# Elazığ 2 Nolu Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun tahliye talebine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/30091
- **Veren:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak)
- **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç)
- **Veriliş tarihi:** 25 Haziran 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 112 gün sonra, 15 Ekim 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/95db70f6-de66-4319-9e2c-0197ab26648f
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30091-elazig-2-nolu-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-tahliye-talebine-iliskin

> Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti), 25 Haziran 2025 tarihinde 7/30091 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 112 gün sonra, 15 Ekim 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın TBMM İçtüzüğü 'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca Adalet

Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim 24.06.2025.

Elazığ 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda tutulan ve 30 yıllık infaz süresini 17.06.2025 tarihinde tamamlamış olmasına rağmen koşullu salıverilmesi İdare ve Gözlem Kurulu'nun olumsuz kararıyla reddedilen Beyar Uğurlu'ya söz konusu kurulda değerlendirme adı altında sorulan bazı sorular şu şekildedir:

Ailenizin cezaevi geçmişi var mı?

Örgüt içinde aktif rol aldınız mı?

Kamplarda askeri ve siyasi eğitim görmüşsünüz?

Çocuk yaşta cezaevine girmişsiniz örgüte de çocuk yaşta katılmışsınız? neyi savunuyordunuz o dönem?

Şu anki düşünce tarzınız olsa ve o yıllara dönseniz düşünce tarzınız ne olurdu?

Çözüm sürecinden sonra sizde etki oldu sanırım günümüz koşullarında da siz de etkisi olmuş.

PKK ile bir süreç var. Yarın öbürgün farklı istekler olduğunda tavır ve tutumunuz ne olur?

Senin düşüncelerin örgütün politikalarına göre hareket ediyor. Şu an da barış dönemindeyiz barış bozulursa senin eylemlerinde değişiklik olacak mı?

Beyar savcı bey niye taraflıda kalıyorsun dediğinde sen bir şeyler sundun ve arkadaşlar da şu talebi beklerdim örgüt lav edilmiştir. Bizim koğuşta kalmamızın bir anlamı kalmamıştır. Taraflı tarafsız odaların kaldırılmasını talep ediyoruz...(Neden böyle düşünmediği ya da düşünüp düşünmediği sorulmuştur. ) Örgütü nasıl tanımlıyorsun. PKK örgütü nedir?

PKK örgütünü nasıl tanımlarsın?

Söyleminizi örgütün son dönemde yaptığı hasta hükümlü ve tutukluların serbest bırakılması söylemlerine paralel bir düşünce olarak değerlendiriyorum? (kanaat soru şeklinde yöneltilmiştir.)

Taraflı koğuşta kalmaya devam etmişsiniz?

Örgüt kendini bitirmiş ise sizinde artık ortada örgüt yok biz örgütlü değiliz yönünde bir adım atmanız gerekmez mi? Avukatlar nezdinde? ... Bir dilekçe yazarak hemen örgütten ayrılıp tarafsız koğuşa geçebileceğini biliyorsun neden yapmıyorsun?

Bu bağlamda;

1. Cezaevlerinde siyasi mahpuslara yöneltilen bu tür sorular Bakanlığınızca onaylanmakta mıdır? Cezaevi savcıları ya da kurum müdürlükleri bu soruları hazırlarken Bakanlığınızdan görüş almakta mıdır? Alındıysa hangi görüş bildirilmiştir?

2. İdare ve Gözlem Kurullarınca mahpuslara yöneltilen yukarıdaki soruların büyük kısmı, geçmiş yargılamalarla sabitlenmiş eylemleri yeniden sorgulama niteliği taşımaktadır. Bu durum, "mükerrer yargılama yasağı"na (non bis in idem) aykırılık teşkil etmiyor

3. "İdare ve Gözlem Kurulu tarafından mahpusa yöneltilen "PKK örgütünü nasıl tanımlarsınız?", "örgüt lav olduysa neden taraflı koğuşta kalıyorsunuz?" ve "neden dilekçe verip tarafsız koğuşa geçmiyorsunuz?" gibi sorular; kişiyi belirli bir siyasi görüşü açıkça reddetmeye, yazılı bir beyanla ideolojik konumlanışını ispatlamaya veya düşünsel geçmişiyle açık bir kopuşu dile getirmeye zorlama anlamına gelmiyor mu? Bu tür sorular, mahpusun düşüncelerini açıklamama özgürlüğü ve vicdani tutumunu muhafaza etme hakkı bakımından nasıl değerlendirilmektedir?

4. "Barış bozulursa eylemleriniz değişir mi?", "gelecekte örgüt tekrar bir çağrı yaparsa tutumunuz ne olur?" gibi varsayımsal ve spekülatif sorularla yapılan iyi hal değerlendirmesi, infaz hukukunun "belirlilik" ve "hukuki güvenlik" ilkeleriyle bağdaşmakta mıdır?

5. "Ailenizin cezaevi geçmişi var mı?" gibi soruların. bireyin ailesi üzerinden güvenlik riski tanımlanması anlamına geleceği düşünüldüğünde, bu tür sorgular kişilik hakları, özel yaşamın gizliliği ve ayrımcılık yasağı bakımından nasıl değerlendirilmektedir?

6. İdare ve Gözlem Kurullarında görevli personelin, mahpusun politik kimliğini, düşünce geçmişini ve örgütle ideolojik bağını sorgulayan ifadeleri. cezanın infazını "yeniden yargılamaya" dönüştürmüyor mu? Bu yapıların adeta paralel bir yargı organı gibi işlemesi karşısında Bakanlığınız hangi hukuki denetimi öngörmektedir?

7. İyi hal değerlendirmesinde mahpusun, geçmişteki örgütsel bağlarını reddettiğini veya | bu yapılarla ilişkisinin kalmadığını açık şekilde beyan etmediği sürece koşullu salıvermenin reddedilmesi, özgürlüğün belirli bir ideolojik pozisyona indirgenmesi değil midir? Bu uygulama hukuken hangi mevzuat maddesine dayandırılmaktadır?

8. "Koşullu salıverme" gibi temel bir haktan yararlanmanın, bir mahpusun özgürlük iradesini yalnızca belirli bir düşünsel pozisyonu bürokratik olarak beyan etmesine bağlamak; yani serbest kalmanın ön koşulu olarak yazılı bir "pişmanlık? ya da "ideolojik mesafe" beyanını zorunlu kılmak, hukuk devleti ilkesine ve evrensel insan haklarına uygun mudur? Düşünce özgürlüğü, kişi güvenliği ve insan onurunun korunması ilkeleriyle bağdaşmayan bu uygulamanın, Bakanlığınızca etik ve hukuki açıdan meşru kabul edilmesinin gerekçesi nedir?"

9. Ceza İnfaz Kurumlarında mahpusun "taraflı" ya da "tarafsız" koğuş tercihi üzerinden siyasi konumlandırılmasının, ceza infazının tarafsızlığı ve kişisel güvenlik hakkı ile nasıl bağdaştığına dair Bakanlığınızın bir değerlendirmesi var mıdır?

10. İdare ve Gözlem Kurulu kararlarının infaz hâkimliklerince sistematik biçimde onaylanması, denetimin şeklen yapıldığı izlenimini doğurmaktadır. Bu durumda Kurulların kararları için etkili bir bağımsız ve tarafsız yargı denetimi sağlanmakta mıdır?

11. Son 5 yıl içinde "örgüt üyeliği" suçundan 30 yıllık infaz süresini tamamladığı hâlde koşullu salıverilmesi reddedilen hükümlü sayısı kaçtır? Bu mahpuslara yöneltilen sorular ve oluşturulan raporlar üzerinde Bakanlığınızın doğrudan denetimi bulunmakta mıdır?

12. Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulu üyeleri hangi eğitimlerden geçmektedir? İfade özgürlüğü, siyasi haklar, infaz hukuku ve insan hakları konularında standart ve zorunlu bir eğitim programı mevcut mudur?

## Bakanlığın cevabı

1660398 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/30091 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.

Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden Ygj YfZIJ - uekOfZy - g1 I rayt - IDJeZMs ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü

Sayı : E-56020453-610-1176-4406/6137 Konu : Yazılı soru önergesi 42 /44 (2025

Sayın Nevroz UYSAL ASLAN Şırnak Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/30091 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

I- Ceza ve infaz mevzuatımızda "siyasi mahpus" kavramı bulunmamaktadır. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 2. maddesinde terör suçlusu, 3. maddesinde ise terör suçları tanımlanmıştır. Ayrıca 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun, hükümlülerin gruplandırılmasını düzenleyen 24. maddesi ile hükümlünün barındırılması ve yatırılmasını düzenleyen 63. maddesinde "terör suçluları"ndan söz edilmektedir. Buna göre ceza infaz kurumlarında, terör suçlarından hükümlü terör suçluları ile terör suçlarından tutuklu veya hükümözlü kişiler barındırılmaktadır.

1I- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.

B) 5275 sayılı Kanunun;

1. "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fikrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı,

2. "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 5 FM*gTv - VWUU88G - *1oKViy - 6BUİ rOz ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fıkrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği,

Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.

5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

C) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin;

1. "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı,

2. "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği,

Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.

Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir.

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap gov.tr adresinden 5 FM4*gTv - VvwWuU88G - *1IokKV1y - 6BUi rO- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü

HI- Bakanlığımız kayıtlarının incelenmesinden;

A) Ceza infaz kurumlarında görevli personelin Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve buna bağlı olarak çıkarılan ulusal mevzuat ve devletimizin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere uygun olarak kamu görevini ifa etmeleri amacıyla her yıl hazırlanan eğitim planları dahilinde meslek öncesi ve meslek içi eğitim programlarına katılım sağladığı,

B) İnsan hakları konusunda personele temel eğitim programları içerisinde ceza infaz kurumlarında insan hakları ve insan hakları konu başlıklarında dersler verildiği,

Bunun yanı sıra, müstakil eğitim programı olarak da uzaktan eğitim canlı sınıf ve yerinde eğitim yöntemleriyle ceza infaz kurumlarında insan hakları eğitim programları düzenlendiği, ayrıca Cumhurbaşkanlığı İnsan Kaynakları Ofisi tarafından tüm kamu personelinin erişimine açılan uzaktan eğitim a-senkron eğitim programlarının da yer aldığı,

C) Eğitim programlarında, insan hakları ve temel kavramlar, insan haklarının özellikleri, insan haklarının tarihsel gelişim süreci, insan haklarının kuşaklar halinde gelişim süreci, Avrupa Konseyi insan hakları koruma sistemi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi, dünyada ve ülkemizde insan hakları konusunda gelişmeler, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuru ve karar süreci, AİHM karar örnekleri, Anayasa Mahkemesi kararları gibi konularda personelin teorik bilgi yanında iş yaşamında davranışa dönüştürebileceği bilgi ve beceri kazandırılmasının hedeflendiği,

Bununla birlikte, ceza infaz kurumuna yeni başlayan personele yönelik düzenlenen aday memurluk, yetiştirme eğitimleri ve uyum eğitimleri içeriğinde infaz mevzuatı dersine yer verilmekle birlikte infaz biriminde görev yapmakta olan personele yönelik olarak da infaz işlemleri eğitiminin müstakil eğitim olarak düzenlendiği,

Ç) İdare ve gözlem kurulu üyelerine yönelik olarak ise mevzuata uygun işlem gerçekleştirilmesi ve uygulamada birliğin sağlanması amacıyla "İyi Hal Uygulamaları Eğitimi" gerçekleştirildiği,

Anlaşılmıştır.

IV- Elazığ Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 24/07/2025 tarihli cevapta;

A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Elazığ 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı, hakkında Kurum İdare ve Gözlem Kurulu tarafından 17/06/2025 tarihinde verilen iyi halli olmadığına dair kararın infaz hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin denetiminden geçerek kesinleştiği,

B) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, C) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir.

Yılmaz TUNÇ Bakan

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 5FM#gTv - vwuU88G - *lokKV1Iy - 0BUİrÇO- ile erişebilirsin

Yılmaz TUNÇ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak). “Elazığ 2 Nolu Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun tahliye talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30091, 25 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30091-elazig-2-nolu-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-tahliye-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/95db70f6-de66-4319-9e2c-0197ab26648f

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
