# Osmangazi Köprüsü'nden geçen araç sayısına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/30317
- **Veren:** Ulaş Karasu (CHP, Sivas)
- **Muhatap:** Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Abdulkadir Uraloğlu)
- **Veriliş tarihi:** 27 Haziran 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 66 gün sonra, 1 Eylül 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/04c2e35e-ddfb-4505-aa09-0197c0c199f8
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30317-osmangazi-koprusu-nden-gecen-arac-sayisina-iliskin

> Ulaş Karasu (CHP), 27 Haziran 2025 tarihinde 7/30317 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 66 gün sonra, 1 Eylül 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir URALOĞLU tarafından yazılı olarak cevaplandırılması için gereğini saygılarımla arz ederim. |

Ulaş KARASU Sivas Milletvekili

Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu'nun ihalesi 9 Nisan 2009 tarihinde yapılmıştır. O tarihte | USD 1,57 TL'dir. İhale, Nurol-ÖzaltınMakyol-Astaldi- Yüksel-Göçay Grubu'nun oluşturduğu Otoyol Yatırım ve İşletme AŞ'ye Yap-İşlet-Devret modeli ile yapıp işletmek ve en sonunda devlete devir etmek üzere 22 yıl 7 ay süre ile verilmiştir. Bu sürenin 7 yılı yapım ve 15 yıl 7 ayı da işletmeden oluşmaktadır. Hazine'nin garanti vermesi ile başlayacak olan süre, 15 Mart 2013 tarihinde garantinin onaylanmasıyla başlamıştır.

Sözleşmeye göre Osmangazi Köprüsünde araç başına 35 Dolar köprü geçişi olmak üzere, günlük 40.000 araç geçişi garantisi verilmiştir. Yani, günlük 40 bin araç köprüden geçse de geçmese de şirket "tıkır tıkır" pârasını almıştır ve halen almaya devam etmektedir. Ancak sözleşmedeki 35 Dolar, Amerika Birleşik Devletleri'nde gerçekleşecek enflasyon oranına endeksli olduğu için her yıl artmaya devam etmiştir.

Köprü, I Temmuz 2016 tarihinde, verilen 7 yıl yapım süresinin yarısı dahi henüz dolmadan trafiğe açılmıştır. 7 yıldan, arta kalan 3 yıl 3 aylık süre 15 yıl 7 ay olan işletme süresine eklenmiştir. Böylece işletme süresi 18 yıl 10 aya uzamıştır. Daha sonraki süreçte, Sayıştay raporlarına da yansıdığı üzere, bu süre en son 21 yıla uzatılmıştır.

En başta 9 Nisan 2009 olarak belirtilen ihalenin yapıldığı tarihte köprünün maliyeti, o günkü ilgili bakan ve yöneticilerin de açıklamalarına da yansıdığı üzere o günkü kurlarla 1,5 Milyar Dolar olmuştur.

ABDde oluşan enflasyonun köprü geçiş ücretlerine yansıtılması başlangıçta 35 Dolar olan geçiş ücretleri günümüzde 55 Doları geçmiş durumdadır. Günlük 40 bin araç garantisi ile bu tutarın çarpılması halinde, ilgili firmanın kasasına günlük 2 milyon 200 bin Dolar "garanti" olarak gitmektedir. Bir yılda 365 gün olduğundan hareketle firmaya yılda yaklaşık 800 milyon Dolar ödeme yapılmaktadır. İşletme süresinin de 21 yıl olduğu dikkate alındığında, köprü için ödenen garanti de 17 milyar ABD Dolarını bulmaktadır.

Özetle 1,5 Milyar Dolara mal olan köprü devlete, bugün için 17 Milyar Dolara mal olmuştur. Şirket, 1.5 milyar dolar koyup, 15.5 milyar dolar, yani yüzde 1030 kar etmiştir. Bu tutar, bugünkü kur ile 600 milyar TL'yi aşmaktadır. Bu gerçekler çerçevesinde;

1. Açıldığı günden, önergenin yanıtlandığı tarihe kadar olan dönemde Osmangazi Köprüsü'nden geçen araç sayısının yıllara göre dağılımı nedir?

2. Açıldığı günden, önergenin yanıtlandığı tarihe kadar olan geçen süre zarfinda gâranti edilen araç sayısı ve garanti edilen bu sayıya ulaşılamadığı için Hazine tarafından ilgili şirkete ödenen miktar ne kadardır?

3. İşletmeci şirkete, sözleşme uyarınca ödenen garanti bedeli ile kaç tane daha Osmangazi Köprüsü yapılabilirdi?

4. Sözde enflasyonla mücadele adına vatandaşlardan fedakarlık istenirken, işletme süreci boyunca Amerika'da oluşan enflasyonu bile geçiş ücretlerine yansıtan Otoyol Yatırım ve İşletme AŞ"den herhangi bir fedakarlıkta bulunmasını talep edilmiş midir?

## Bakanlığın cevabı

Otoyol yatırımları, büyük ulaştırma projelerinin yapım ve işletiminde finansman ihtiyacına cevap vermek ve özel sektörün verimli işletme yapısından yararlanmak üzere, 3996 sayılı Kanun kapsamında Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) modeli ile gerçekleştirilmektedir.

KÖİ modeli, dünya genelinde özellikle gelişmiş ülkelerde kullanılan bir finansman bir modeldir. Bu model ile özel sektör dinamizmi, kamu deneyimi ve uluslararası finans kuruluşlarının mali desteği bir araya getirilerek risk paylaşımı sağlanmaktadır. Otoyol projelerinin finansmanı, projelendirilmesi, yapımı, işletilmesi, işletme süresi boyunca her türlü bakımı, onarımı ve sözleşme süresi sonunda otoyolun her türlü borç ve taahhütlerden ari, bakımlı, çalışır, kullanılabilir durumda ve bedelsiz olarak Karayolları Genel Müdürlüğüne (KGM) devredilmesi görevli şirketler tarafından yapılmaktadır.

KGM tarafından yürütülen otoyol yatırımlarında; çalışmalar titizlikle yürütülmekte ve en uygun mühendislik çözümlerinin hayata geçirilmesine azami önem verilmektedir. Tüm otoyol güzergahları belirlenirken; yapım ve bakım işletme maliyetleri, otoyolun geometrik standartları ve konforu, çevresel ve tarihi açıdan önem arz eden alanların korunması, tarım alanlarının korunması, maden sahalarının mevcudiyeti, jeolojik-jeoteknik açıdan kritik görülen kesimler, otoyolun hizmet edeceği trafik ve gelecekte planlanan diğer otoyol ağlarıyla etkileşimi gibi kriterler dikkate alınmış, çalışılan alternatif güzergahlar arasından en uygun güzergâh seçilmiştir.

KÖİ modeli devletin asli görevlerini yerine getirmek için gerekli bütçe imkanlarının artmasını sağlayan bir finansman modelidir. Garanti geçiş sayıları ve işletme süresi; projenin finansal yapılabilirliği ile alınan kredilerin geri ödeme süresi dikkate alınarak tespit edilmektedir. KÖİ projelerinde köprüler ve otoyollarda uygulanacak geçiş ücretleri ile garanti ödemelerine ilişkin tüm iş ve işlemler mevzuata uygun olarak, uygulama sözleşmelerinde yer alan hükümler çerçevesinde yürütülmektedir.

Abdulkadir URALOĞLU
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ulaş Karasu (CHP, Sivas). “Osmangazi Köprüsü'nden geçen araç sayısına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30317, 27 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30317-osmangazi-koprusu-nden-gecen-arac-sayisina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/04c2e35e-ddfb-4505-aa09-0197c0c199f8

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
