# Son 5 yılda İzmir'de yaşanan kira artışlarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/30570
- **Veren:** Seda Kâya Ösen (CHP, İzmir)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum)
- **Veriliş tarihi:** 10 Temmuz 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 89 gün sonra, 7 Ekim 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/72b24492-81dd-43b4-a888-0198091f7aa5
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30570-son-5-yilda-izmir-de-yasanan-kira-artislarina-iliskin

> Seda Kâya Ösen (CHP), 10 Temmuz 2025 tarihinde 7/30570 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 89 gün sonra, 7 Ekim 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96. maddeleri uyarınca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat KUR tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Son dönemde İzmir'de konut kiralarındaki hızlı yükseliş, yalnızca ekonomik bir mesele değil, aynı zamanda kent yaşamına dair yapısal bir soruna dönüşmüş durumdadır. Kira bedellerinin, özellikle asgari ücretle geçinmeye çalışan yurttaşların bütçelerini aşar hale gelmesi, barınma hakkının fiilen kullanılamamasına neden olmaktadır.

Söz konusu artışın ardında; arsa üretiminin sınırlı olması, yeni konut yapımında yaşanan durağanlık, deprem sonrası yapı stoku kaybı, kentsel dönüşüm süreçlerinin yavaşlığı ve yatırım amaçlı gayrimenkul alımlarının artışı gibi çok boyutlu nedenler bulunmaktadır.

Bu doğrultuda:

1. Bakanlığınızın verilerine göre, İzmir genelinde son 5 yıl içinde kira bedellerindeki artış oranı yıllık bazda nedir? İlçelere göre dağılım yapılmış mıdır?

2. İzmir'de yatırım amaçlı alınıp boş tutulan konut sayısı tespit edilmiş midir? Bu tür mülklerin kira piyasası üzerindeki etkisine dair bir çalışma yapılmış mıdır?

3. İzmir'de 2020 depremi sonrası yıkılan veya ağır hasarlı raporu verilen binaların sayısı kaçtır? Bu binaların yerine bugüne kadar kaç yeni konut üretilmiştir?

4. Kentsel dönüşüm süreçlerinde kiracılar için kira destekleri sağlanmakta mıdır? Bu desteklerden İzmir'de kaç hane yararlanmıştır ve ödeme süresi ortalama ne kadardır?

5. Kiraların olağanüstü arttığı ilçelerde sosyal konut projeleri hayata geçirilmiş midir? Son beş yıl içinde sosyal konutların üretiminde düşüş yaşanmışsa, gerekçesi nedir? www

6. İzmir'deki üniversite öğrencileri için kamusal yurt kapasitesi ile özel yurt ve ev kiraları karşılaştırıldığında Bakanlığınız bu gruba yönelik özel bir barınma planı yapmayı düşünmekte midir?

7. İzmir'de yaşanan konut krizine yönelik Bakanlığınızca hazırlanan kısa, orta ve uzun vadeli çözümler nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

1. Bakanlığınızın verilerine göre, İzmir genelinde son 5 yıl içinde kira bedellerindeki artış oranı yıllık bazda nedir? İlçelere göre dağılım yapılmış mıdır?

2. İzmir'de yatırım amaçlı alınıp boş tutulan konut sayısı tespit edilmiş midir? Bu tür mülklerin kira piyasası üzerindeki etkisine dair bir çalışma yapılmış mıdır?

3. İzmir'de 2020 depremi sonrası yıkılan veya ağır hasarlı raporu verilen binaların sayısı kaçtır? Bu binaların yerine bugüne kadar kaç yeni konut üretilmiştir?

4. Kentsel dönüşüm süreçlerinde kiracılar için kira destekleri sağlanmakta mıdır? Bu desteklerden İzmir'de kaç hane yararlanmıştır ve ödeme süresi ortalama ne kadardır?

5. Kiraların olağanüstü arttığı ilçelerde sosyal konut projeleri hayata geçirilmiş midir? Son beş yıl içinde sosyal konutların üretiminde düşüş yaşanmışsa, gerekçesi nedir?

6. İzmir'deki üniversite öğrencileri için kamusal yurt kapasitesi ile özel yurt ve ev kiraları karşılaştırıldığında Bakanlığınız bu gruba yönelik özel bir barınma planı yapmayı düşünmekte midir?

7. İzmir'de yaşanan konut krizine yönelik Bakanlığınızca hazırlanan kısa, orta ve uzun vadeli çözümler nelerdir?

CEVAP

30.10.2020 tarihinde İzmir ilinde meydana gelen deprem sonrasında, deprem sebebiyle çöken, ağır hasar gören ve ağır hasar görme riski olan yapıların bulunduğu 7 adet proje alanı ve Bayraklı ilçesi, Bayraklı Mahallesinde yaklaşık 375 ha büyüklüğündeki alan gerek yapısal gerekse mekânsal olarak dönüşümün sağlanmasını teminen, alan bazında uygulama yapılmak suretiyle sağlıklı ve güvenli yaşam alanlarının oluşturulabilmesi amacıyla 6306 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmek üzere Rezerv Yapı Alanı olarak belirlenmiştir.

Söz konusu 7 proje alanın bulunduğu Rezerv Yapı Alanlarında deprem öncesi 40 adet yapı 1806 bağımsız birim bulunmakta olup Bakanlığımızca 6306 sayılı Kanun uyarınca yapılan uygulamalar kapsamında bahse konu alanlarda hasar gören yapılar yıkılmış, hasar gören yapıların yerine Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından yürütülen yapım çalışmaları tamamlanmış, 5047 konut ile 355 ticaret olmak üzere toplamda 5402 adet bağımsız birim üretilmiş olup; üretilen bağımsız bölümlerin hak sahiplerine dağıtım çalışmaları tamamlanmıştır.

6306 sayılı Kanun kapsamında rezerv yapı alanı olarak belirlenen alanlar içerisindeki hak sahiplerine; 6306 sayılı Kanun'un 5'inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine, kiracılarına ve yapıda ikamet etmek şartıyla sınırlı ayni hak sahiplerine geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı ve yapım için yardım yapılabilir." ikinci fikrasında yer alan "Uygulamanın gerektirmesi hâlinde, birinci fikrada belirtilenler dışında olup Kanun kapsamındaki yapıları kullanmakta olan kişilere de geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı ve yapım için yardım yapılabilir." hükümleri uyarınca gerekli yardım ve destekler sağlanmakta, uygulama sürecinde herhangi bir mağduriyete mahal verilmemektedir. İlaveten, 6306 sayılı Kanun'un 6/A maddesi uyarınca yapılan uygulamalarda, anılan maddenin üçüncü firkası kapsamında maliklere, kiracılara ve yapıda ikamet etmek şartıyla sınırlı ayni hak sahiplerine taşınma yardımı da yapılabilmektedir.

6306 sayılı Kanun kapsamında belirlenen riskli alanlarda, rezerv yapı alanlarında ve riskli yapıların bulunduğu taşınmazlar üzerinde yapımı gerçekleştirilen bağımsız bölümlerin bedelleri, gerekli görüldüğünde, proje uygulamalarının yapıldığı illerdeki mevcut ekonomik durum, tabii afetin ortaya çıkardığı durumlar, konut rayiç ve enkaz bedelleri ile uygulama alanındaki kişilerin mal varlığı ve geliri göz önünde bulundurularak, anılan Kanun'un 6'ncı maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Cumhurbaşkanı Kararı ile yapım maliyetlerinin/rayiç değerinin altında tespit edilebilmekte ve sosyal donatı ve altyapı harcamaları uygulama maliyetine dâhil edilmeyebilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Seda Kâya Ösen (CHP, İzmir). “Son 5 yılda İzmir'de yaşanan kira artışlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30570, 10 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30570-son-5-yilda-izmir-de-yasanan-kira-artislarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/72b24492-81dd-43b4-a888-0198091f7aa5

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
