# 2023 ve 2024 yıllarında kapasite mekanizması kapsamında özel şirketlere ödenen tutarlara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/30927
- **Veren:** Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak)
- **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar)
- **Veriliş tarihi:** 17 Temmuz 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 54 gün sonra, 9 Eylül 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/538450e0-6a8a-46cb-91c9-01981d089335
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30927-2023-ve-2024-yillarinda-kapasite-mekanizmasi-kapsaminda-ozel-sirketlere-odenen-tutarlara-i

> Deniz Yavuzyılmaz (CHP), 17 Temmuz 2025 tarihinde 7/30927 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 54 gün sonra, 9 Eylül 2025).

## Önerge metni

T.B.M.M.

A CUMHURİYET HALK PARTİSİ

Grup Başkanlığı CHP Tarh. 16 Temmuz 2025 Sm: o 12743 sazı m N iç - 20997 TURKIYE BUYUK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIGPNA -

Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. 16.07.2025

1. 2023 ve2024 yıllarında, ay ay belirtilmek üzere kapasite mekanizması kapsamında özel şirketlere ödenen tutarlar ne kadardır?

2. Bu ödemelerin enerji arz güvenliğine somut katkısı nasıl ölçülmüştür?

3. Kamu santralleri (EÜAŞ) kapasite ödemelerinden neden dışlanmaktadır?

4. Ödemelerde "yerli ve milli" kriteri neden aranmamaktadır?

5. Kapasite ödemelerinin hesaplanmasında kullanılan "kullanılabilir kapasite formülü"nün (Elektrik Piyasası Kapasite Mekanizması Yönetmeliği) termik santraller için verimlilik katsayısı (n) değerleri nasıl belirlenmiştir?

6. Ödeme tutarlarının 2023'te PTF (Piyasa Takas Fiyatı) ile korelasyon katsayısı (R2) nedir?

7. Ödeme tutarlarının 2023'te PTF (Piyasa Takas Fiyatı) ile korelasyon katsayısı (R3 nedir? e

8. Kamu santrallerinin (EÜAŞ) mekanizmaya dahil edilmemesinin "Elektrik İç Pazarı Ortak Kurallarına Dair Direktif (AB/2019/944)" ve "Elektrik İç Pazarı Yönetmeliği (AB/2019/943)" ile uyum analizleri yapılmış mıdır?

## Bakanlığın cevabı

: DÖNEM | ESASNO | 283 | 730927

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun (Kanun) amacı ilgili Kanun'da; elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren, mali açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin yapılmasının sağlanması olarak tanımlanmış olup, bu kapsamda kapasite mekanizmaları, arz güvenliğinin temini için gerekli yedek kapasite de dâhil olmak üzere yeterli kurulu güç kapasitesinin oluşturulması bağlamında Kanunun amacına hizmet etmektedir.

Kapasite Mekanizması yerli kaynaklara öncelik vermek suretiyle işletilen bir mekanizma olup, bu mekanizmanın çıkış noktası, sisteme girmesine veya sistemde kalmasına ihtiyaç duyulan santrallerin piyasa koşulları içerisinde sabit maliyetlerini karşılayamaması sorununa bir çözüm olarak uygulanmaktadır. Bu çerçevede üretime katkısı olmayan, başka bir ifadeyle emre amade kapasite bildirmeyen santrallere Kapasite Mekanizmasından ödeme yapılmamaktadır.

Kapasite Mekanizmasının etkinliği ve adil dağıtımı ile ilgili olarak; ilgili ödemeler Elektrik Piyasası Kapasite Mekanizması Yönetmeliği Ouyarınca gerçekleştirilmektedir. e Kapasite Oödemelerinin hesaplanmasında dikkate alınan sabit ve değişken maliyet bileşenleri her kaynak türü için ayrı ayrı olmak üzere belirlenmekte ve bu bileşenler Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) Kurul Kararı ile belirlenen formüller uyarınca aylık olarak güncellenmektedir. Ayrıca Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) tarafından bütçe dağılımı aylık bazda EPDK'ya raporlanmakta ve bu dağılımın kontrolü EPDK tarafından gerçekleştirilmekte olup, bu suretle gerekli kontrolleri yapılan Kapasite Mekanizması kapsamındaki ödemeler de TEİAŞ internet sitesinde aylık olarak yayımlanmaktadır.

Kapasite Mekanizmasından yararlanan santrallerin Emre Amade Kapasitelerinin kontrolü ise bu santrallerin her gün için saatlik bazda TEİAŞ Piyasa Yönetim Sistemi (TPYS) üzerinden yapmak zorunda oldukları bildirimler üzerinden denetlenmektedir.

Ülkemizin elektrik piyasasını düzenleyen 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve ikincil mevzuatı, Avrupa Birliği "Elektrik İç Pazarı Ortak Kurallarına Dair Direktif (AB/2019/944)" ve "Elektrik İç Pazarı Yönetmeliği (4B/2019/944) "ni detaylı olarak kapsamaktadır.

---

**Kaynak gösterme:** Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak). “2023 ve 2024 yıllarında kapasite mekanizması kapsamında özel şirketlere ödenen tutarlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30927, 17 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30927-2023-ve-2024-yillarinda-kapasite-mekanizmasi-kapsaminda-ozel-sirketlere-odenen-tutarlara-i (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/538450e0-6a8a-46cb-91c9-01981d089335

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
