# Murat Dağı'ndaki madencilik faaliyetlerinin çevresel etkilerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/30228 - **Veren:** Ali Karaoba (CHP, Uşak) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum) - **Veriliş tarihi:** 3 Temmuz 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 105 gün sonra, 16 Ekim 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a88dcbb7-db4b-43ce-b8c2-0197d5b85c91 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30228-murat-dagi-ndaki-madencilik-faaliyetlerinin-cevresel-etkilerine-iliskin > Ali Karaoba (CHP), 3 Temmuz 2025 tarihinde 7/30228 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 105 gün sonra, 16 Ekim 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat Kurum tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim. Op. Dr. Ali KARAOBA Murat Dağı; Gediz, Porsuk, Büyük Menderes, Susurluk ve Sakarya havzalarının kaynağını oluşturmasıyla iç Batı Anadolu için hayati bir su deposudur. Yaklaşık 130.000 hektarlık alanda zengin orman, endemik bitki ve yaban hayatı barındırmaktadır. Ancak yakın dönemde artan madencilik faaliyetleri—özellikle antimon, altın-gümüş ocakları—bir yandan orman tahribatına yol açarken, diğer yandan su kaynaklarının kirlenmesi ve azalması riski doğurmaktadır. 2024-2025 döneminde bölgedeki çevreci örgütler ve köy muhtarlarının, su havzası koruma ve ÇED süreçlerine dair itiraz ve eylemleri yoğunluk kazanmıştır. Ayrıca, Murat Dağı'ndaki kaynakların 1 günlük, 1 haftalık değil; uzun vadede yerel halkın içme, tarımsal ve termal su talebini karşılayacak şekilde planlanması gerekmektedir. Bu bağlamda, ilgili Bakanlıkların Murat Dağı'na yönelik jeolojik, hidrolojik ve ekolojik süreçlere ilişkin stratejik ve afet-dirençli bir yaklaşımı olup olmadığı şüpheye açıktır. Bu bağlamda, Murat Dağı'ndaki su kaynaklarının mevcut yıllık debisi nedir? İçme, tarım ve termal kullanım için yeterliği hangi yıla kadar yeteceği öngörülmektedir? Bölgenin "1. derece kaynak koruma alanı" statüsünde mi midir? Öyle ise bu statü hukuki olarak ne zaman tanımlanmıştır ve bu statü ne ölçüde etkin uygulanmaktadır? 2024 ve 2025'te, Murat Dağı'nda maden faaliyetleri (antimon, altın-gümüş, kurşun vb.) için verilen ÇED olumlu kararlarının ekolojik değerlendirmeleri yapılmış mıdır, yapıldıysa hangi birimler tarafından nasıl yapılmıştır? Murat Dağı'nı doğal afetlerden (sel, kuraklık, orman yangını) korumak için Bakanlığınızca yürütülen afet-dirençlilik planları nelerdir? Hangi senaryolara göre hazırlık yapılmıştır? Yerel halk, muhtarlar ve çevre örgütleri ile yürütülen katılımcı yönetim süreçleri var mıdır? Varsa hangi tarihte ve hangi mekanizmalarla toplantılar yapılmış, öneriler nasıl değerlendirilmiştir? Murat Dağı'nda geleceğe dönük koruma stratejisi geliştirilmekte midir? 5, 10, 20 yıllık planlarınız nelerdir? Çevre ve ekoturizm dengesi nasıl planlanmaktadır? ## Bakanlığın cevabı Milletvekillerimiz tarafından şahsıma yöneltilen ve ilişik listede, TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur. Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim. Bakan -Dosya (1 Takım) Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat: Ecem Hazal KOÇOĞLU Tel: 410 14 16 SAYIN ALİ KARAOBA'NIN TBMM 7/30228 ESAS SAYILI 7/ 30228 YAZILI SORU ÖNERGESİNE 6k? İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI SORULAR Murat Dağı; Gediz, Porsuk, Büyük Menderes, Susurluk ve Sakarya havzalarının kaynağını oluşturmasıyla İç Batı Anadolu için hayati bir su deposudur. Yaklaşık 130.000 hektarlık alanda zengin orman, endemik bitki ve yaban hayatı barındırmaktadır. Ancak yakın dönemde artan madencilik faaliyetler özellikle antimon, altın-gümüş ocakları bir yandan orman tahribatına yol açarken, diğer yandan su kaynaklarının kirlenmesi ve azalması riski doğurmaktadır. 2024-2025 döneminde bölgedeki çevreci örgütler ve köy muhtarlarının, su havzası koruma ve ÇED süreçlerine dair itiraz ve eylemleri yoğunluk kazanmıştır. Ayrıca, Murat Dağı'ndaki kaynakların 1 günlük, 1 haftalık değil; uzun vadede yerel halkın içme, tarımsal ve termal su talebini karşılayacak şekilde planlanması &,zerekmektedir. Bu bağlamda, ilgili Bakanlıkların Murat Dağı'na yönelik jeolojik, hidrolojik ve ekolojik süreçlere ilişkin stratejik ve afet-dirençli bir yaklaşımı olup olmadığı şüpheye açıktır. Bu bağlamda, Murat Dağı'ndaki su kaynaklarının mevcut yıllık debisi nedir? İçme, tarım ve termal kullanım için yeterliği hangi yıla kadar yeteceği öngörülmektedir? 2)Bölgenin "1. derece kaynak koruma alanı" statüsünde mi midir? Öyle ise bu statü hukuki olarak ne zaman tanımlanmıştır ve bu statü ne ölçüde etkin uygulatmaktadır? 3)2024 ve 2025'te, Murat Dağı'nda maden faaliyetleri (antimon, altın-gümüş, kurşun vb.) için verilen ÇED olumlu kararlarının ekolojik değerlendirmeleri yapılmış mıdır, yapıldıysa hangi birimler tarafından nasıl yapılmıştır? 4)Murat Dağı'nı doğal afetlerden (sel, kuraklık, orman yangını) korumak için Bakanlığınızca yürütülen afet-dirençlilik planları nelerdir? Hangi senaryolara göre hazırlık yapılmıştır? 5)Yerel halk, muhtarlar ve çevre örgütleri ile yürü|"okatılımcı yönetim süreçleri var mıdır? Varsa hangi tarihte ve hangi mekanizmalarla toplantılar yapılmış, öneriler nasıl değerlendirilmiştir? 6)Murat Dağı'nda geleceğe dönük koruma stratejisi geliştirilmekte midir? 5, 10, 20 yıllık planlarınız nelerdir? Çevre ve ekoturizm dengesi nasıl planlanmaktadır? CEVAPLAR Madencilik projeleri ÇED Yönetmeliği Ek 1 ve Ek 2 Listelerinde yer almakta olup, Ek | Listesinde yer alan projeler için ÇED süreçleri Bakanlığımızca, Ek 2 Listesinde yer alan projeler için ÇED süreçleri ilgili Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri tarafından yürütülmektedir. ÇED Yönetmeliği kapsamında Bakanlığımıza müracaatta bulunulan projelerle ilgili olarak, projenin yeri ve özelliği dikkate alınarak ilgili kurum ve kuruluşlardan oluşan bir İnceleme-Değerlendirme Komisyonu teşkil edilmektedir. ÇED sürecinde sunulan tüm rapor, dosya ile diğer tüm bilgi ve belgeler ile bu komisyon tarafından incelenip değerlendirilmekte, Bakanlığımızca da bu komisyon tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmeye göre ÇED Yönetmeliği kapsamında karar verilmektedir. ÇED sürecinde ekolojik değerlendirmeler Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Orman Genel Müdürlüğü başta olmak üzere ilgili kurumlar tarafından yapılmaktadır. Ek 2 Listesinde yer alan projeler için ÇED süreçleri ilgili Çevre, Şehircilik ve "İklim Değişikliği İl Müdürlükleri tarafından yürütülmekte olup, ekolojik değerlendirmeler için proje yeri ve özelliği dikkate alınarak, ilgili kurumlardan görüş alınarak değerlendirmeler yapılmaktadır. --- **Kaynak gösterme:** Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Murat Dağı'ndaki madencilik faaliyetlerinin çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30228, 3 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30228-murat-dagi-ndaki-madencilik-faaliyetlerinin-cevresel-etkilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a88dcbb7-db4b-43ce-b8c2-0197d5b85c91 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.