# Ülke genelinde hayvan pazarlarının kapatılmasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/30431
- **Veren:** Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 4 Temmuz 2025
- **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/29808e4a-aeb7-4ac4-9946-0197e4e09138
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30431-ulke-genelinde-hayvan-pazarlarinin-kapatilmasina-iliskin

> Şenol Sunat (İYİ Parti), 4 Temmuz 2025 tarihinde 7/30431 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından 30 Haziran 2025 tarihinde, 81 il müdürlüğüne "ACELE" koduyla gönderilen resmi yazı ile şap hastalığındaki artış nedeniyle ülke genelindeki 158 hayvan pazarının tamamının ikinci bir emre kadar kapatıldığı bildirilmiştir.

Söz konusu yazıda, Kurban Bayramı sürecinde ülke genelinde hayvan hareketliliğinin yoğunlaştığı, bu durumun hastalık mihraklarında artışa yol açtığı, ayrıca hasta hayvanlardan alınan örneklerde şap virüsünün genetik ve antijenik mutasyonlar geçirdiğinin tespit edildiği belirtilmiştir.

Yeni türlere karşı geliştirilen aşıların henüz tüm hayvanlara uygulanamadığı vurgulanmış, o hastalığın (yayılımını odurdurmak amacıyla o hayvan hareketlerinin sınırlandırılmasının aşılamadan daha etkili bir tedbir olduğu ifade edilmiştir.

Öte yandan Sayın Bakan daha önce, Ekim 2024 tarihinde yaptığı açıklamada şap hastalığında 9680 oranında azalma sağlandığını ifade etmiş; Kurban Bayramı öncesinde de kurbanlık sevkiyatlarında vize uygulamasının devrede olduğunu ve hayvan hareketlerinin kayıt altına alınarak denetlendiğini belirtmiştir.

Bu bağlamda:

1. Şap hastalığında yaşanan son artışın nedenleri nelerdir? Hastalığın yayılmasına yol açan temel faktörler nelerdir?

2. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın, mutasyona uğramış yeni şap virüsüne karşı ulusal bir acil eylem planı bulunmakta mıdır? Varsa bu planın temel unsurları nelerdir?

3. Hayvan hareketliliği Bayram öncesinde denetlendiği halde, hastalık neden bu derece yayılmıştır?

4. Bu hayvan pazarlarının yeniden açılmasına yönelik bir tarih ya da kriter belirlenmiş midir?

5. Şap hastalığına karşı yürütülen aşılama ve kontrol programı ne aşamadadır? Yeni bir eylem planı hazırlanmakta mıdır?

. Yeni varyantlara karşı aşı geliştirme süreci Şap Enstitüsü'nde mi yürütülmektedir? Yurt dışından aşı temin edilmesi planlanmakta mıdır?

Hastalık nedeniyle üreticilerin yaşadığı ekonomik kayıplar için bir destek ya da tazminat planlanmakta mıdır?

. Türkiye'de şap hastalığının yayılmasına neden olabilecek "biyogüvenlik açıkları" konusunda Bakanlığınızın tespit ettiği risk alanları nelerdir? Bu risklerin kapatılması için yürütülen çalışmalar nelerdir?

Şap hastalığının kasıtlı yayılmasına yönelik olası sabotaj ya da biyoterör eylemlerine karşı Tarım ve Orman Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı veya MİT arasında kurumsal bir koordinasyon ve istihbarat paylaşımı mekanizması kurulmuş mudur?

---

**Kaynak gösterme:** Şenol Sunat (İYİ Parti, Manisa). “Ülke genelinde hayvan pazarlarının kapatılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30431, 4 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30431-ulke-genelinde-hayvan-pazarlarinin-kapatilmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/29808e4a-aeb7-4ac4-9946-0197e4e09138

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
