# Diyarbakır'ın Kulp ilçesinde yapılması planlanan madencilik faaliyetinin çevresel etkilerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/30565
- **Veren:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum)
- **Veriliş tarihi:** 10 Temmuz 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 89 gün sonra, 7 Ekim 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/66096b60-2744-4a97-b607-019808ea535b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30565-diyarbakir-in-kulp-ilcesinde-yapilmasi-planlanan-madencilik-faaliyetinin-cevresel-etkileri

> Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 10 Temmuz 2025 tarihinde 7/30565 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 89 gün sonra, 7 Ekim 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat KURUM tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddejdri gereğince/ yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Av. Dr. elan IKULU

Diyarbakır'ın Kulp ilçesinde yapılmak istenen madencilik faaliyetleri, çevresel etkileri itibarıyla bölge halkını doğrudan ilgilendirmektedir. On yıllardır kullanılmayan ve süresi dolmuş bir ÇED (Çevresel Etki Değerlendirme) raporuna dayanılarak hareket edildiği iddiaları, hukuken ve kamu vicdanında ciddi soru işaretleri yaratmaktadır. Yöredeki köylerin ve doğa alanlarının etkileneceği bu faaliyetlere ilişkin halkın rızası alınmamış, kamuoyuyla şeffaf bir bilgi paylaşımı yapılmamıştır.

Bu bağlamda:

1. Kulp ilçesinde yapılması planlanan madencilik faaliyetine ilişkin güncel bir ÇED raporu var mıdır? Varsa tarihi ve onay süreci nedir?

2. Bahsi geçen madencilik projesi için daha önce alınmış bir ÇED raporu mevcut mudur? Bu raporun geçerlilik süresi nedir ve süresi dolmuşsa neden yeniden bir şüreç başlatılmamıştır?

3. Bölge halkı, köy muhtarları ve sivil toplum kuruluşlarıyla istişare süreci işletilmiş midir?

4. ÇED süreci kapsamında yapılması zorunlu halk bilgilendirme toplantısı gerçekleştirilmiş midir?

5. Bakanlığınız bu bölgede yapılan ya da yapılması planlanan madencilik faaliyetlerinde herhangi bir usulsüzlük ya da sahte belge kullanımı tespit etmiş midir?

6. Diyarbakır Barosu'nun konuya ilişkin raporu ve uyarıları Bakanlığınız tarafından dikkate alınmakta mıdır?

## Bakanlığın cevabı

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Diyarbakır'ın Kulp ilçesinde yapılmak istenen madencilik faaliyetleri, çevresel etkileri itibarıyla bölge halkını doğrudan ilgilendirmektedir. On yıllardır kullanılmayan ve süresi dolmuş bir ÇED (Çevresel Etki Değerlendirme) raporuna dayanılarak hareket edildiği iddiaları, hukuken ve kamu vicdanında ciddi soru işaretleri yaratmaktadır. Yöredeki köylerin ve doğa alanlarının etkileneceği bu faaliyetlere ilişkin halkın rızası alınmamış, kamuoyuyla şeffaf bir bilgi paylaşımı yapılmamıştır.

Bu bağlamda:

1. Kulp ilçesinde yapılması planlanan madencilik faaliyetine ilişkin güncel bir ÇED raporu var mıdır? Varsa tarihi ve onay süreci nedir?

2. Bahsi geçen madencilik projesi için daha önce alınmış bir ÇED raporu mevcut mudur? Bu raporun geçerlilik süresi nedir ve süresi dolmuşsa neden yeniden bir süreç başlatılmamıştır?

3. Bölge halkı, köy muhtarları ve sivil toplum kuruluşlarıyla istişare süreci işletilmiş midir?

4. ÇED süreci kapsamında yapılması zorunlu halk bilgilendirme toplantısı gerçekleştirilmiş midir?

5. Bakanlığınız bu bölgede yapılan ya da yapılması planlanan madencilik faaliyetlerinde herhangi bir usulsüzlük ya da sahte belge kullanımı tespit etmiş midir?

6. Diyarbakır Barosu'nun konuya ilişkin raporu ve uyarıları Bakanlığınız tarafından dikkate alınmakta mıdır?

CEVAPLAR

1. Madencilik faaliyetleriyle ilgili ÇED süreci devam eden herhangi bir proje bulunmamaktadır.

2. Bahsi geçen madencilik projesi için Diyarbakır Valiliği (Mülga İl Çevre ve Orman Müdürlüğü) tarafından "Demir Manganez Ocağı" projesi için 11.06.2008 tarih ve 272 karar numaralı "ÇED Gerekli Değildir" kararı verilmiştir. Kararın geçerliliği devam etmektedir.

3. Projeye ilişkin verilmiş olan "ÇED Gerekli Değildir" kararı Diyarbakır Valiliği (Mülga İl Çevre ve Orman Müdürlüğü) tarafından verilmiş olup, verilen karar tek başına bir izin niteliği taşımamaktadır. Projenin çevre, insan sağlığı ve yerel ekosistem açısından doğuracağı riskler proje tanıtım dosyasında ele alınarak değerlendirilmekte ve planlanan bir faaliyetin yol açabileceği bütün olumsuz çevresel etkilerin önceden tespit edilip, gerekli tedbirlerin alınması sağlanmaktadır.

4. Söz konusu proje ÇED Yönetmeliği Ek-2 Listesinde yer alan projelerden olması sebebi ile "Halkın Bilgilendirilmesi ve Sürece Katılım Toplantısı" gerçekleştirme zorunluluğu bulunmamaktadır.

5. Diyarbakır Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüzce yapılması planlanan/işletilmekte olan tüm madencilik veya diğer faaliyetler ile ilgili Çevre Kanunu kapsamında gerekli denetim çalışmaları devam etmektedir. Konu ile ilgili İl Müdürlüğümüze ulaşan herhangi bir bilgi ve belge bulunmamaktadır.

6. Kamu yararı, çevre hakkı ve halkın katılımı ilkeleri doğrultusunda Bakanlığımız doğal alanların korunmasına yönelik her türlü tedbiri almakta ve kamuoyu ile paylaşmaktadır.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Diyarbakır'ın Kulp ilçesinde yapılması planlanan madencilik faaliyetinin çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30565, 10 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30565-diyarbakir-in-kulp-ilcesinde-yapilmasi-planlanan-madencilik-faaliyetinin-cevresel-etkileri (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/66096b60-2744-4a97-b607-019808ea535b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
