# Mardin'in Midyat ilçesinde yaşanan kanalizasyon altyapısı sorununa ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/30916 - **Veren:** Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum) - **Veriliş tarihi:** 9 Temmuz 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 99 gün sonra, 16 Ekim 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/520f2c01-24d2-4e68-8abf-0197f465cfe3 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30916-mardin-in-midyat-ilcesinde-yasanan-kanalizasyon-altyapisi-sorununa-iliskin > Beritan Güneş Altın (DEM Parti), 9 Temmuz 2025 tarihinde 7/30916 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 99 gün sonra, 16 Ekim 2025). ## Önerge metni | Aşağıda belirtilen sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Mardin'in hemen tüm ilçelerinde olduğu gibi Midyat ilçesinde de yıllafdır çözülemeyen altyapı ve kanalizasyon sorunu, halk sağlığını tehdit eden, ekolojik dengeyNoozan ciddi bir krize dönüşmüş durumdadır. Midyat genelinde kanalizasyon altyapısının eksikliği veya yetersizliği; hem yerleşim alanlarını hem de doğal su kaynaklarını olumsuz etkilemekte, çevre kirliliği ve hastalık riskini artırmaktadır. Yaklaşık yirmi yıldır hiçbir arıtma işlemi yapılmadan atık suyun direkt yerleşim alanlarına bırakılmasıyla oluşan bu adeta bir nehir büyüklüğündeki pis su, Midyat'a bağlı Mizizex (Doğançay) ve Xirb& Xelid (Tulgalı) ve daha birçok köyden geçmektedir. Kirli sudan oluşan yoğun pis koku, böceklenme, halk ve hayvan sağlığını doğrudan etkilemektedir. Bu atık sudan tüketen hayvanların hastalandığı, "kurtlandığı"; çevresinde oyun oynayan çocuklarda çeşitli sağlık sorunlarının baş gösterdiği tarafımıza iletilmiştir. Pis koku, yalnızca nehrin çevresinde değil, Midyat-Cizre karayolunu kullanan yurttaşların dahi camlarını kapatmak zorunda kalacağı düzeyde geniş bir alana yayılmaktadır. 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde, uzun süredir kayyım yönetiminde olan Mardin Büyükşehir Belediyesi, tekrar halk iradesiyle DEM Parti yönetimine geçmiş, Ahmet Türk ve Devrim Demir'in eşbaşkanlığındaki Belediye, çevre ve halk sağlığını tehdit eden bu sorunun çözümüne yönelik çalışmalar başlatmaya dönük araştırmalara koyulmuştur. Ancak, 2 Kasım 2024'te belediyeye yeniden kayyım atanmasıyla birlikte, önceki dönemde olduğu gibi bu sorun yine, Midyat Belediyesi ile birlikte, görmezden gelinmiştir. Kayyım yönetimindeki belediye, aradan geçen yaklaşık dokuz aylık sürede bu hayati meseleye ilişkin hiçbir adım atmamıştır. Yalnızca Midyat'ın köylerinden geçmeyen bu su, Şırnak'ın İdil ilçesine bağlı Bosirâ (Güzelova) köyüyle Xana Heso, Günde Bazgur& mezraları; Xwarik (Topraklı), Xaltan (Işık) ve Hespist (Yarbaşı) köylerinden de geçerek Dicle Nehrine boşalmaktadır. Kirli suyun geçtiği bu güzergâh boyunca, Midyat'ta başlayan çevre kirliliği etkisini sürdürmekte, bölgedeki tüm canlı yaşamı tehdit etmektedir. Bu bağlamda; 1. Midyat başta olmak üzere Mardin genelinde kanalizasyon altyapısı bulunmayan veya işlevsiz olan yerleşim yerleri nerelerdir? Bu eksikliğe ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir tespit ve planlama mevcut mudur? 2. Midyat'a bağlı Mizizex (Doğançay) ve Xirb& Xelid (Tulgalı) köylerinden geçen atık sudan kaynaklı oluşan çevre tahribatına ilişkin herhangi bir denetim veya müdahale yapılmış mıdır veya yapılacak mıdır? 3. Mardin Büyükşehir Belediyesi'ne atanan kayyım yönetiminin, çevre sağlığını ve halk sağlığını doğrudan ilgilendiren bu konuda herhangi bir adım atmamasının gerekçesi nedir? Bakanlığınız bu konuda bir inceleme yapmış mıdır? 4. Atık sudan kaynaklı hastalanan hayvanlara ve çocuklara dair tarafınıza ulaşan bir veri, rapor veya sağlık şikâyeti mevcut mudur? Bu konuda bir halk sağlığı taraması yapılması planlanmakta mıdır? 5. Halkın iradesiyle seçilmiş belediyelerin projelerinin kayyımlar eliyle durdurulması ya da göz ardı edilmesi, halk sağlığını tehdit eder noktaya geldiğinde Bakanlığınızın müdahale sınırı nedir? ## Bakanlığın cevabı İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI SORULAR Mardin'in hemen tüm ilçelerinde olduğu gibi Midyat ilçesinde de yıllardır çözülemeyen altyapı ve kanalizasyon sorunu, halk sağlığını tehdit eden, ekolojik dengeyi bozan ciddi bir krize dönüşmüş durumdadır. Midyat genelinde kanalizasyon altyapısının eksikliği veya yetersizliği; hem yerleşim alanlarını hem de doğal su kaynaklarını olumsuz etkilemekte, çevre kirliliği ve hastalık riskini artırmaktadır. Yaklaşık yirmi yıldır hiçbir arıtma işlemi yapılmadan atık suyun direkt yerleşim alanlarına bırakılmasıyla oluşan bu adeta bir nehir büyüklüğündeki pis su, Midyat'a bağlı Mizizex (Doğançay) ve Xirbe Xelid (Tulgalı) ve daha birçok köyden geçmektedir. Kirli sudan oluşan yoğun pis koku, böceklenme, halk ve hayvan sağlığını doğrudan etkilemektedir. Bu atık sudan tüketen hayvanların hastalandığı, "kurtlandığı"; çevresinde oyun oynayan çocuklarda çeşitli sağlık sorunlarının baş gösterdiği tarafımıza iletilmiştir. Pis koku, yalnızca nehrin çevresinde değil, Midyat-Cizre karayolunu kullanan yurttaşların dahi camlarını kapatmak zorunda kalacağı düzeyde geniş bir alana yayılmaktadır. 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde, uzun süredir kayyım yönetiminde olan Mardin Büyükşehir Belediyesi, tekrar halk iradesiyle DEM Parti yönetimine geçmiş, Ahmet Türk ve Devrim Demir'in eşbaşkanlığındaki Belediye, çevre ve halk sağlığını tehdit eden bu sorunun çözümüne yönelik çalışmalar başlatmaya dönük araştırmalara koyulmuştur. Ancak, 2 Kasım 2024'te belediyeye yeniden kayyım atanmasıyla birlikte, önceki dönemde olduğu gibi bu sorun yine, Midyat Belediyesi ile birlikte, görmezden gelinmiştir. Kayyım yönetimindeki belediye, aradan geçen yaklaşık dokuz aylık sürede bu hayati meseleye ilişkin hiçbir adım atmamıştır. Yalnızca Midyat'ın köylerinden geçmeyen bu su, Şırnak'ın İdil ilçesine bağlı Bosire (Güzelova) köyüyle Xana Heso, Günde Bazgure mezraları; Xwarik (Topraklı), Xaltan (Işık) ve Hespist (Yarbaşı) köylerinden de geçerek Dicle Nehrine boşalmaktadır. Kirli suyun geçtiği bu güzergâh boyunca, Midyat'ta başlayan çevre kirliliği etkisini sürdürmekte, bölgedeki tüm canlı yaşamı tehdit etmektedir. Bu Bağlamda; 1. Midyat başta olmak üzere Mardin genelinde kanalizasyon altyapısı bulunmayan veya işlevsiz olan yerleşim yerleri nerelerdir? Bu eksikliğe ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir tespit ve planlama mevcut mudur? 2. Midyat'a bağlı Mizizex (Doğançay) ve Xirbe Xelid (Tulgalı) köylerinden geçen atık sudan kaynaklı oluşan çevre tahribatına ilişkin herhangi bir denetim veya müdahale yapılmış mıdır veya yapılacak mıdır? 3. Mardin Büyükşehir Belediyesi'ne atanan kayyım yönetiminin, çevre sağlığım ve halk sağlığını doğrudan ilgilendiren bu konuda herhangi bir adım atmamasının gerekçesi nedir? Bakanlığınız bu konuda bir inceleme yapmış mıdır? 4. Atık sudan kaynaklı hastalanan hayvanlara ve çocuklara dair tarafınıza ulaşan bir veri, rapor veya sağlık şikâyeti mevcut mudur? Bu konuda bir halk sağlığı taraması yapılması planlanmakta mıdır? 5. Halkın iradesiyle seçilmiş belediyelerin projelerinin kayyımlar eliyle durdurulması ya da göz ardı edilmesi, halk sağlığını tehdit eder noktaya geldiğinde Bakanlığınızın müdahale sınırı nedir? CEVAPLAR Mardin Büyükşehir Belediye Başkanlığından (Sağlık İşleri Dairesi Başkanlığı) alınan bilgide; Tüm ilçelerde ve 720 kırsal mahallede 12 ay boyunca ilaçlama hizmetinin devam ettiği, yaz ayları boyunca insanların ve hayvanların etkilenmeyeceği saatler olan 05.00-08.00 ile 18.00-23.45 saatleri arasında uçkun ilaçlama hizmetinin haftanın 7 günü periyodik olarak yapıldığı, larva ve rezidüel ilaçlama hizmetinin 15 günlük periyotlar halinde düzenli olarak yapıldığı, Midyat ilçesi Doğançay ve Tulgalı kırsal mahallelerinin haftada 2 kez periyodik olarak ilaçlandığı belirtilmiştir. Mardin Büyükşehir Belediye Başkanlığından (Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü) alınan bilgide; Hizmet sınırları içerisinde 619 adet kırsal mahalle bulunduğu, bu mahallelerinin 232'sinde atıksu şebeke alt yapısı bulunduğu, Mardin Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (MARSU) tarafından finansman e yatırım programı durumuna göre her yıl kırsal mahallelerdeki atıksu şebeke hatlarının yenilendiği veya imal edildiği, Doğançay ve Tulgalı Mahallelerinden geçen atık suların olumsuz etkilerini önlemek amacıyla yapılacak yatırımların (Midyat Atıksu Arıtma Tesisi, atıksu kollektör hatları vb.) Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün 2025 yılı yatırım programı içerisinde olduğu, vatandaşların yaşadığı problemleri azaltmak için ve ihtiyacın önemine istinaden atık suları ana taşıyıcı atık su hatlarına alacak olan "Midyar Atıksu Doğru Kollektör Hattı" projesinin MARSU tarafından üstlenildiği, bahse konu iş için İller Bankasından kredi temin edildiği ve ihale işlemlerinin devam ettiği, Aynı şekilde bu lokasyonda bulunan toplam 12 kırsal mahallenin atık su şebeke hatları ve/veya foseptik yapılarının inşa edileceği 39.878.963 TL sözleşme bedelli "Midyar İlçesi Muhtelif Mahallelerde Atıksu Şebekesi ve Foseptik Çukuru Yapım İşi"nin 16.07.2025 tarihinde sözleşmesinin imzalandığı ve hizmet sahasında imalatların başlandığı belirtilmiştir. --- **Kaynak gösterme:** Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin). “Mardin'in Midyat ilçesinde yaşanan kanalizasyon altyapısı sorununa ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30916, 9 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30916-mardin-in-midyat-ilcesinde-yasanan-kanalizasyon-altyapisi-sorununa-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/520f2c01-24d2-4e68-8abf-0197f465cfe3 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.