# Siyasiler ve gazetecilerin yargılandığı bazı davalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/30891
- **Veren:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç)
- **Veriliş tarihi:** 27 Haziran 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 108 gün sonra, 13 Ekim 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/161ccb9d-ec46-4efc-b2de-0197eac4a3d3
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30891-siyasiler-ve-gazetecilerin-yargilandigi-bazi-davalara-iliskin

> Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 27 Haziran 2025 tarihinde 7/30891 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 108 gün sonra, 13 Ekim 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. İL

Av. o d. TANRIKULU

Demokratik bir hukuk devletinde yargının bağımsız, tarafsız ve adil olması esastır. Ancak, son yıllarda çeşitli siyasi figürler, gazeteciler, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları ve muhalif görüşlere sahip kişiler hakkında açılan davalar ve yürütülen soruşturmalar, yargının siyasi müdahalelere açık olduğu yönünde ciddi endişelere neden olmaktadır. Siyasi nitelikli olduğu iddia edilen gözaltılar, tutuklamalar ve mahkumiyet kararları, hukuk devleti ilkesi açısından kamuoyunda büyük tartışmalara yol açmaktadır.

Bu bağlamda;

1. Son 5 yıl içinde, siyasi parti üyeleri, gazeteciler, akademisyenler ve sivil toplum aktivistleri hakkında açılan soruşturma ve davaların sayısı nedir? Bu davaların kaçı mahkumiyetle sonuçlanmıştır?

2. Siyasi içerikli olduğu iddia edilen operasyonlar kapsamında gözaltına alınan ve tutuklanan kişilerin sayısı nedir? Tutuklama kararlarının gerekçeleri nelerdir?

3. Kamuoyunda siyasi baskı altında olduğu iddia edilen yargı mensuplarıyla ilgili herhangi bir inceleme başlatılmış mıdır?

4. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi tarafından siyasi nitelikli olduğu belirtilen davalarda verilen ihlal kararları uygulanmış mıdır? Uygulanmadıysa gerekçesi nedir?

5. Siyasi saiklerle yapıldığı iddia edilen yargılamalara ilişkin Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından herhangi bir inceleme veya soruşturma başlatılmış mıdır?

6. Türkiye'de yargının siyasi etkilerden arındırılması ve hukukun üstünlüğünün güçlendirilmesi adına hangi adımlar atılmaktadır?

## Bakanlığın cevabı

1669862 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, Diyarbakır Milletvekili Dr. M. Sezgin Tanrıkulu tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/30891 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.

Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden $ FO33aR - F9vpAKd - PF9/Km - oYGAvI- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü

Sayı : E-56020453-610-1257-5500/7548 Konu : Yazılı soru önergesi 431. 2025

Sayın Dr. M. Sezgin TANRIKULU Diyarbakır Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/30891 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

I- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;

A) "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı,

B) "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinin birinci fıkrasında, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri; ikinci fıkrasında, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı, dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu; bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği,

Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.

Belirtilen hükümler çerçevesinde, Anayasanın 9 ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce verilen ara karar, karar ve hükümlerin hukuki dayanakları ile gerekçelerine dair Bakanlığımızda bilgi bulunmadığı gibi, sözü edilen karar ve hükümlerin olağan yargısal denetimi, başvuru usulü ve şartları ilgili kanunlarda gösterilen yargı mercilerine aittir.

I- Temel hak ve özgürlüklerin daha etkin korunması, yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığının o geliştirilmesi, hukuki güvenliğin güçlendirilmesi, adalete erişimin kolaylaştırılması, makul sürede yargılanma hakkının gözetilmesi, yargıya güvenin artırılması ve insan odaklı hizmet anlayışının geliştirilmesi, günümüzde ana ilke ve değerler olarak kabul edilmektedir. Ülkemizde 2002 yılından günümüze kadar aralıksız bir şekilde süregelen reform iradesi de bu ilke ve değerlerin geliştirilmesinin somut bir tezahürüdür.

2009, 2015 ve 2019 yıllarında açıklanan yargı reformu strateji belgeleriyle reform çalışmaları ivme kazanmıştır. Katılımcı bir anlayışla, uygulayıcı hâkim ve savcıların, baro temsilcilerinin, akademisyenlerin, sivil toplum kuruluşları ile birçok paydaşın görüşü alınarak Bakanlığımızca hazırlanan ve Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından 23 Ocak 2025 tarihinde açıklanan 4. Yargı Reformu Strateji Belgesinde "Türkiye Yüzyılı Adaletin Yüzyılı" hedefi doğrultusunda "hukukun üstünlüğünü esas alan, gecikmeyen ve öngörülebilir bir adalet sistemi" vizyonu ön plana çıkarılmıştır.

Önceki reform belgelerinin devamı ve tamamlayıcısı durumunda olan 2025-2029 dönemini kapsayan ve 5 amaç, 45 hedef ve 264 faaliyetin yer aldığı yeni reform strateji belgesiyle, yargı bağımsızlığı ve tarafsızlığının daha da güçlendirilmesi, hukuki güvenliğin UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 7V4BhLJ - biç / Did - YKA4LXg - 991p0s > ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü kuvvetlendirilmesi, yargılamaların makul sürede tamamlanması, çözüm merkezli ve öngörülebilir bir adalet sisteminin oluşturulması, yargılama usullerinin sadeleştirilerek verimliliğin artırılması, yargıya ilişkin güven ve memnuniyetin yükseltilmesi, onarıcı ve telafi edici adalet uygulamalarının yaygınlaştırılması, ceza adalet sisteminin etkinlik ve caydırıcılığının tahkim edilmesi hedeflenmiştir. Söz konusu Belgede yer verilen faaliyetler, Bakanlığımızca hazırlanan Eylem Planında öngörülen uygulama takvimi çerçevesinde hayata geçirilecektir.

4. Yargı Reformu Strateji Belgesine Bakanlığımız "https://yargireformu.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir.

UI- A) 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan | sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararmnamesinin "Görev" kenar başlıklı 38. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, adli sicilin tutulmasıyla ilgili hizmetleri yürütmek Bakanlığımız görevleri arasında sayılmaktadır.Suçun işleniş biçimi, suç faillerinin makam ve sıfatları, meslek ve meşguliyetleri esas alınarak bilgi derlemesi yapılmadığından, Bakanlığımızda soru önergesine konu edilen hususlarda ayrıntılı istatistiki veri bulunmamaktadır.

Bu çerçevede, istenilen ayrıntıda bilgi bulunmamakla birlikte, yıllar itibarıyla Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuru sayılarına ilişkin istatistiklere Bakanlığımız Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün "https://www.adlisicil.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden,

B) AİHM tarafından Ülkemiz aleyhine verilen kararlara ait istatistiklere Bakanlığımız İnsan Hakları Dairesi Başkanlığının "https://Wwww.inhak.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden,

Ulaşılması mümkün olabilecektir.

IV- Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Sekreterliğiyle yapılan yazışmaya verilen 31/07/2025 tarihli cevapta;

Hâkim ve Savcı Şikâyet Bürosu kayıtlarının tetkikinde, soru önergesinde belirtilen hususa ilişkin yeterli düzeyde bilgi verilmediğinden araştırma yapılamadığı, Terfi Bürosu kayıtlarının tetkikinde ise hâkim ve savcıların terfi işlemlerine dayanak teşkil eden ilke kararlarında değişikliğe gidildiği, Nisan 2020 terfi döneminden itibaren terfi incelemesi kapsamında olan hâkim ve savcıların, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ihlal kararına konu olan dosyalardaki sorumluluklarının terfi görüşmeleri sırasında Hâkimler ve Savcılar Kurulu İkinci Dairesi tarafından değerlendirildiği, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Anayasa ile teminat altına alınan hakların korunması konusunda yeterli olmadığı düşünülen bazı yargı mensuplarının terfi defterlerinin takdiren bir alt dereceye çekilmesi uygulamasının başlatıldığı,

Bildirilmiştir.

Yılmaz TUNÇ Bakan

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 7V4BhLJ - blc/Did - YKA4LXg - O91p0S- ileerişebilirsin

Yılmaz TUNÇ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Siyasiler ve gazetecilerin yargılandığı bazı davalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30891, 27 Haziran 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30891-siyasiler-ve-gazetecilerin-yargilandigi-bazi-davalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/161ccb9d-ec46-4efc-b2de-0197eac4a3d3

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.