# Ülke geneli ve Van özelinde telefon ve internet altyapısına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/3031 - **Veren:** Mahmut Dindar (DEM Parti, Van) - **Muhatap:** Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Abdulkadir Uraloğlu) - **Veriliş tarihi:** 9 Ağustos 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 50 gün sonra, 28 Eylül 2023) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/add2bd1e-37e0-4074-8e4b-0189de9f7b57 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3031-ulke-geneli-ve-van-ozelinde-telefon-ve-internet-altyapisina-iliskin > Mahmut Dindar (DEM Parti), 9 Ağustos 2023 tarihinde 7/3031 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 50 gün sonra, 28 Eylül 2023). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir URALOĞLU tarafından Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. MAHMUT DİNDAR Van Milletvekili Türkiye'de yaşanan derin ekonomik kriz birçok alanda fahiş zamlara yol açmış işletmeler açısından da maliyet artışlarına neden olmuştur. Günlük ileitşimde ve iş yaşamında teknoloji kullanımının son yarım yüzyılda yoğunlaşması ve web tabanlı ekonominin birçok sektörde egemen olması internet altyapısını ve erişilebilirliği çok önemli hale getirmiştir. Sosyal paylaşım etkinliği için en temel ihtiyaç haline gelmiş olan telefon ve internet erişimi artık temel bir hak olarak görülmelidir. Bu kapsamda yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiş internet hizmetleri de son zamlardan etkilenmiş durumdadır. Önceki yıllardaki abonelik bedellerine son bir yıl içinde yüzde 300'e zamlar internet kullanıcısı olan yurttaşlarının ve işletmelerin internet maliyetlerini arttırmıştır. Hem yurttaşları hem de işletmeler için ciddi bir gider kalemi haline gelen intermet maliyetlerinin artışı birçok iş ve işlemin aksamasına yol açacaktır. TELEKOM'un özelleştirilmiş olması, diğer internet sağlayıcılarının TELEKOM'dan da yüksek fiyatlarla hizmet sunması nedeniyle son zamlardan sonra birçok yurttaş ve işletmenin internet erişiminde sorun yaşadığı/yaşayacağı öngörülmelidir. Zamların ve son zamanlarda fahiş oranda artan iletişim vergilerinin iletişim hakkını tehdit edecek düzeyde artması öğrencilerin ve işlerini internet ile devam ettiren toplum kesimlerinin işini zorlaştırmıştır. Ülke genelinde yaşanan bu sorunun özellikle Van ve diğer bölge illerinde daha yoğun yaşandığı bilinmektedir. 21. yüzyılda internet ve telefon altyapısının hiç bulunmadığı köy ve yerleşim yerlerinin bulunması bir bölgesel ayrımcılık durumudur. Gürpınar Uzungedik mahallesi, Gevaş Dövecik, Değirmitaş, Elmalı ve Pınarbaşı mahalleleri, İpekyolu Bahçıvan Mahallesi gibi mahallelerin telefon ve internet altyapı eksikliği kamuoyuna yansımıştır. Van'ın köy ve kırsal mahallelerin önemli bir bölümünde internet altyapısı ya yoktur ya da kısmen var olan yerlerde de yetersizdir. Bu bağlamda Van'da ve ülke genelinde yurttaşların iletişim haklarının korunması, güncel ve bilimsel gelişmelerin takip edilebilmesi, sosyal paylaşım ve üretimin devam ettirilmesi amacıyla internet ve telefon erişiminin kolaylaştırılması gereklidir. İletişim hakkının kısıtlanmasına neden olan başka bir etken de telefon araçlarına yönelik vergilerin arttırılmış olmasıdır. Ortalama telefon fiyatlarında ciddi bir artışa yol açan vergi artışları gençlerin, işsizlerin, ev kadınlarının ve yoksul kesimlerin telefon alamama, telefonu olsa bile faturasını ödeyememe veya internetsiz paketler kullanma sorununa neden olmaktadır. Tüm bu durumlar iletişim hakkının ihlaline yol açarken yurttaşların birçok erişimini de kısıtlamaktadır. Bu bağlamda; 1. Türkiye genelinde internet erişimi olan hane sayısı kaçtır? Bu hanelerin bölgesel dağılımı nasıldır? Erişimi olmayan hanelere internet sağlanması amacıyla yürütülen çalışmalar nelerdir? 2. Van'da internet erişimi olan hane sayısı kaçtır? Bu hanelerin ilçelere göre dağılımı nasıldır? Erişimi olmayan hanelere internet sağlanması amacıyla yürütülen çalışmalar nelerdir? 3. Van'da telefon ve internet altyapısı olmayan köy/kırsal mahalle sayısı kaçtır? Bu yerlere iletişim altyapısı ne zaman götürülecektir? 4. Son bir yıl içerisinde yüzde 300'ü aşan internet faturalarının iletişim hakkına olan etkilerine dair bakanlığınızın bir araştırması mevcut mudur? 5. Zamlar nedeniyle internet erişiminin kısıtlanması en çok hangi meslek ve nüfus gruplarını etkilemektedir? Bu gruplara yönelik erişim desteğinin verilebilmesi amacıyla hangi çalışmaları yürüteceksiniz? 6. Telefon, intermet altyapısının yenilenmesi ve güncel teknolojiye uyumlu olarak yaygınlaşması amacıyla yürütülen çalışmalar nelerdir? 7. Son bir yıl içerisinde internet ve telefon erişiminde sorun yaşanan yerlerin artmasının nedenleri nelerdir? 8. Özel GSM ve İnternet sağlayıcısı olan firmaların kullanıcıları mağdur etmemesi ve yurttaşların iletişim ve tüketici haklarını ihlal etmemesi amacıyla alınan tedbirler nelerdir? 9. İnternet faturalarında fahiş zam artışlarının durdurulması amacıyla hangi tedbirleri alacaksınız? 10. İletişim hakkının korunması amacıyla iletişimin üzerindeki ÖTV ve diğer vergi kalemlerinde indirim planlanmakta mıdır? ## Bakanlığın cevabı Elektronik haberleşme sektörü içerisinde ağırlığı giderek artan genişbant abone sayısı 2002 yılı sonunda başlangıç seviyesinde iken 2023 yılı Mart ayı itibarıyla 91,6 milyona ulaşmıştır. Genişbant abone sayısındaki bu artışla birlikte fiber hat uzunluğu 2023 yılı Mart ayı itibarıyla 526 bin km'ye ulaşmış, fiber internet abone sayısı ise 6,1 milyonu bulmuştur. Konu ile ilgili olarak yıllık il istatistikleri bültenine https://www.btk.gov.tr/yillik-il-istatistikleri adresinden ulaşılabilmektedir. Tüketicilerin şikâyet niteliğine haiz başvuruları Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) gözetiminde ilgili işletmeciye iletilmekte, işletmeci tarafından da mevzuatta belirlenen sürelerde tüketiciye cevap verilerek şikâyetin giderilmesi sağlanmaktadır. İşletmeci kaynaklı aykırılık tespit edilmesi halinde ise gerekli işlemler tesis edilmektedir. Bu bağlamda; 2023 yılı içerisinde tüketicilerden toplam 147.536 şikayet alınmış, 91.690 şikayet işletmeci tarafından çözümlenmiş, 56.272 adet şikayet ise BTK tarafından incelenerek çözümü sağlanmıştır. Diğer taraftan, Bakanlığımızca yapılan incelemelerde, Van ili ve ilçelerinde 2022 ve 2023 yılında özellikle fiber altyapı sağlanmasına yönelik yatırımların gerçekleştirilmiş olduğu, fiberleşme oranının *097 olduğu, Van ilimiz genelindeki köy/kırsal mahallelerin birçoğunda sabit internet şebekesinin bulunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca; Evrensel Hizmet Kanunu kapsamında Bakanlığımız tarafından yürütülmekte olan sabit ve mobil haberleşme projeleri çerçevesinde, Van ilimizdeki 43 yerleşim yerine mobil haberleşme hizmeti ulaştırılmış olup 35 yerleşim yerine daha hizmet götürülmesi çalışmaları sürdürülmektedir. Abdulkadir URALOĞLU Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Dindar (DEM Parti, Van). “Ülke geneli ve Van özelinde telefon ve internet altyapısına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3031, 9 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3031-ulke-geneli-ve-van-ozelinde-telefon-ve-internet-altyapisina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/add2bd1e-37e0-4074-8e4b-0189de9f7b57 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.