# Son iki yılda Bakanlığa yapılan ÇED başvurularına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/30458 - **Veren:** Aliye Timisi Ersever (CHP, Ankara) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum) - **Veriliş tarihi:** 7 Temmuz 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 92 gün sonra, 7 Ekim 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/903d75b3-2e31-4121-8a43-0197e9486590 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30458-son-iki-yilda-bakanliga-yapilan-ced-basvurularina-iliskin > Aliye Timisi Ersever (CHP), 7 Temmuz 2025 tarihinde 7/30458 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 92 gün sonra, 7 Ekim 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki soruların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat KURUM tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. Aliye TİMİSİ ERSEVER Ankara Milletvekili Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci, çevre ve insan sağlığının korunması, sürdürülebilir çevre ve kalkınma hedefleri açısından hayati bir mekanizmadır. Ancak son yıllarda, vatandaşların, sivil toplum örgütlerinin ve bilim insanlarının itirazlarına rağmen bazı projelere hızla olumlu ÇED raporları verilmesi, doğal alanlarda geri dönüşü olmayan tahribatlara yol açmaktadır. Öte yandan, başvuru ve değerlendirme verilerinin güncel ve şeffaf şekilde paylaşılmaması; başvuruların sektörlere dağılımı, olumlu-olumsuz karar sayıları ve gerekçeleri gibi bilgilerin kamuoyuyla paylaşılmaması çevre yönetiminin denetim ve hesap verebilirlik boyutunda ciddi bir eksiklik oluşturmaktadır. Bu bağlamda; 1. 2024 yılı ve 2025 yılının ilk yarısı itibarıyla Bakanlığınıza toplam kaç ÇED başvurusu yapılmıştır? Bunlardan kaçı olumlu, kaçı olumsuz sonuçlanmıştır? 2. ÇED başvuruları ve verilen raporlar sektörlere göre nasıl bir dağılım göstermektedir? 3. Bu başvuruların karara bağlanma süresi ortalama ne kadardır? 4. Bakanlığınızın ÇED süreçlerinde başvuruların şeffaflığı ve halkın katılımını artırmak için yürüttüğü güncel çalışmalar nelerdir? 5. 2024 ve 2025 yılının ilk yarısında başvurusu reddedilen projelerden kaçı yeniden başvuru yaparak onay almıştır? Bu projelere ilişkin denetim ve izleme faaliyetleri nasıl yürütülmektedir? ## Bakanlığın cevabı İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI SORULAR 1) 2024 yılı ve 2025 yılının ilk yarısı itibarıyla Bakanlığınıza toplam kaç ÇED başvurusu yapılmıştır? Bunlardan kaçı olumlu, kaçı olumsuz sonuçlanmıştır? 2) ÇED başvuruları ve verilen raporlar sektörlere göre nasıl bir dağılım göstermektedir? 3) Bu başvuruların karara bağlanma süresi ortalama ne kadardır? 4) Bakanlığınızın ÇED süreçlerinde başvuruların şeffaflığı ve halkın katılımını artırmak için yürüttüğü güncel çalışmalar nelerdir? 5) 2024 ve 2025 yılının ilk yarısında başvurusu reddedilen projelerden kaçı yeniden başvuru yaparak onay almıştır? Bu projelere ilişkin denetim ve izleme faaliyetleri nasıl yürütülmektedir? CEVAPLAR 12,3) 1993 yılından itibaren ÇED Kararı verilen projeler Bakanlığımız ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü resmi internet sayfasında (https://çed.csb.gov.tr/) yer alan "ÇED Olumlu Kararlar/ÇED Olumsuz ve İptal/İade Kararları" bölümünde yayınlanmakta olup; sektör seçimi yapılarak verilen kararların sektörel dağılımına ulaşılabilmektedir. Ayrıca, 2014 yılında geçilmiş olan e-ÇED Sistemi üzerinden https://eced.csb.gov.tr/isp/portal/ main2.him "DUYURULAR" bölümünde Proje İli, İlçesi, Proje Adı, Proje Sahibi, Proje Sektörü, Alt Sektörü , Proje Türü ile ÇED OLUMLU/ÇED OLUMSUZ, "ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR /ÇED GEREKLİDİR, İptal/İade v.b. KARARLARI"na, ayrıca ÇED Süreci Başlayan projelere de ulaşılabilmektedir. 4) 29.07.2022 tarih ve 31907 sayılı ÇED Yönetmeliğinin ÇED Yönetmeliğinin Tanımlar başlıklı 4.maddesi (t) bendinde; Halkın bilgilendirilmesi ve sürece katılımı: "ÇED sürecinin başlangıcından sonuna kadar, halkı proje hakkında bilgilendirmek, projeye ilişkin görüş ve önerilerini almak üzere paydaş katılım planında detayları belirlenen her türlü etkinliği, (broşür, tanıtıcı film, resmi duyuru, toplantı, bilgilendirme ofisi ve benzeri)" olarak tanımlanmıştır. Ayrıca, yönetmeliğin Halkın bilgilendirilmesi ve sürece katılımı toplantısı başlıklı 9. maddesinde halkın bilgilendirilmesi ve sürece katılımı ayrıntılı bir şekilde hükme bağlanmış olup, söz konusu hüküm çerçevesinde süreç yerine getirilmektedir. Diğer taraftan, Halkın bilgilendirilmesi ve sürece katılımı çalışmaları yapılırken yerel ve ulusal düzeyde ilanlar verilerek paydaş katılımcılar bilgilendirilmekte ve projeye katkıları sağlanmaktadır. Tüm bu çalışmalar yapılırken görsel ve işitsel sosyal paylaşım ve iletişim kanalları ile halkın bilgilendirilmesi sağlanmaktadır. Ayrıca, ÇED Yönetmeliği çerçevesinde proje ile ilgili ÇED sürecindeki tüm işlemler şeffaflık ve katılım ilkesi doğrultusunda tüm ilgililerle paylaşılmaktadır. 5) Bakanlığımız merkez ve taşra teşkilatının denetimle yetkilendirilmiş personelleri tarafından, faaliyetlere yönelik olarak planlı, ani ve şikayetler üzerine çevre denetimleri ile ÇED İzleme-Kontrol çalışmaları gerçekleştirilmektedir. ÇED İzleme-Kontrol ve çevre denetimi çalışmalarında ÇED Kararı bulunan projeler yerinde incelenerek gerek ÇED Raporları gerekse Proje Tanıtım Dosyalarında yer alan taahhütler doğrultusunda çalışılıp çalışılmadığı ve bu taahhütler kapsamında yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediği hususları irdelenmekte, aykırılıkların tespit edilmesi halinde 2872 sayılı Çevre Kanunu gereğince idari yaptırımlar ve para cezaları uygulanmaktadır. --- **Kaynak gösterme:** Aliye Timisi Ersever (CHP, Ankara). “Son iki yılda Bakanlığa yapılan ÇED başvurularına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30458, 7 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30458-son-iki-yilda-bakanliga-yapilan-ced-basvurularina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/903d75b3-2e31-4121-8a43-0197e9486590 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.