# Kadına yönelik şiddetle mücadele kapsamında Bakanlık tarafından yapılan çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/30953 - **Veren:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari) - **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy) - **Veriliş tarihi:** 9 Temmuz 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 126 gün sonra, 12 Kasım 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/29b5f69b-c165-4830-8e02-0197f8584b30 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30953-kadina-yonelik-siddetle-mucadele-kapsaminda-bakanlik-tarafindan-yapilan-calismalara-iliski > Öznur Bartin (DEM Parti), 9 Temmuz 2025 tarihinde 7/30953 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 126 gün sonra, 12 Kasım 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzük *ün 96"ncı ve 99*uncu Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. Öznur Bartin 2025 yılının ilk 6 ayında, Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu'nun raporuna göre, en az 136 kadın erkekler tarafından katledilmiş, 145 kadın ise şüpheli şekilde hayatını kaybetmiştir. Bu veriler, erkek şiddetinin sistematik bir yapıya büründüğünü ve devletin önleyici, koruyucu, cezalandırıcı mekanizmalarının etkisiz kaldığını açıkça ortaya koymaktadır. Erkek şiddeti münferit değil; politik, sistemli ve ataerkil düzenin sürdürülebilirliğini güvence altına alan bir araçtır. 136 kadının 96'sı, aile içinden bir erkek tarafından, çoğunlukla kendi evinde katledilmiştir. Ev içi alanın kadınlar için güvenli bir yer olmaktan çıkması, "aile bütünlüğü" adı altında kadınların eve kapanmasını teşvik eden resmi politikaların ölümcül sonuçlar doğurduğunu göstermektedir. Rapor, kadınların katledilmesi sırasında onların çocuklarının, annelerinin, kardeşlerinin ya da arkadaşlarının da saldırıya uğradığını, 35 kişinin bu süreçte ya öldürüldüğünü ya da ağır yaralandığını ortaya koymaktadır. Ataerkil şiddet, yalnızca kadının varlığını değil, onunla dayanışan, yanında duran herkesi cezalandırmaktadır. Bu durum, şiddetin yalnızca bireye değil, kadın mücadelesine ve dayanışmasına karşı yürütülen bir savaşa dönüştüğünü göstermektedir. Kadınların 9010'u, "ekonomik gerekçeler" öne sürülerek katledilmiştir. Ataerkil düzen, derinleşen ekonomik krizi erkek egemenliğini yeniden tesis etmenin bahanesi hâline getirmekte, kadınları hem yoksulluğun hem de erkek şiddetinin hedefi hâline getirmektedir. Bu ikili tahakküm, kadınların yaşam alanlarını, öznelliklerini ve direnme güçlerini sistemli olarak imha etmektedir. 2025'in ilk 6 ayında katledilen kadınlardan 9'unun, olay anında geçerli koruma kararları bulunmaktaydı. Geriye kalan 123 kadın hakkında koruma kararı olup olmadığı dahi bilinmemektedir. Bu durum, 6284 sayılı Kanun'un kâğıt üzerinde kaldığını; devletin önleyici görevini yerine getirmediğini, şiddete karşı etkili bir irade ortaya koymadığını göstermektedir. İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmenin ardından kadın katliamları her yıl artmıştır: 2021'in ilk 6 ayında 131 kadın, 2022'de 164, 2023'te 147, 2024'te 205 kadın katledilmiş, 2025'in ilk yarısında ise 136 kadın yaşamını yitirmiştir. Bu tablo, sözleşmeden çekilmenin kadınların can güvenliği üzerindeki yıkıcı etkisini net biçimde göstermektedir. Türkiye'nin İstanbul Sözleşmesi'ne yeniden taraf olması bir tercihten öte, kadınların yaşam hakkını korumak için acil ve zorunlu bir adımdır. Cezasızlık politikaları ve infaz düzenlemeleri, şiddet faillerini cesaretlendirmekte; erkek şiddetini görünmez bir hâle getirmektedir. 2025'in ilk 6 ayında katledilen 15 kadın, daha önce suç işlemiş erkekler tarafından öldürülmüştür. Bu durum, devletin ceza adaleti sisteminin kadınların değil faillerin lehine işlediğini ortaya koymaktadır. Kadınlar sadece katledilmiyor, aynı zamanda işgücüne katılımlarından sosyal yaşamlarına kadar her alanda sistematik olarak dışlanıyor. Kadınların 2025 ilk çeyrek TÜİK verilerine göre 6 milyondan fazlası "ev işleriyle meşgul" olduğu gerekçesiyle işgücü dışında bırakılmıştır. Kadınların ekonomik bağımsızlığının ellerinden alınması, şiddete daha açık hâle gelmelerine neden olmaktadır. DEM Parti olarak, kadına yönelik şiddetin ve kadın katliamlarının ancak toplumsal cinsiyet eşitliğini temel alan, kadınları özne kabul eden, onların dayanışma örgütlerini destekleyen ve ataerkil yapılarla hesaplaşan politikalarla durdurulabileceğine inanıyoruz. Mevcut veriler, koruma sistemlerinin işlevsizliğini, ceza adaletinin yetersizliğini ve toplumsal eşitsizliklerin ölümcül sonuçlarını gözler önüne sermektedir. Bu nedenle; kadın katliamlarının durdurulması, şüpheli kadın ölümlerinin etkin biçimde soruşturulması, koruma ve önleme politikalarının etkili bir şekilde uygulanması, İstanbul Sözleşmesi'ne yeniden taraf olunmasına yönelik toplumsal taleplerin dikkate alınması ve gerekli yapısal önlemlerin hayata geçirilmesi amacıyla, Bakanlığınız tarafından gerekli önlemlerin ivedilikle alınması hayati önemdedir. Bu bağlamda; 1. 2021—2025 yılları arasında kadın odaklı, toplumsal cinsiyet eşitliğini konu alan kaç kültür-sanat projesi Bakanlık desteği almıştır? 2. Devlet Tiyatroları ve Devlet Opera/Balesi gibi kurumlarda sahnelenen eserlerde, kadına yönelik şiddet ve eşitlik temalarının yeri nedir? 3. Şiddet mağduru kadınların kültürel rehabilitasyonu veya sanatsal üretimi destekleyen bir program geliştirilmiş midir? 4. Kadın sanatçıların ve yazarların desteklenmesine yönelik pozitif ayrımcılık içeren bir bütçeniz veya fon yapınız mevcut mudur? ## Bakanlığın cevabı Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel MüdürlüğüY'ca; Bakanlığımız bağlı birimleri olan müze müdürlükleri ve idarelerindeki müzeler, halkın tamamına hizmet veren devlet kurumlarıdır. Gayri resmi bağlamda eğitim veren kurumlardan biri olan müzelerimizde; kültürel mirasımızın ve kültürel değerlerimizin korunması, tanıtılması ve yaşatılması, toplumsal kültürel kimliğin geliştirilmesine katkı sağlama, estetik ve sanatsal zevklerin oluşturulması, bilginin aktarılması ve paylaşımı, toplum için sosyo-kültürel öğrenmelere sosyal bir platform yaratma, hayat boyu öğrenme çalışmalarını destekleyerek refah bir toplum oluşumuna katkı sağlama gibi çeşitli amaçlar odağında katılımcılara yönelik eğitim, kültür ve müzik etkinlikleri gerçekleştirilmektedir. Söz konusu bu etkinlikler gerek müze müdürlüklerince gerekse diğer kurum-kuruluşlar ve sanatçılar ile iş birliği içinde yürütülmektedir. Müze müdürlüklerince başta örgün eğitim öğrencileri olmak üzere her yaş grubundan ve eğitim geçmişinden bireylere yönelik gerçekleştirilen bu etkinliklerde, müzelerin mevcut imkân ve koşulları ile koleksiyonları özelinde toplumun ilgi-ihtiyaç ve yararına uygun konuların belirlenmesi söz konusudur. Bu çerçevede, toplumun tamamına eşit imkân ve hizmet sunma amacıyla Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü talimatıyla, bağlı birim olan müze müdürlüklerince gerçekleştirilen ve gerçekleştirilmesi planlanan kadın odaklı etkinlikler genel olarak şunlardır: e İl Kültür ve Turizm Müdürlükleri ile Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri, yerel idareler ve sivil toplum kuruluşları ile iş birliğinde "8 Mart Dünya Kadınlar Günü", "Anneler Günü" gibi özel günlerde başta kadın sığınma evlerinde kalan kadınlar olmak üzere kadın katılımcılara yönelik eğitim, müzik ve kültürel etkinliklerin gerçekleştirilmesi, e Müze müdürlüklerince veya iş birliğinde gerçekleştirilen sergilerde mevcut koleksiyonlar odağında kadın konulu sergilere, konferans-seminer-konser vb. etkinliklere yer verilmesi, e Müze müdürlüklerince veya iş birliğinde, müzelerimizde kadın sanatçıların, kadın kooperatiflerinin ve halk eğitim merkezi kursiyerlerinin çalışmalarını sergileyebileceği mekân tahsisi ve uzmanlık alanlarında konferans-seminer, atölye vb. etkinlikler için konuşmacı olarak ya da dinleyici-katılımcı olarak davet edilmesi. Bu kapsamda gerçekleştirilen sergi, eğitim, sunum, atölye çalışması ve benzeri etkinliklerden bazıları aşağıda yer almaktadır. e 102. Yılda 102 Sergi: Cumhuriyet'in Işığında Anadolu'nun Kültürel Mirasına Yolculuk Projesi vesilesiyle gösterime sunulan "Mor Cepkenli Kadınlar Sergisi" kapsamında, Uşak Müzesinde 08.03.2025 tarihinde Doç. Dr. Ayşe Özdemir tarafından "Cinsiyet Ayrımcılığı ve Kadının Toplumdaki Yeri" adlı konferans gerçekleştirilmiştir. e 102. Yılda 102 Sergi: Cumhuriyet'in Işığında Anadolu'nun Kültürel Mirasına Yolculuk Projesi vesilesiyle gösterime sunulan "Osmanlı'nın Son Dönemlerinde Kadın Kıyafetleri" adlı sergi kapsamında 15.04.2025 tarihinde, İznik Göllüce Mahallesinden yaklaşık 30 kadın katılımcı ile müze uzman personeli refakatinde gezi gerçekleştirilmiş ve katılımcılara sergi hakkında bilgi verilmiştir. e 102. Yılda 102 Sergi: Cumhuriyet'in Işığında Anadolu'nun Kültürel Mirasına Yolculuk Projesi vesilesiyle 10.03.2025-01.05.2025 tarihlerinde Mersin Müzesinde gösterime sunulan "Işıltının Hikayesi: Zamanın Kadınları ve Takıları" sergisi gerçekleştirilmiştir. e 102. Yılda 102 Sergi: Cumhuriyet'in Işığında Anadolu'nun Kültürel Mirasına Yolculuk Projesi vesilesiyle gösterime sunulan "Bir Tutkunun Peşinde: Leyla Asım Turgut" isimli sergi kapsamında, Prof. Dr. Esma İgüs tarafından Türk ve İslam Eserleri Müzesi sergi salonunda 16.07.2025 tarihinde "Mekân Kuran, Dünyayı Biriktiren Kadın: Leyla Asım Turgut" isimli söyleşi gerçekleştirilmiştir. e Kayseri Müzesi Müdürlüğü bağlı birimi olan Arkeoloji Müzesi sergi salonunda, 10.06.2025-30.06.2025 tarihleri arasında Kadın Kooperatifleri bünyesinde hizmet veren Nefes Seramik Kooperatifi ve Bünyan Hanımeli Kadın Kooperatifi tarafından hazırlanan eserlerden oluşan "Nefes'ten Hanımeli'ne Emeğin Yolculuğu" sergisi gerçekleştirilmiştir. e İzmir Müzesi Müdürlüğü bağlı birimi Müze İzmir Kültür Sanat Fabrikası-Müze İKSF'de, 04.03.2025 tarihinde Aycan Aksakal tarafından "Türk Kadın Ressamlar" konulu sunum yapılmıştır. e Kahramanmaraş Müzesi Müdürlüğünce, 07.03.2025 tarihinde Kahramanmaraş İstiklal Üniversitesi Sosyal Sorumluluk Projesi Koordinatörlüğünde, İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi öğrencileri ile birlikte 8 Mart Dünya Kadınlar Günü dolayısıyla 45 kadın katılımcı ile Germanicia Antik Kenti'nin tanıtımına yönelik "Bir Taş da Sen Koy" projesi kapsamında mozaik atölyesi gerçekleştirilmiştir. "e Balıkesir Kuva-yi Milliye Müzesi Müdürlüğünce, Kuva-yi Milliye Müzesi "Kadın Buluşmaları" etkinlikleri kapsamında 12.05.2025 tarihinde Balıkesir Cumhuriyet Kadınları Derneği üyesi kadın katılımcılar ile rehberli müze gezisi gerçekleştirilmiş ve kültür varlıklarının önemine yönelik eğitim etkinliklerinde bulunulmuştur. e Diyarbakır Müzesi Müdürlüğü ve Diyarbakır Kadem iş birliği ile 12.05.2024 tarihinde Diyarbakır Arkeoloji Müzesinde, kadın katılımcılar ile anneler günü etkinliği gerçekleştirilmiştir. Bakanlığımız (Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü)'ca; Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü görev tanımı gereğince yürütülen projeler kapsamında her yıl 8 Mart Dünya Kadınlar Günü Haftasında Genel Müdürlüğe bağlı sanat birimlerince konserler düzenlenmektedir. 2022 yılında Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü ve Müze Müdürlüğü iş birliğinde Kadınlar Günü Konseri, yine 2024 yılında Genel Müdürlüğe bağlı Ankara Devlet Klasik Türk Müziği Korosu ve Müze Müdürlüğü iş birliği ile Kadınlar Günü Konseri, 2025 yılında ise kamu yararına çalışan Türk Kadınları Kültür Derneği (TÜRKKAD) ve Müze Müdürlüğü iş birliği ile TÜRKKAD kurucusu yazar Samiha Ayverdi'yi anma konseri, Genel Müdürlüğe bağlı Ankara Resim ve Heykel Müzesi Türk Ocağı Konser Salonunda gerçekleştirilmiştir. Bakanlığımız Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü Süreli Kullanım Yönergesi kapsamında; kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerin talep etmesi halinde galerilerin kullanılmasına ilişkin tahsis işlemleri gerçekleştirilmektedir. 2025 yılında Bores Kadın ve Sanat Derneği ile Türkiye Yeşilay Cemiyeti Çanakkale Şubesi Kadın Komisyonu, Çanakkale Güzel Sanatlar Galerisinde; Koku Kültürü ve Turizm Derneği ise Tarık Zafer Tunaya Kültür Merkezi Galeri Salonunda sergi düzenlemiştir. Bununla birlikte, Ankara Resim ve Heykel Müzesi Koleksiyonunda yer alan eserler ile 8 Mart Dünya Kadınlar Gününe özel, 2022 yılında "Renk Mihenk Ahenk" isimli sergi; 2025 yılında "Sanatta Kadın Yansımaları" isimli sergi Arif Hikmet Koyunoğlu salonunda açılmıştır. Ayrıca, Bakanlığımızca her yıl tiyatro alanında faaliyet gösteren özel tiyatroların projelerine "Özel Tiyatroların Projelerine Yapılacak Yardımlara İlişkin Yönetmelik" gereğince nakdi destek sağlanmaktadır. Destek sağlanan özel tiyatroların projeleri içerisinde de söz konusu temaları içeren konular bulunmaktadır. Bakanlığımız (Kütüphaneler ve Yayımlar Genel MüdürlüğüY'ca; Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü bünyesinde hizmet veren kadın konukevlerinden hizmet alan kadın ve çocukların desteklenmesi ve kaliteli zaman geçirmelerini sağlamak amacıyla kadın konukevlerinde kitaplıklar oluşturulmakta ve okuma etkinlikleri düzenlenmektedir. 2021 yılından itibaren kadın konukevlerinde bulunan mevcut kitaplıkların zenginleştirilmesi ve güncel yayınların kadın konukevlerinde kalan kadınlar ve onların çocuklarıyla buluşturularak, kültür hizmetlerinden yararlanmalarının sağlanması için iş birliği çalışmaları yürütülmüş, 81 il genelinde Bakanlığımıza bağlı hizmet veren halk kütüphaneleri, ülke genelinde bulunan toplam 112 kadın konukevinin bağlı olduğu Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlükleri ile eşleştirilerek, kadın konukevlerinde geçici derme hizmeti verilmeye başlanmıştır. Bakanlığımız (Sinema Genel MüdürlüğüY'ca; 2021-2025 yılları arasında Sinema Genel Müdürlüğünce kısa film yapım, belgesel film yapım, senaryo ve diyalog yazım, ilk uzun metrajlı film yapım, uzun metrajlı sinema film yapım, çekim sonrası ve ortak yapım desteği olmak üzere kadın temalı toplam 90 projenin desteklenmesi uygun bulunmuştur. Bakanlığımız (Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü)'ca; 2021 yılından itibaren Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünün 13 taşra teşkilatında kadın temalı, kadının hayatında yer alan yan temaları da ele alan yaklaşık 53 oyun sergilenmektedir. Genel Müdürlükçe, 1949 yılında gerçekleşen kuruluşundan bu yana, yerli ve çeviri oyunlarda klasiklerden günümüze kadın temalı oyunlara özel bir önem verilmektedir. Bu bağlamda, Ankara'da, Devlet Tiyatroları bünyesinde oynayan oyunlardan oluşan "Kadın Yazarlar Haftası" düzenlenmiştir. Devlet o Tiyatroları OGenel Müdürlüğü, İstanbul Devlet Tiyatrosu yürütücülüğünde "Uluslararası Kadın Yazarlar Festivali" düzenleyerek hem bünyesindeki oyunları bu çerçevede sergilemekte hem de yabancı kadın yazarların oyunlarını sunmaktadır. Ayrıca, Cumhuriyetin ilan edilişinin 100. Yılı çerçevesinde kadın temalı "Cumhuriyet'in 100. Yılında Kadın" temalı oyun yazma yarışması düzenlenmiş olup bu kapsamda 5 yazara maddi destek sağlanmıştır. Bakanlığımız (Devlet Opera ve Balesi Genel MüdürlüğüY'ca; Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü, opera ve bale repertuarı ile sanatsal faaliyetlerini sürdürürken, kadın sorunlarına da ağırlıklı bir yaklaşım sergilemektedir. Devlet Opera ve Balesi İl Müdürlükleri, kadın ana karakterlerin olduğu opera ve bale eserlerini sahnelemekte; toplumun aynası olan sahnede, seyircinin, erkeği ve kadını tüm duygu ve duyarlılıklarıyla görerek empati sağlamasıyla kadın hakları ve kadın-erkek eşitliği kavramlarını toplum belleğine yerleştirerek şiddet olaylarının önüne, sanatsal duyarlılıkla geçmeye çalışmaktadır. Çağdaş Türk eserleriyle de yine kadın sorunları konusu sanatsal olarak gündeme getirilerek Devlet Opera ve Balesinin tüm İl Müdürlükleri hassasiyetle bu eserleri sahnelemektedir. Kadın hakları ve eşitliğin vurgulandığı 8 Mart Dünya Kadınlar Gününde ise tüm İl Müdürlükleri, özel bir repertuar hazırlayarak kadın sanatçılarımızdan oluşan gruplarla konserler sunmaktadır. Kadın besteci, koreograf ve librettistlerin ürettiği eserler, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü Sanat Kurulunda öncelikli olarak değerlendirildikten sonra repertuara alınmakta ve eserleri sahnelenmektedir. Mehmet Nuri ERSOY Bakan --- **Kaynak gösterme:** Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Kadına yönelik şiddetle mücadele kapsamında Bakanlık tarafından yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/30953, 9 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-30953-kadina-yonelik-siddetle-mucadele-kapsaminda-bakanlik-tarafindan-yapilan-calismalara-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/29b5f69b-c165-4830-8e02-0197f8584b30 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.