# Tokat T Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun sağlık durumuna ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/30893 - **Veren:** Cengiz Çiçek (DEM Parti, İstanbul) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 9 Temmuz 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 107 gün sonra, 24 Ekim 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/64543282-6726-4bcc-839d-0197f05a15cc - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30893-tokat-t-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-saglik-durumuna-iliskin > Cengiz Çiçek (DEM Parti), 9 Temmuz 2025 tarihinde 7/30893 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 107 gün sonra, 24 Ekim 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. Cengiz ÇİÇEK İstanbul Milletvekili Tokat T Tipi Hapishanesi'nde tutulan 70 yaşındaki hasta mahpus Ömer Yaman, yaklaşık altı aydır gerekli tedavileri görmediği için sol gözünün görme yetisini tamamen kaybetmiştir. Yaman'ın, katarakt rahatsızlığının yanı sıra hipertansiyon, göz tansiyonu ve idrar yolu enfeksiyonu gibi sağlık sorunları bulunduğu kamuoyuna yansımış; bu durum, hapishanelerde tedavi hakkına yönelik ihlallerin mahpuslar açısından ne denli ağır ve geri dönüşü olmayan sonuçlar doğurduğunu bir kez daha gözler önüne sermiştir. Tokat Hapishanesi'nde yaklaşık bir yıldır ağız içi arama uygulamasını kabul etmeyen mahpusların hastaneye sevk edilmediği, tedavi haklarının engellendiği ve bu uygulamayı reddedenlere disiplin cezaları verildiği basında yer alan bilgiler arasındadır. Bu ciddi hak ihlalleri, tarafımızca verilen 7/22383 Esas Nolu yazılı soru önergesiyle Adalet Bakanlığı'na yöneltilmiştir. Ancak Bakanlık, süresi geçtikten sonra verdiği yanıtta, hapishanedeki uygulamaların mevzuata uygun olduğunu belirtmiş ve işlemlerin herhangi bir keyfiyet içermediği yönünde değerlendirmelerde bulunmuştur. Ancak mevcut tablo, Bakanlığın verdiği cevabın yaşanan ağır hak ihlalleriyle bağ kuramadığını ve fiili sorumluluğu görünmez kıldığını göstermektedir. Zira "mevzuata uygundur" denilen bir sistemde, 70 yaşındaki bir mahpusun gözünü kaybetmesi, hapishanedeki sağlık hizmetlerine erişimin fiilen engellendiğini ve idarenin keyfi uygulamalarının yaşamsal sonuçlar doğurduğunu ortaya koymaktadır. İnsan hakları hukukunun evrensel ilkelerine göre bu durum, yalnızca tedbirsizlik değil, aynı zamanda işkence ve kötü muamele yasağının ihlali olarak da değerlendirilmektedir. Bu bağlamda; 20393 . Hasta mahpus Ömer Yaman'ın güncel sağlık durumu nedir? Hapishane koşullarında hastalıklarına yönelik tedavi süreci etkin ve kesintisiz biçimde sürdürülebilmekte midir? . Hasta mahpusa son bir yıl içinde hangi sağlık kurumlarında, hangi tarihlerde muayene veya tedavi imkânı sağlanmıştır? Bu süreçte herhangi bir sevk işlemi yapılmamışsa, gerekçesi nedir ve bu durumun sorumluluğu kimdedir? . Hasta mahpus Ömer Yaman'ın sağlık durumu, gerekli tıbbi müdahaleler zamanında sağlanmış olsaydı yine de bu denli ağırlaşır mıydı? Mevzuata uygunluğu savunulan bir sistemde böyle bir sonucun ortaya çıkması, Bakanlığınızca nasıl değerlendirilmektedir? . Görme kaybına yol açtığı belirtilen tedavi engeline dair Bakanlığınızca herhangi bir idari inceleme, denetim ya da sorumlu tespiti yapılmış mıdır? . Hasta mahpusun yaşı, kronik hastalıkları ve tedavi hakkına erişimin engellenmesi sonucu gözünü kaybetmiş olması dikkate alındığında; infazın ertelenmesi, koşullu salıverme veya konutta infaz gibi seçeneklerin değerlendirilmesi yönünde Bakanlığınızın herhangi bir girişimi olacak mıdır? . Sağlık hakkının, ağız içi arama gibi insan onuruna aykırı uygulamaları kabul etme şartına bağlanması karşısında, bu uygulamaların kaldırılması ve tedaviye erişimin koşulsuz sağlanması yönünde Bakanlığınız herhangi bir adım atacak mıdır? . Son üç yıl içinde hapishanelerde tedaviye geç erişim veya erişememe nedeniyle sağlık durumu ağırlaşan ya da yaşamını yitiren mahpus sayısı kaçtır? ## Bakanlığın cevabı 1669862 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/30893 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden €ty6753 - ZOX7xhj - ekxZFnk - S7pgYGO- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-1259-5524/7587 Konu : Yazılı soru önergesi 231 40/2025 Sayın Cengiz ÇİÇEK İstanbul Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/30893 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır. Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir. Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT),27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir. Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir. Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir. II- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden FNZ5j8n - ÇE3NGOT - bUUTIVt - KzwkS4- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir. B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır. C) Hükümlü ve tutukluların; ayakta ve yatarak tedavilerinde muayene, tetkik, tahlil, kontrol, ilaç, diş protezi ve tıbbi malzemeleri Sağlık Bakanlığı, hastane tarafından temini mümkün bulunmayan tıbbi malzemeler (ortez, protez, gözlük, işitme cihazı, şeker ölçüm çubuğu vb.) ile ilaç bedelleri ise Adalet Bakanlığı tarafından karşılanmaktadır. Ç) Öte yandan; hastalığı nedeniyle Adli Tıp Kurumundan rapor bekleyen ya da tek başına öz bakım becerisini yapamayan ve başkasının bakımına muhtaç olan hasta tutuklu ve hükümlülerin barındırılması, rehabilite ve tedavilerini sağlamak amacıyla Metris ve Elazığ R Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumları ile Menemen R Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumu faaliyete geçirilmiştir. NI- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun; A) "Hapis cezasının infazının hastalık nedeni ile ertelenmesi" kenar başlıklı 16. maddesinin ikinci fıkrasında, akıl hastalığı dışındaki hastalıklarda cezanın infazına, resmi sağlık kuruluşlarının mahkumlara ayrılan bölümlerinde devam olunacağı, ancak bu durumda bile hapis cezasının infazının, mahkumun hayatı için kesin bir tehlike teşkil ediyorsa iyileşinceye kadar geri bırakılacağı; üçüncü fıkrasında, belirtilen geri bırakma kararının, Adli Tıp Kurumunca düzenlenen ya da Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan rapor üzerine, infazın yapıldığı yer Cumhuriyet başsavcılığınca verileceği; altıncı fıkrasında ise maruz kaldığı ağır bir hastalık veya engellilik nedeniyle ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettremeyen ve toplum güvenliği bakımından ağır ve somut tehlike oluşturmayacağı değerlendirilen mahkumun cezasının infazının, üçüncü fıkrada belirlenen usule göre iyileşinceye kadar geri bırakılabileceği, B) "Denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazı" kenar başlıklı 105/A maddesinin üçüncü fikrasının (b) bendinde, maruz kaldıkları ağır bir hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle hayatlarını yalnız idame ettiremeyen ve koşullu salıverilmesine üç yıl veya daha az süre kalan hükümlülerin, bu durumlarını, Adli Tıp Kurumundan alınan veya Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adli Tıp Kurumunca onaylanan bir raporla belgelendirmeleri ve diğer şartları da taşımaları hâlinde denetimli serbestlik tedbiri uygulanmak suretiyle cezanın infazı usulünden yararlanabileceği, Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır. IV- Ceza infaz kurumlarının dış güvenliği ile hükümlü veya tutukluların kurum dışına sevk ve nakil işlemlerinde alınacak güvenlik önlemlerine ilişkin usül ve esasların 2803 sayılı UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden FWZ5j8n - ÇE3NGOT - bUUfLVt - KzwkS4- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununun "Jandarmanın genel olarak görevleri" kenar başlıklı 7/a maddesi ve Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Yönetmeliğinin 24 ilâ 36. maddelerinde düzenlenmiş olduğu malumlarıdır. V- Tokat Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 07/08/2025 tarihli cevapta; A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Tokat T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı, 23/11/2018 ilâ 07/08/2025 tarihleri arasında farklı rahatsızlıkları nedeniyle 119 kez Kurum revirinde muayene edildiği gibi 23 kez Tokat Devlet Hastanesi, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesi ile Tokat Ağız ve Diş Sağlığı Merkezinin ilgili polikliniklerine sevkinin sağlanarak muayene, tetkik ve tedavisinin yapıldığı, reçete edilen ilaçların kendisine teslim edildiği, ayrıca adı geçenin 11/07/2025 tarihinde Tokat Devlet Hastanesi Göz Polikliniğine sevkinin sağlandığı ve kendisine sol matür katarakt tanısı konularak Tokat Gaziosmanpaşa Üniversite Hastanesi Göz Polikliniğine sevkinin yapıldığı, 28/07/2025 tarihinde Tokat Gaziosmanpaşa Üniversite Hastanesi Göz Polikliniğinde muayenesinin yapıldığı ve kontrollerinin devam ettiği, B) Adı geçen hakkında re'sen başlatılan infaz erteleme işlemleri kapsamında Tokat Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen 06/05/2025 tarihli raporda, hükümlünün ceza infaz kurumu koşullarında hayatını yalnız idame ettirebileceğinin belirtildiği, C) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, Ç) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden FWZ5j8n - ÇE3NGOT - bUUTİVt - KzwkS4- ileerişebilirsin Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Cengiz Çiçek (DEM Parti, İstanbul). “Tokat T Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun sağlık durumuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30893, 9 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30893-tokat-t-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-saglik-durumuna-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/64543282-6726-4bcc-839d-0197f05a15cc Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.