# Türkşeker tarafından başlatılan bir soruşturmanın akıbetine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/30787
- **Veren:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 27 Haziran 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 131 gün sonra, 5 Kasım 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0de25d1b-0562-4f21-9df5-0197e55403ca
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30787-turkseker-tarafindan-baslatilan-bir-sorusturmanin-akibetine-iliskin

> Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 27 Haziran 2025 tarihinde 7/30787 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 131 gün sonra, 5 Kasım 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.

Av. Dr. YA TANRIKULU

Ulusal basında; Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş Genel Müdürlüğü (Türkşeker) tarafından Ilgın Şeker Fabrikası'nda polar oranı sürekli 22 çıkan çiftçilere yönelik soruşturma başlatıldığı, soruşturma kapsamında polar oranı 20 ve üstünde olan çiftçilerin 14 polar üstündeki pancar paralarının ödenmeyerek, bloke koyduğu haberleri yayınlanmıştır.

Bu bağlamda;

1. Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş Genel Müdürlüğü (Türkşeker) tarafından Ilgın Şeker | Fabrikasında pancar teslim eden çiftçilere yönelik başlatılan soruşturmanın gerekçesi nedir? | Bu soruşturma hangi bulgulara dayanarak başlatılmıştır?

2. Soruşturma kapsamında pancar poları 20 ve üzeri çıkan çiftçilerin ödemelerinin 14 polar üzerinden yapılmasına ve geri kalan miktara bloke konulmasına neden gerek duyulmuştur?

3. Çiftçilerin, henüz soruşturma tamamlanmadan alacaklarının eksik yatırılması hukuki açıdan nasıl değerlendirilmektedir?

4. Çiftçilerin, henüz soruşturma tamamlanmadan alacaklarının eksik yatırılmasının çiftçileri zan | altında bıraktığı göz önünde bulundurulmakta mıdır?

5. Soruşturma sonucunda herhangi bir usulsüzlük tespit edilmezse, çiftçilerin alacakları kesintisiz ve faiziyle birlikte ödenecek midir?

6. Geçmiş yıllarda benzer bir soruşturma yapılmış mıdır; yapılmışsa, hangi sonuçlar elde | edilmiştir? |

7. Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş Genel Müdürlüğü (Türkşeker) müfettişlerinin geçmişe dönük incelemelerinde, pancar polarında bir hile yapılıp yapılmadığı nasıl tespit edilecektir?

8. Soruşturma sürecinin şeffaf bir şekilde yürütülmesi ve çiftçilerin mağduriyetinin önlenmesi adına Bakanlık olarak hangi tedbirler alınmıştır; alınacaktır?

## Bakanlığın cevabı

2024 yılında yaşanan iklimsel gelişmeler, ülke genelinde şeker pancarı polar oranlarının 2023 yılına göre gerilemesine yol açmıştır. Ilgın Şeker Fabrikası'nda alınan pancarların ortalama şeker pancarı polar oranları 2023 yılında "616,55 iken, 2024 yılında "015,30 olarak gerçekleşmiştir.

2024/2025 kampanya döneminde 9020 ve üzeri polar değerine sahip şeker pancarı tesellüm miktarlarının artması üzerine Türkiye Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü (TÜRKŞEKERY'nün ilgili birimlerince gerekli araştırmalar başlatılmıştır. Mahallinde yapılan incelemelerde, önceden hazırlanmış yüksek polar değerli şeker pancarlarının numune olarak alınmasının sağlanarak polar değerinin yüksek ölçüldüğü tespit edilmiş olup gerekli inceleme başlatılmıştır.

Akabinde, şeker pancarı polar analizinde oynama yapıldığı iddiasıyla Ilgın Cumhuriyet Başsavcılığı Hazırlık Bürosunca başlatılan soruşturmada yer alan hususlar da mevcut incelemeye dâhil edilmiştir.

Şeker Pancarı Üretim Sözleşmesinin Ürün Fiyatları konulu 4:1. maddesinde "...Analiz sonucunda pancardaki bedele esas polar şeker varlığının 9022 "den fazla çıkması halinde, polar şeker varlığı değeri 9022 olarak kabul edilir, 9012'den az çıkması halinde, polar şeker varlığı değeri 9012 olarak kabul edilir ve hesaplamalar buna göre yapılır. Üreticiler, bu hususu peşinen kabul ve taahhüt ederler." hükmüne göre soruşturma kapsamında olan polar şeker varlığı 920 ve üzeri olan pancarların bedel ödemeleri 9014 polar üzerinden olmayıp çiftçilerin teslim ettikleri pancarların genel polar şeker değeri üzerinden hesaplanmış olup söz konusu polar üzeri teslim edilen pancar bedellerine bu konu üzerinde devam eden adli ve idari soruşturmanın sonucu belli oluncaya kadar bloke konulmuştur. İlgili mahkeme kararları doğrultusunda işlem tesis edilecektir.

TÜRKŞEKER müfettişleri, görevleri esnasında ifade alma, her türlü evrak, dosya, kayıt ve belgeleri tetkik etme yetkisine haizdir. Bahse konu inceleme/soruşturma görevinde de iddiaların doğruluğu gerek alınan ifade beyanları gerekse kayıt/belgelerin tetkiki ve ilgili mevzuat açısından araştırılmaktadır.

Geçmiş yıllarda polar şeker değerinin hile ile yükseltilmesine ilişkin herhangi bir inceleme/soruşturma yapılmamıştır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Türkşeker tarafından başlatılan bir soruşturmanın akıbetine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30787, 27 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30787-turkseker-tarafindan-baslatilan-bir-sorusturmanin-akibetine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0de25d1b-0562-4f21-9df5-0197e55403ca

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
