbc47
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29988-eber-golu-nun-kurumasina-karsi-alinan-onlemlere-iliskin

> Barış Bektaş (CHP), 27 Haziran 2025 tarihinde 7/29988 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 105 gün sonra, 10 Ekim 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından Anayasanın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Barış BEKTAŞ Ko letvekili

Afyonkarahisar il sınırları içerisinde yer alan ve Türkiye'nin 12'nci büyük gölü olma özelliğine sahip olan Eber Gölü, son yıllarda ciddi bir çevresel felaketle karşı karşıyadır. Çay, Bolvadin ve Sultandağı ilçeleri arasında kalan bu önemli sulak alan; tarımsal faaliyetlerdeki kontrolsüz su kullanımı, uzun süredir devam eden kuraklık, gölü besleyen dere ve kaynaklardaki azalma ve genel anlamda iklim krizinin etkileri sonucunda hızla kurumaktadır.

Geçmişte 147 kilometrekarelik yüzölçümüne ve 22 metreye varan derinliğe sahip olan göl, günümüzde yalnızca yaklaşık 35 kilometrekarelik bir alana sıkışmış; birçok bölgesinde ise su seviyesi 50 santimetreye kadar gerilemiştir. Bu seviye düşüşü, gölün hem ekolojik dengesini bozmuş hem de çevresinde yaşayan vatandaşlarımızın geçim kaynaklarını tehdit etmiştir.

Eber Gölü'nün kurumasıyla birlikte, daha önce 147 farklı kuş türüne ev sahipliği yapan bu alan, artık biyolojik çeşitliliğini de hızla yitirmektedir. Son yapılan saha gözlemlerine göre en az 9 canlı türünün artık gölde bulunmadığı ifade edilmektedir. Göl ekosisteminde yaşanan bu çöküş, yalnızca bölge halkını değil, aynı zamanda Türkiye'nin sulak alanlar ve biyoçeşitlilik açısından sahip olduğu doğal mirasını da tehdit etmektedir.

Öte yandan gölün kıyısında yaşayan 23 köydeki yurttaşlarımız, uzu yıllardır balıkçılık, kamış p . 23388 biçimi ve saz kesimi gibi göl ekosistemine bağlı faaliyetlerle geçimlerini sürdürmektedir. Ancak gelinen noktada bu ekonomik faaliyetler sürdürülemez hale gelmiş, birçok hanenin gelir kaynağı ortadan kalkmıştır. Bu durum, yerelde işsizlik, yoksulluk ve göç gibi sosyoekonomik sorunları da beraberinde getirmiştir.

Bugün Eber Gölü kıyısında bulunan pek çok kayığın tamamen toprak üzerinde kalması, gölün geldiği durumu çarpıcı şekilde gözler önüne sermektedir. Bu nedenle, Eber Gölü'nün korunması ve yeniden canlandırılması hem çevresel hem de sosyal sorumluluk açısından hayati önem taşımaktadır.

Bu bağlamda;

1. Eber Gölü'nün yıllara göre yüzölçümü ve su derinliği verileri nelerdir? Bu alanda yapılan son ölçüm çalışmaları nelerdir?

2. Göldeki canlı türlerinde gözlenen azalma Bakanlığınız kayıtlarına göre hangi düzeydedir?

Nesli tehlike altında olan türlerle ilgili bir izleme ya da koruma çalışması yürütülmekte midir?

3. Eber Gölü'nü besleyen su kaynaklarından kaçak su alındığı iddiaları doğru mudur? Bu konuda herhangi bir denetim ve yaptırım uygulanmış mıdır?

4. Eber Gölü çevresinde yaşayan yurttaşların geçim kaynakları (balıkçılık, kamışçılık vb.) bu süreçten nasıl etkilenmiştir? Bakanlığınız bu mağduriyetleri gidermek üzere bir destek programı başlatmış mıdır?

5. Eber Gölü'nün yeniden canlandırılmasına yönelik bir rehabilitasyon ve su yönetimi planınız mevcut mudur? Varsa, bu plan hangi aşamadadır?

6. Gölün kurumasının ana nedenlerinden biri olan bilinçsiz su kullanımı konusunda bölge halkı ve tarımsal faaliyetler için herhangi bir farkındalık veya tasarruf programı yürütülmekte midir?

7. Eber Gölü'nün Ramsar Sözleşmesi kapsamına alınması veya özel çevre koruma bölgesi ilan edilmesi için bir çalışmanız var mıdır?

## Bakanlığın cevabı

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR

SORULAR

Afyonkarahisar il sınırları içerisinde yer alan ve Türkiye'nin 12'nci büyük gölü olma özelliğine sahip olan Eber Gölü, son yıllarda ciddi bir çevresel felaketle karşı karşıyadır. Çay, Bolvadin ve Sultandağı ilçeleri arasında kalan bu önemli sulak alan; tarımsal faaliyetlerdeki kontrolsüz su kullanımı, uzun süredir devam eden kuraklık, gölü besleyen dere ve kaynaklardaki azalma ve genel anlamda iklim krizinin etkileri sonucunda hızla kurumaktadır. Geçmişte 147 kilometrekarelik yüzölçümüne ve 22 metreye varan derinliğe sahip olan göl, günümüzde yalnızca yaklaşık 35 kilometrekarelik bir alana sıkışmış; birçok bölgesinde ise su seviyesi 50 santimetreye kadar gerilemiştir. Bu seviye düşüşü, gölün hem ekolojik dengesini bozmuş hem de çevresinde yaşayan vatandaşlarımızın geçim kaynaklarını tehdit etmiştir.

Eber Gölü'nün kurumasıyla birlikte, daha önce 147 farklı kuş türüne ev sahipliği yapan bu alan, artık biyolojik çeşitliliğini de hızla yitirmektedir. Son yapılan saha gözlemlerine göre en az 9 canlı türünün artık gölde bulunmadığı ifade edilmektedir. Göl ekosisteminde yaşanan bu çöküş, yalnızca bölge halkını değil, aynı zamanda Türkiye'nin sulak alanlar ve biyoçeşitlilik açısından sahip olduğu doğal mirasını da tehdit etmektedir.

Öte yandan gölün kıyısında yaşayan 23 köydeki yurttaşlarımız, uzun yıllardır balıkçılık, kamış biçimi ve saz kesimi gibi göl ekosistemine bağlı faaliyetlerle geçimlerini sürdürmektedir. Ancak gelinen noktada bu ekonomik faaliyetler sürdürülemez hale gelmiş, birçok hanenin gelir kaynağı ortadan kalkmıştır. Bu durum, yerelde işsizlik, yoksulluk ve göç gibi sosyoekonomik sorunları da beraberinde getirmiştir.

Bugün Eber Gölü kıyısında bulunan pek çok kayığın tamamen toprak üzerinde kalması, gölün geldiği durumu çarpıcı şekilde gözler önüne sermektedir. Bu nedenle, Eber Gölü'nün korunması ve yeniden canlandırılması hem çevresel hem de sosyal sorumluluk açısından hayati önem taşımaktadır.

Bu bağlamda;

I- Eber Gölü'nün yıllara göre yüzölçümü ve su derinliği verileri nelerdir? Bu alanda yapılan son ölçüm çalışmaları nelerdir?

2- Göldeki canlı türlerinde gözlenen azalma Bakanlığınız kayıtlarına göre hangi düzeydedir? Nesli tehlike altında olan türlerle ilgili bir izleme ya da koruma çalışması yürütülmekte midir?

3- Eber Gölü'nü besleyen su kaynaklarından kaçak su alındığı iddiaları doğru mudur? Bu konuda herhangi bir denetim ve yaptırım uygulanmış mıdır?

4 Eber Gölü çevresinde yaşayan yurttaşların geçim kaynakları ( balıkçılık, kamışçılık vb.) bu süreçten nasıl etkilenmiştir? Bakanlığınız bu mağduriyetleri gidermek üzere bir destek programı başlatmış mıdır?

• Eber Gölünün yeniden canlandırılmasına yönelik bir rehabilitasyon ve su yönetimi planınız mevcut mudur? Varsa, bu plan hangi aşamadadır?

6- Gölün kurumasının ana nedenlerinden biri olan bilinçsiz su kullanımı konusunda bölge halkı ve tarımsal faaliyetler için herhangi bir farkındalık veya tasarruf programı yürütülmekte midir?

7- Eber Gölü'nün Ramsar Sözleşmesi kapsamına alınması veya özel çevre koruma bölgesi ilan edilmesi için bir çalışmanız var mıdır?

CEVAPLAR

Afyonkarahisar İli'nin Bolvadin, Sultandağı ve Çay İlçeleri sınırları içerisinde bulunan Eber Gölü Doğal Sit Alanı ile ilgili Eber Gölü 1. Derece Doğal Sit Alanı'nın koruma statüsünün yeniden değerlendirilmesi sonucu " Doğal Sit- Kesin Korunacak Alan", "Doğal Sit-Nitelikli Doğal Koruma Alanı" ve " Doğal Sit- Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı" olarak tescili yapılmış ve 23.09.2020 tarih ve 199969 sayılı Makam Olur'u ile onaylanmıştır.

Ayrıca 2026 yılı içerisinde Eber Gölü Su Kalitesi ve Miktarındaki Azalmaların Tespiti ile Bu Sorunların Önlenmesi Kapsamında Bozulan Alanların Rehabilitasyonu Projesi İşi yapılması planlanmaktadır.

---

**Kaynak gösterme:** Barış Bektaş (CHP, Konya). “Eber Gölü'nün kurumasına karşı alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/29988, 27 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-29988-eber-golu-nun-kurumasina-karsi-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d403f640-6ed5-47e0-95dc-0197bfabbc47

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
