# Diyarbakır 1 Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun sağlık durumuna ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/3050 - **Veren:** Adalet Kaya (DEM Parti, Diyarbakır) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 11 Ağustos 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 201 gün sonra, 28 Şubat 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/021d1da4-7ee2-42d2-92fd-0189f31948fe - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3050-diyarbakir-1-nolu-yuksek-guvenlikli-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-saglik-durumuna > Adalet Kaya (DEM Parti), 11 Ağustos 2023 tarihinde 7/3050 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 201 gün sonra, 28 Şubat 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla dilerim. Adalet KAYA Diyarbakır Milletvekili Aya Cezaevlerinde ağır insan hakları ihlallerinin başında, tutuklulara dönük sağlık hakkı ihlali gelmektedir. İnsan Hakları Derneği (İHD) Merkez Hapishaneler Komisyonu'nun 2022 yılı cezaevleri hak ihlalleri raporunda, sağlığa erişime dair 2 bin 439 ihlal yaşandığı belirtilmektedir. Hijyenik bir ortamda tedavisi engellenen Diyarbakır 1 No'lu Yüksek Güvenlikli Cezaevi'nde tutulan Fırat Nebioğlu'nun, tedavisindeki aksaklıklar nedeniyle iki böbreği iflas etmiştir. Yüzde 92 engelli raporu bulunan Nebioğlu, görme ve işitme kaybı yaşamakta, haftada 3 gün hemodiyaliz tedavisi almaktadır. Böbrek yetmezliği nedeniyle kaldırıldığı Batman Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde "Cezaevinde kalamaz" raporu verilen Nebioğlu'na, Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu neredeyse klinik hiçbir değerlendirme yapmadan sadece eski raporların özetini çıkartarak, 14 Mart 2022 tarihinde, tutuklunun tedavisine "Cezaevi şartlarında devam edebileceği" yönünde karar vermiştir. Diyarbakır'a sevk edilen Nebioğlu'na, 25 Temmuz 2022 tarihinde götürüldüğü Dicle Üniversite Hastanesi Nefroloji bölümünde doktor tarafından "Cezaevi ortamında nakil yapılması uygun değildir. Hastanın cezaevinde klima bulunan bir ortamda kalması uygundur" yönünde rapor hazırlanmıştır. Ancak Nebioğlu doktor önerisine rağmen klimalı ortamda tutulmamaktadır. Yapılan tetkikler sonuncunda amcası Emin Şahin'in donör olabileceğinin belirlenmesinin ardından Nebioğlu, cezaevinden böbrek nakil ameliyatı başvurusunda bulunmuş ve 20 Aralık 2022'de Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne sevk edilmiştir. Ancak doktorlar nakil sonrası cezaevi koşullarında hijyenik koşulların uygun olmayacağını, bu durumun böbrek fonksiyonlarını bozabileceğini belirterek nakil işlemini gerçekleştirmemiştir. Aradan aylar geçtiği halde nakil ameliyatı olamayan Nebioğlu, böbrek nakli ve dışarıda tedavi için ikinci defa başvuruda bulunmuştur. Diyarbakır Gazi Yaşargil Hastanesi'de Sağlık Kurulu tarafından 21 Şubat'ta verilen yeni raporda, "Haftada 3 gün hemodiyalize giren hastanın, uygun koşullarda hemodiyalize girmesinin sağlanması, ilaç tedavisi ve diyetine uyulması kaydı ile cezasını ceza infaz kurumunda devam ettirebilir, mevcut hali ile hayatını yalnız idame ettirebilir. Alport sendromu tanılı hasta, 10 aydır rutin hemodiyaliz hastası, sağ subklavyen kateteri mevcut olup, hastanın akrabası tarafından böbrek nakli talebi mevcuttur. Hastanın cezaevi şartlarında böbrek nakil sonrası yoğun immun sistem baskılayıcı ilaçlarla hayatını idame ettirmesi risklidir" tespitlerine yer verilmiştir. Ancak Nebioğlu'nun infaz erteleme talebi reddedilmiştir. Cezaevinin elverişsiz yaşam koşulları ve beslenme yetersizliği, mahpusun enfeksiyon kapma riskini artırmakta ve hayati tehlike yaratmaktadır. Özgürlük İçin Hukukçular Derneği (ÖHD) avukatı Fırat Taşkın, Nebioğlu'nun | haftada 4 kilo kaybettiğini belirterek yalnızca bu durumun dahi mahpusun cezaevinde kalamayacağını gösterdiğini ifade etmektedir. Bu bağlamda; I- Hasta mahpus Fırat Nebioğlu'nun sağlık durumu Bakanlık tarafından takip edilmekte midir? Nebioğlu'nun hızla ameliyat olmasını sağlamak için Sağlık Bakanlığı ile iletişime geçecek misiniz? 2- Cezaevlerinde tahliye edilmeyi bekleyen ağır hasta mahpus sayısı kaçtır? 3- Hasta mahpusların tahliye süreçlerini hızlandırmak için Bakanlığınız bir çalışma yürütecek midir? 4- Adli Tıp Kurumu; sağlık durumu cezaevinde kalmaya elverişli olmadığı doktor raporlarıyla kanıtlanan hasta mahpuslara hangi kriterlere göre "cezaevinde kalabilir" raporu vermektedir? ## Bakanlığın cevabı 1270048 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Diyarbakır Milletvekili Adalet Kaya tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/3050 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-590-3535/6540 / , Konu : Yazılı soru önergesi 22. / 922024, Sayın Adalet KAYA Diyarbakır Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/3050 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir. B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır. 1. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun; A) "Hapis cezasının infazının hastalık nedeni ile ertelenmesi" kenar başlıklı 16. maddesinin ikinci fıkrasında, akıl hastalığı dışındaki hastalıklarda cezanın infazına, resmi sağlık kuruluşlarının mahkumlara ayrılan bölümlerinde devam olunacağı, ancak bu durumda bile hapis cezasının infazının, mahkumun hayatı için kesin bir tehlike teşkil ediyorsa iyileşinceye kadar geri bırakılacağı; üçüncü fikrasında, belirtilen geri bırakma kararının, Adli Tıp Kurumunca düzenlenen ya da Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan rapor üzerine, infazın yapıldığı yer Cumhuriyet başsavcılığınca verileceği; altıncı fıkrasında ise maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettiremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen mahkumun cezasının infazının, üçüncü fıkrada belirlenen usule göre iyileşinceye kadar geri bırakılabileceği, B) "Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı" kenar başlıklı 105/A maddesinin üçüncü fikrasının (b) bendinde, maruz kaldıkları ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen ve koşullu salıverilmesine üç yıl veya daha az süre kalan hükümlülerin, bu durumlarını, Adli Tıp Kurumundan alınan veya Adalet UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana hiip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden DJgNAtC - zDGCDXa - zfwJdFg - SWOJLA- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan bir raporla belgelendirmeleri ve diğer şartları da taşımaları hâlinde denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezanın infazı usulünden yararlanabileceği, Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır. NI- Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 31/08/2023 tarihli cevapta; A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Diyarbakır 1 Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı, B) Adı geçenin şikâyetleriyle ilgili olarak 22 kez Kurum revirinde 167 kez Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesinin diyaliz, nefroloji, kardiyoloji ve kulak burun boğaz polikliniklerinde muayene, tetkik ve tedavi işlemlerinin yapıldığı, yapılan muayeneler sonucu reçete edilen ilaçların kendisine teslim edildiği, C) Adı geçen hakkında re'sen başlatılan infaz erteleme işlemleri kapsamında alınan Batman Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 02/03/2022 tarihli Sağlık Kurulu raporunda, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 3. İhtisas Kurulunun 23/03/2022 tarihli raporunda ve Diyarbakır Gazi Yaşargil Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 21/02/2023 tarihli Sağlık Kurulu raporunda hükümlünün ceza infaz kurumu koşullarında hayatını tek başına idame ettirebileceğinin belirtildiği, Ç) Kurumdaki tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, D) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Adalet Kaya (DEM Parti, Diyarbakır). “Diyarbakır 1 Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun sağlık durumuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3050, 11 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3050-diyarbakir-1-nolu-yuksek-guvenlikli-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-saglik-durumuna (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/021d1da4-7ee2-42d2-92fd-0189f31948fe Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.