# Van'ın Özalp ilçesine bağlı Aşağı Koçkıran Mahallesi'nde tarımsal üretimin desteklenmesine yönelik çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/30624 - **Veren:** Gülderen Varli (DEM Parti, Van) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 8 Temmuz 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 120 gün sonra, 5 Kasım 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/12b70385-58ac-483a-b445-0197eed59b37 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30624-van-in-ozalp-ilcesine-bagli-asagi-kockiran-mahallesi-nde-tarimsal-uretimin-desteklenmesine > Gülderen Varli (DEM Parti), 8 Temmuz 2025 tarihinde 7/30624 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 120 gün sonra, 5 Kasım 2025). ## Önerge metni HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ GRUP BAŞKANLIĞI j | Sayı 2S... Tai O ca) 22 #mesensassalsadeszeseslarısa sür BESLER p e p . Af . â 'T YE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA 30624. Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98? inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.04.07.2025 Gülddren VARLİ Van Milletvekili İklim krizi ve ekonomik krizin etkileriyle birlikte, Van ilinde tarım ve hayvancılık faaliyetleri ciddi biçimde zarar görmektedir. Üretim süreçlerinin, güvenlik gerekçeleriyle sınırlandırılması ve pazara erişimde yaşanan lojistik sorunlar, bölgedeki ekonomik sorunları daha da derinleştirmektedir. Van'da, özellikle kırsal mahallelerde tarım ve hayvancılık temel geçim kaynağıdır. Ancak başta Özalp ilçesi olmak üzere birçok ilçede yurttaşların bu faaliyetleri, idari veya fiili uygulamalarla kısıtlanmaktadır. Tarafıma ulaşan bilgilere göre; Özalp ilçesine bağlı Aşağı Koçkıran Mahallesi'nde çiftçilerin tarlasında biçtikleri otları toplamalarına güvenlik güçlerince izin verilmemiştir. Bu durum, yurttaşların yaşam hakkına, ekonomik faaliyet yürütme özgürlüğüne ve kırsalda yaşamı sürdürme hakkına müdahale niteliği taşımaktadır. Van ve çevresinde uzun süredir uygulanan yayla ve mera yasakları, hayvancılığı ve tarımı fiilen durma noktasına getirmiştir. Bu yasaklar, köylerin boşalmasına, kırsal nüfusun azalmasına ve genç nüfusun işsizlik nedeniyle göçe zorlanmasına yol açmakta, batı illerinde ağır işlerde çalışmaya zorlamakta ve iş cinayetlerinde yaşamlarını yitirmelerine neden olmaktadır. Sonuç olarak, bölge halkı ağır ekonomik ve sosyal sorunlarla karşı karşıya kalmaktadır. Toplumsal barışın tesis edilmesi, yurttaşların yaşam alanlarına ve üretim süreçlerine saygı gösterilmesiyle mümkündür. Bu nedenle, güvenlik odaklı politikalar yerine üretimi destekleyen ve kırsal yaşamı sürdürülebilir kılan yaklaşımların benimsenmesi gerekmektedir. Bu bağlamda; I. Van ili genelinde ve özelde Özalp ilçesi Aşağı Koçkıran Mahallesi'nde, tarımsal faaliyetlerin engellendiği iddiaları doğru mudur? Doğruysa, çiftçilerin biçtikleri otları toplamalarına hangi gerekçeyle izin verilmemiştir? Bu müdahalenin yasal dayanağı nedir? Özalp ilçesine bağlı Aşağı Koçkıran Mahallesi ve çevre yerleşimlerde, tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin yürütülmesini engelleyen yasaklara ilişkin bakanlığınızın herhangi bir çalışması bulunmakta mıdır? Bu yasaklamalar nedeniyle mağduriyet yaşayan çiftçilere yönelik bir telafi veya destek programı planlanmakta mıdır? Tarım ve hayvancılığı olumsuz etkileyen söz konusu yasaklara ilişkin bakanlığınızın genel değerlendirmesi nedir? Van ilinde son 5 yıl içinde güvenlik gerekçesiyle yasaklanan mera ve yayla sayısı kaçtır? Bu yasakların kaldırılmasına ilişkin herhangi bir çalışma yürütülmekte midir? Bakanlığınız tarafından, yayla ve mera yasaklarının bölgedeki tarım ve hayvancılık faaliyetlerine etkilerine yönelik herhangi bir sosyoekonomik etki analizi yapılmış mıdır? Van'da tarım ve hayvancılığın desteklenmesi ve üreticilerin pazara erişiminin sağlanması amacıyla bakanlığınızca yürütülen projeler nelerdir? 2024-2025 yılları arasında bölge halkının tarım ve hayvancılık faaliyetlerini sürdürebilmesi için özel olarak planlanan bir destek programı bulunmakta mıdır? Tarımsal ve hayvansal üretimi etkileyen güvenlik politikalarının, kırsal göç, işsizlik ve sosyal sorunlar üzerindeki etkilerine ilişkin bakanlığınız tarafından yürütülen bir çalışma var mıdır? Yoksa, gerekçesi nedir? Van genelinde, üretim faaliyetlerinin sürdürülebilmesi amacıyla yerel yönetimler, köy muhtarlıkları ve üretici kooperatifleri ile iş birliği ve koordinasyon sağlanmakta mıdır? Güvenlik politikalarının demokratikleşmesi, yurttaşların üretim ve yaşam alanlarına saygı gösterilmesi yönünde bakanlığınızın önümüzdeki döneme ilişkin planladığı herhangi bir reform veya düzenleme mevcut mudur? ## Bakanlığın cevabı Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize tarımsal desteklemeler verilmekte, hibe programları uygulanmakta ve projeler yürütülmektedir. Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir. Bakanlığımız tarafından üreticilere; Bitkisel üretim, Hayvansal üretim, Kırsal kalkınma, Su ürünleri üretimi ve Tarımsal araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) olmak üzere 5 ana başlık altında tarımsal destekler verilmektedir. 2002 yılında 1,8 milyar TL olan tarımsal destekleme tutarı 75 katına çıkarılarak 2025 yılında 135 milyar TI.*ye ulaşmıştır. 2002 yılından bugüne kadar toplamda 287,5 milyar TL bitkisel üretim destek ödemesi gerçekleştirilmiş olup Van iline 2,23 milyar TL ödeme yapılmıştır. Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir. 8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Yeni destekleme modeli kapsamında hazırlanan Karar ile üretim maliyetine göre ürünler kategorilere ayrılmış ve her kategori için destek katsayısı belirlenmiştir. 2025 üretim yılı için destek katsayı değeri dekara 244 TL'dir. Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlanması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal üretimde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir. Strateji Geliştirme Başkanlığı Yeni destekleme modeliyle; e Bitkisel üretim destekleri ilk defa 3 yıllık olarak ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. e Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, destekler daha yönlendirici, etkin ve öngörülebilir hâle getirilmiştir. e Üretim planlaması kapsamındaki stratejik ürünlere ilave destek verilecektir. e Sukısıtı olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek sağlanacaktır. e Kamu kuruluşları tarafından ıslah edilen milli tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek alacaktır. e Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir. e Çiftçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin sebep olduğu birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir. Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir. Temel destek ve planlı üretim desteği ile planlama kapsamındaki ürünlere belirlenen havzalarda ekim yapıldığı takdirde kullanılan mazotun tamamı, gübrenin ise yarısı nakdi olarak verilecektir. Bununla birlikte, su kısıtı olan yerlerde yine belirlenen şartlara uygun üretim yapan üreticilerimizin kullandığı mazot ve gübrenin tamamı nakdi olarak verilecektir. Verim ve kaliteyi artırmak için sertifikalı tohum kullanım, sertifikalı/standart fidan kullanım, organik tarım, iyi tarım uygulamaları, katı organik-organomineral gübre destekleri verilmeye devam edilecektir. 10394 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar 14.09.2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Karar ile 2026 yılı bitkisel üretim desteklerinde aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır. e 2026 üretim yılı için destek katsayı değeri bir önceki yıla göre 9027 artırılarak dekara 310 TL olarak belirlenmiştir. e Kapalı ortam bitkisel üretime yönelik genç ve kadın çiftçilere ilave destek verilecektir. e Mısır (dane) ürünün destekleme kategorisi 1. kategoriden 2. kategoriye yükseltilmiştir. " Hayvancılıkta dane yem ihtiyacını karşılamak amacıyla yulaf, çavdar ve tritikale ürünlerinde yeşil otun yanı sıra dane üretimi de destek kapsamına alınmıştır. e Hububat üretiminde sertifikalı tohum kullanımının artırılması amacıyla bir önceki yıla göre destek katsayısı artırılarak 0,56 belirlenmiştir. e Soya üretimini teşvik amacıyla mevcut sertifikalı tohum desteğine ek, yurt içinde ıslah edilip tescil edilen ve yine yurt içinde üretilerek sertifikalandırılan tohumların kullanımı halinde ilave destek sağlanacaktır. e Organik tarım desteğinde, 1. derece tarımsal amaçlı üretici örgütlerine üye çiftçilere, destek katsayısının yüzde 25'i oranında ilave destek verilecektir. Strateji Geliştirme Başkanlığı e Katı organik-organomineral desteğinde 0,21 olan katsayı, 0,32"ye çıkarılmıştır. "e Biyolojik/biyoteknik mücadele desteği birim fiyatları yüzde 21 artırılmıştır. e Yıl boyunca (12 ay) hizmet sunan serbest tarım danışmanları ile ziraat odaları ve üretici örgütlerinde istihdam edilen danışmanlara verilen tarımsal yayım ve danışmanlık desteği, bir önceki yıla göre yüzde 17,5 artırılarak 2025 için 345.450 TL olarak ödenecektir. 8760 sayılı 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında hayvansal üretim, su ürünleri üretimi, tarımsal araştırma ve geliştirmenin desteklenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Hayvansal üretimde yeni destekleme programı temel hayvancılık ve ürün geliştirme destekleri olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. e Temel hayvancılık destekleri; büyükbaş hayvancılık, küçükbaş hayvancılık, atık, arıcılık ve ipek böceği faaliyetlerinin desteklenmesinden oluşmaktadır. Aile işletmeleri, genç ve kadın yetiştiriciler, birinci derece örgüt üyesi ile planlama bölgeleri gibi yönlendirici kriterleri sağlayan yetiştiricilere temel destek tutarına ilave destek verilmektedir. Ayrıca suni tohumlama, soy kütüğü, yerli sperma, ari işletme, sürü yöneticisi (çoban) gibi verimlilik kriterlerine ilave destek sağlanmaktadır. e Ürün geliştirme destekleri; çiğ süt, besilik erkek sığır (karkas), tiftik üretimi desteklerini kapsamaktadır. Aile işletmeleri, genç ve kadın yetiştiriciler, birinci derece örgüt üyesi ile planlama bölgeleri gibi yönlendirici kriterleri sağlayan üreticilere temel destek tutarına ilave destek verilmektedir. Ayrıca ari işletme, kendi tankında soğutma, örgüt üzerinden pazarlama, karkas ağırlığı, kaliteli tiftik ve sözleşmeli üretim gibi verimlilik kriterlerine ilave destek verilmektedir. Yeni destekleme modeli ile ilk defa; " Oğlak ve kuzuya temel destek ödemesi, e Genç ve kadın yetiştiriciye ilave destek, " Aile işletmelerine temel destek oranında ilave destek, e Doğduğu aile işletmesinden kesime giden erkek sığırlara ilave destek, " Gezginci arıcılık yapanlara ilave destek ve e Birinci derece örgüt üyesi yetiştiricilere ilave destek verilmektedir. Ayrıca planlı üretim bölgelerinde uygun üretim yapanlara ilave destek ve her buzağıya temel destek ödemesi yapmak suretiyle üreten herkesin destek alması sağlanmaktadır. Yeni destekleme modeli ile birlikte hayvancılık işletmelerinin ekonomik açıdan güçlü, dirençli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması hedefiyle sübvansiyonlu kredilerde; kadınlara, gençlere ve planlı üretim bölgelerine ilave indirim uygulanmaktadır. Bu sayede geleceğimizin teminatı gençlerimiz ve ailemizin temel direği olan kadınlarımızın üretimde kalmalarına imkân sağlanmaktadır. Yeni destekleme modelinde su ürünleri desteklerinde, yetiştiricilere her bir teknik kriter için temel destek tutarına ilave destek verilecek, küçük ölçekli balıkçılık desteği 9643-100 arasında Strateji Geliştirme Başkanlığı artırılacak ve balıkçı gemisi sahibi veya ortağı kadınlara küçük ölçekli balıkçılık desteği 9035 daha fazla ödenmektedir. 10395 sayılı 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar 14.09.2025 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanmıştır. Karar ile 01.01.2025 tarihinden geçerli olmak üzere hayvancılık desteklerinde aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır. e Büyükbaş hayvancılık destekleri kapsamında buzağılar için bir önceki yıla göre 940 artışla hayvan başına 1.400 TL, malaklar için 0180 artışla hayvan başına 2.800 TL'ye çıkarılmıştır. e Küçükbaş hayvancılık destekleri kuzu/oğlaklar için ise bir önceki yıla göre yüzde 50 artışla hayvan başına 300 TL'ye çıkarılmıştır. e Çoban desteği, küçükbaş hayvancılıkta 300 TL olan temel desteğin 1,8 katı olmak üzere 150 baş üzerinden 81.000 TL olarak ödenecektir. e oAnıcılık desteği, üretici/yetiştirici örgütlerine üye üreticilere arılı kovan başına temel destek bir önceki yıla göre 9640 artışla 140 TL'ye, üye olmayanlara 925 artışla 100 TL'ye çıkarılmıştır. e İpek böceği temel desteği bir önceki yıla göre "010 artırılarak kilogram başına 1.100 TL'ye, tiftik üretimi temel desteği 90100 artışla kilogram başına 160 TLye çıkarılmıştır. e Bakanlıkça programlanan aşı uygulamaları sonrasında oluşan atıklar için büyükbaş ve küçükbaş hayvan sahiplerine verilen temel destekleme tutarı, bir önceki yıla göre 90100 artırılmıştır. e Su ürünleri yetiştiriciliği yapan işletmelere, ürettikleri türler ve üretim şekline göre yapılan temel destek oranları artırılmıştır. e Hayvan gen kaynakları birim destek tutarları artırılmış, Ankara keçisine ilave destek verilecektir. e Hayvan ve sürü sağlığı desteği kapsamında, hayvan tanımlama araçlarıyla bazı aşı bedelleri de destek kapsamına alınmıştır. e Marmara Denizi'ne kıyısı olan 7 ilde, müsilajdan etkilenen balıkçı gemilerine, gemi başına ilave küçük ölçekli balıkçılık desteği verilecektir. e Su ürünleri desteğinde, üretici örgütlerinin etkinliğini artırmak amacıyla birlik ve tanıtım kesinti oranları 02'den 903'e çıkarılmıştır. Bakanlığımızca 2021 yılından itibaren ülke genelinde işlenmeyen ve nadasa bırakılan arazilerde gerek bitkisel üretimin artırılması gerekse kuraklığa dayanıklı çeşitlerin ekilişlerinin yaygınlaştırılmasına yönelik azami "675 ayni desteğin sağlandığı "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi" yürütülmektedir. Proje kapsamında uygun münavebe planı ve ekim yöntemleri uygulayarak stratejik ürünlerin üretiminde kullanılması, iklim değişikliğini dikkate alarak uygun çeşitlerle hububat, baklagil ve yağlı tohumlu bitkilerin üretiminin geliştirilmesi sağlanmaktadır. Proje kapsamında Van iline 2024-2025 yıllarında 3,1 milyon TL kaynak tahsis edilmiştir. Organik Tarımın Yaygınlaştırılması ve Kontrolü Projesi kapsamında Van İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'ne 2025 yılında 500 bin TL kaynak tahsis edilmiştir. Ayrıca mera, yaylak ve kışlakların ıslah edilerek otlatma kapasitelerinin artırılması, ot kalitesinin iyileştirilmesi, toprak muhafaza tedbirleri uygulanarak erozyonun önlenmesi ve kaliteli kaba yem ihtiyacının karşılanması amacıyla Bakanlığımızca Çayır Mera Islah ve Strateji Geliştirme Başkanlığı Amenajman Projeleri uygulanmaktadır. Bu kapsamda 2024-2025 yıllarında Van ilinde 25,8 milyon TL bütçe ile 850 bin dekar alanda 20 adet Çayır Mera Islah ve Amenajman Projesi uygulanmıştır. Van ili Tarımsal Üretim Planlama Kurulu tarafından besi havzası olarak belirlenmiş olup buzağı/malak desteklemelerinde Temel Destek'e ilave olarak 0.5 katsayısı oranında destekleme yapılmaktadır. Ayrıca yürütülen tarım ve hayvancılık faaliyetlerine yönelik herhangi bir yasak bulunmamaktadır. Üreticiler yürütmek istedikleri tarımsal ve hayvansal desteklemelerinden başvuruları doğrultusunda tüm desteklemelerden yararlanmaktadır. Van ili Özalp ilçesi Aşağı Koçkıran Mahallesinde son beş yıl içerisinde yasaklı herhangi bir yayla ve mera bulunmamaktadır. Üreticilerin tarımsal üretime yönelik kredi/finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla, 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024- 31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9625-94 100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir. Bu kapsamda; Sütçü kombine sığır yetiştiriciliği, büyükbaş hayvan besiciliği, küçükbaş hayvancılık, hastalıktan ari hayvan yetiştiriciliği, arıcılık, kanatlı sektörü, su ürünleri sektörü, temel hayvansal üretim, kapalı ortamda bitkisel üretim, yem bitkisi üretimi, yurt içi sertifikalı tohum, fide, fidan üretimi, süs bitkisi, tıbbi ve aromatik bitkiler üretimi, meyve yetiştiriciliği ve bağcılık, temel bitkisel üretim, tarım makineleri, traktör, basınçlı sulama sistemi yatırımı, tarım makineleri parkı, arazi alımı (birleştirme), lisanslı depoculuk yatırımları, ELÜS karşılığı kredi, soğuk hava deposu yatırımları, tarımsal ürünlerin işlenmesi, sözleşmeli üretim, tarımsal elektrik bedeli, tarımsal yenilenebilir enerji yatırımları, biyo-tarım yatırımları ve tarımsal AR-GE konularında faaliyet gösteren ya da faaliyete başlayacak olan gerçek ve tüzel kişi girişimciler faydalandırılmaktadır. Üreticilerimiz temel bitkisel ve temel hayvansal üretim konularında 300.000 TI.'ye kadar (300.000 TL dahil) sıfır faizli, 300.000 TL'nin üzerindeki kredilerde ise 10 milyon TI.*ye kadar Y050-90100 aralığında faiz/kâr payı destekli kredi/finansman kullanabilmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Gülderen Varli (DEM Parti, Van). “Van'ın Özalp ilçesine bağlı Aşağı Koçkıran Mahallesi'nde tarımsal üretimin desteklenmesine yönelik çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30624, 8 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30624-van-in-ozalp-ilcesine-bagli-asagi-kockiran-mahallesi-nde-tarimsal-uretimin-desteklenmesine (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/12b70385-58ac-483a-b445-0197eed59b37 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.