# Son 10 yılda İstanbul'un Bağcılar ilçesinde imara aykırı olduğu tespit edilen yapılara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/30365 - **Veren:** Hakan Şeref Olgun (İYİ Parti, Afyonkarahisar) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum) - **Veriliş tarihi:** 4 Temmuz 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 213 gün sonra, 2 Şubat 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8761d9fe-dd4d-41e6-b377-0197e56000d2 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30365-son-10-yilda-istanbul-un-bagcilar-ilcesinde-imara-aykiri-oldugu-tespit-edilen-yapilara-ili > Hakan Şeref Olgun (İYİ Parti), 4 Temmuz 2025 tarihinde 7/30365 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 213 gün sonra, 2 Şubat 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat KURUM tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. İstanbul, 39 ilçesiyle birlikte Türkiye'nin en yoğun nüfuslu, en yüksek yapılaşma oranına sahip ve aynı zamanda en yüksek deprem riski taşıyan metropolüdür. Ancak plansız kentleşme, yetersiz denetim ve kamu idarelerinin ihmali sonucunda İstanbul genelinde imar mevzuatına aykırı yapılaşmalar ciddi boyutlara ulaşmıştır. Özellikle ruhsatsız yapılaşma, ruhsata aykırı değişiklikler, kaçak kat çıkma, tarihi ve sit alanlarında izinsiz müdahaleler gibi uygulamalar hem şehir estetiğini hem de kamusal yaşamı tehdit etmekte; afet riskini artırmaktadır. Bu durum, sadece kaçak yapılardan ibaret olmayıp; kamu kurumlarının göz yumduğu, hatta zaman zaman teşvik ettiği sistematik bir soruna dönüşmüştür. 2018 yılında çıkarılan "imar barışı" gibi geçici ve denetimsiz uygulamalar, bu tür yapılaşmaları yasallaştırmış ve yeni kaçak yapıların önünü açmıştır. Aynı dönemde birçok ilçede şikâyetlerin arttığı, yıkım kararlarının uygulanmadığı, para cezalarının tahsil edilmediği görülmüştür. İstanbul'un tarihi, kültürel ve doğal varlıklarının korunması gereken birçok ilçesinde bu tür ihlallerin devam etmesi, merkezi idare ve yerel yönetimler arasındaki denetim boşluğunu da ortaya koymaktadır. İmara aykırı yapılaşmaların boyutunun, alınan önlemlerin ve hukuki-idari süreçlerin kamuoyuyla şeffaf bir şekilde paylaşılması zaruri hâle gelmiştir. Hem can ve mal güvenliği açısından hem de hukuk devleti ilkesi çerçevesinde, bu yapıların tespiti, cezalandırılması ve dönüşüm sürecinin yönetimi, merkezi idarenin anayasal sorumluluğudur. Bu bağlamda; 1. Son 10 yıl içinde İstanbul ili, Bağcılar ilçesinde kaç adet imara aykırı yapı tespit edilmiştir. ? Bunların yıl yıl dağılımı nedir.? 2. Bu yapılardan kaç tanesi için yıkım kararı alınmıştır.? Kaçı fiilen yıkılmış, kaçı hakkında henüz işlem yapılmamıştır.? 3. Tespit edilen imara aykırılıklar hangi türdedir.? (Ruhsatsız yapı, ruhsata aykırı kullanım, kaçak kat çıkılması, çatı arası kullanımı, tarihi yapıya müdahale vb.) 4. Aynı dönemde, İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca kaç yapı sahibine idari para cezası uygulanmıştır.? Uygulanan toplam ceza tutarı nedir.? 5. Bakanlığınız tarafından Bağcılar ilçesinde imar planlarına aykırı yapılaşmayı önlemek için özel bir denetim programı yürütülmekte midir.? 6. Tespit edilen imara aykırı yapılaşmalara ilişkin olarak, mevzuata aykırı işlem tesis eden veya denetim görevini yerine getirmeyen ilgili belediye görevlileri ya da kamu personeli hakkında herhangi bir idari veya cezai işlem başlatılmış mıdır.? ## Bakanlığın cevabı İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI SORULAR 1. Son 10 yıl içinde İstanbul ili ve ilçelerinde kaç adet imara aykırı yapı tespit edilmiştir? Bunların yıl yıl dağılımı nedir? 2. Bu yapılardan kaç tanesi için yıkım kararı alınmıştır? Kaçı fiilen yıkılmış, kaçı hakkında henüz işlem yapılmamıştır? 3. Tespit edilen imara aykırılıklar hangi türdedir? (Ruhsatsız yapı, ruhsata aykırı kullanım, kaçak kat çıkılması, çatı arası kullanımı, tarihi yapıya müdahale vb.) 4. Aynı dönemde, İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca kaç yapı sahibine idari para cezası uygulanmıştır? Uygulanan toplam ceza tutarı nedir? 5. Bakanlığınız tarafından İstanbul ili ve ilçelerinde imar planlarına aykırı yapılaşmayı önlemek için özel bir denetim programı yürütülmekte midir? 6. Tespit edilen imara aykırı yapılaşmalara ilişkin olarak, mevzuata aykırı işlem tesis eden veya denetim görevini yerine getirmeyen ilgili belediye görevlileri ya da kamu personeli hakkında herhangi bir idari veya cezai işlem başlatılmış mıdır? CEVAP 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun ile can ve mal güvenliğini teminen, imar plânına, fen, sanat ve sağlık kurallarına, standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için proje ve yapı denetimini sağlanması amaçlanmakta olup bahse konu yapıların denetimi kamu adına yapı denetim kuruluşlarınca yapılmaktadır. 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında denetim görevini yerine getirmeyen yapı denetim kuruluşlarına, Kanun'da öngörülen idari yaptırımlar uygulanmaktadır. İstanbul Valiliğinin (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) son on yıl içinde görevini yerine getirmeyen yapı denetim kuruluşlarına yönelik uygulamış olduğu yaptırımlar aşağıdaki tabloda yer almaktadır. İstanbul Valiliği'nce (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) uygulanmış idari yaptırım sayıları: 2016 (2017 (2018/2019 /2020 (2021 (2022/2023 (2024/2025 | Toplam İdari Para Cezası |17 90 29 (71 (14 (126 (180 (200 (68 (2 797 Yeni iş Almaktan Men Cezası 28 94 31 (60 (44 (56 (49 (84 (222 J17 685 Diğer taraftan, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5 inci maddesinde yer alan "İlgili idare; belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediye, dışında valiliktir." hükmü gereği Kanunun 8 inci maddesi kapsamında nâzım ve uygulama imar planlarını hazırlayıp onaylamak, 21 inci maddesi kapsamında yapı ruhsatı düzenlemek ve 30 uncu maddesi kapsamında, yapı tamamen bittiği takdirde tamamının ve kısmen kullanılması mümkün olan kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için yapı kullanma izni düzenlemek, ayrıca 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili mevzuatı kapsamında diğer uygulamaları yürütmek belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde belediyelerin, belediye ve mücavir alan sınırları dışında ise Valiliklerin uhdesindedir. Yapı ruhsatına esas yapılarda ruhsat eki projelerin, İmar Kanunu'na ve ilgili yönetmeliklerine, yürürlükteki imar planı kararlarına, konuyla ilgili diğer mevzuat, ilke ve standartlara uygunluğu bakımından incelenmesi ve uygun bulunduğu takdirde onaylanması görev ve sorumluluğu ruhsatı düzenleyecek idareye aittir. Kanun'un 28 inci maddesinde, bu Kanun kapsamındaki mimarlık, mühendislik ve planlama hizmetine ilişkin harita, plan, etüt, proje ve eklerinin düzenlenmesi ve bunların yerine getirilmesinin uzmanlık alanlarına uygun meslek mensuplarına yaptırılmasının zorunlu olduğu, yapı müteahhidi ve şantiye şefinin; yapıyı, tesisatı ve malzemeleriyle birlikte bu Kanuna, ilgili diğer mevzuata, uygulama imar planına, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa etmekle, fenni mesuller/yapı denetim ise yapının uygun olarak inşa edilmesini denetlemekle görevlidir. İlgili idareler yapı ruhsatı düzenlenerek inşasına izin verilen yapıların denetimlerini yapmakla yükümlüdürler, yapının denetim sorumlularının ve diğer teknik görevliler ile yapı sahibi ve müteahhidin sorumlulukları, ilgili idarenin sorumluluğunu ortadan kaldırmamaktadır. İlgili yerel idarelerin hizmet kusuru var ise bunu denetleme yetkisi de İçişleri Bakanlığındadır. Aynı şekilde yapı kullanma izin belgesi düzenlenmiş olmasının da ilgili idarenin o parsele ilişkin gözetim ve denetim görevini ortadan kaldırmadığı, bir parselde ruhsat eki projelerine ve mevzuata aykırılık var ise ilgili idaresince 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32 ve 42 nci maddeleri uyarınca gerekli işlemlerin tesis edilmesi gerekmektedir. Bakanlığımızın ilgili idarelerce düzenlenen yapı ruhsatlarının mevzuata uygunluğu yönünden incelenmesi, denetlenmesi şeklinde bir görev, yetki ve sorumluluğu bulunmamaktadır. Bakanlığımızın, ilgili mevzuat uyarınca imar planı süreci, planların hazırlanıp onaylanması, yapının ruhsata bağlanması ve yapı kullanma izni alınması sürecinde uyulması gereken ilke ve esasları belirlemek suretiyle düzenleyici bir rolü bulunmakta olup, bu süreçler hazırlanan ilke ve esaslara göre ilgili idarelerin sorumluluğunda yürütülmekte ve talep edilmesi halinde ilgili idarelere tereddüde düşülen konularda görüş verilmektedir. --- **Kaynak gösterme:** Hakan Şeref Olgun (İYİ Parti, Afyonkarahisar). “Son 10 yılda İstanbul'un Bağcılar ilçesinde imara aykırı olduğu tespit edilen yapılara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30365, 4 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30365-son-10-yilda-istanbul-un-bagcilar-ilcesinde-imara-aykiri-oldugu-tespit-edilen-yapilara-ili (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8761d9fe-dd4d-41e6-b377-0197e56000d2 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.