# Cezaevlerinde yapılan ayakta sayım uygulamasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/31015 - **Veren:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 18 Temmuz 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 89 gün sonra, 15 Ekim 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1d7f29d2-53f2-45d2-bcfc-01982805ae67 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31015-cezaevlerinde-yapilan-ayakta-sayim-uygulamasina-iliskin > Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti), 18 Temmuz 2025 tarihinde 7/31015 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 89 gün sonra, 15 Ekim 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın TBMM İçtüzüğü 'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim 17.07.2025. | Tarafımıza yapılan çok sayıda mahpus başvurusunda, Türkiye genelindeki ceza infaz kurumlarında mahpuslara yönelik olarak "ayakta sayım" adı altında bir uygulamanın zorla dayatıldığı bildirilmektedir. Uygulamanın yaygınlığı, sadece münferit bazı kurumlarla sınırlı olmayıp, birçok cezaevinde sistematik biçimde uygulandığı iddia edilmektedir. Bu uygulamada, mahpusların her gün belirli bir saatte koğuş kapısına gelerek ayakta ve kimi zaman askeri nizamı andıran bir şekilde sayım vermesi istenmekte. bu tutuma uymayan mahpuslara disiplin cezası verilmekte, hak mahrumiyetleri uygulanmakta ya da hücre cezası ile cezalandırıldıkları bildirilmektedir. Ayrıca İdare ve Gözlem Kurulları tarafından yapılan "iyi hal" değerlendirmelerinde bu durum mahpuslar aleyhinde kullanılarak infaz uzatma kararlarına gerekçe yaptığı görülmektedir. Oysa Anayasa'nın 17. maddesi ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 3. maddesi çerçevesinde insan onuruna saygı ve aşağılayıcı muamelenin yasaklanması açık şekilde güvence altına alınmıştır. Bununla birlikte Birleşmiş Milletler Mahpuslara Dair Asgari Standart Kuralları (Nelson Mandela Kuralları) da mahpuslara yönelik uygulamaların insan onurunu zedelememesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu çerçevede, "ayakta sayım" gibi zorlayıcı ve bireyin iradesine müdahale anlamı taşıyan uygulamaların hukuki dayanakları ve infaz politikaları açısından tartışmalı olduğu açıktır. Bu bağlamda; I- Türkiye ceza infaz kurumlarında mahpuslara "ayakta sayım" dayatılmakta mıdır? Bu uygulamanın gerekçesi nedir? ## Bakanlığın cevabı 1671563 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/31015 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden BDg/vN5 - FDKHEga - NIwVMIM - Y2gvAE- ile erişebilirsin ADALET BAKANLIĞI Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-1284-4295/6021 Konu : Yazılı soru önergesi 42/48 /2025 Sayın Nevroz UYSAL ASLAN Şırnak Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/31015 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin, "Arama, güvenlik tatbikatı ve sayım" kenar başlıklı 34. maddesinin altıncı fikrasında, sayımların, güvenlik ve gözetim servisi görevlileri tarafından, dörtlü vardiya hizmetinin uygulandığı kurumlarda sabah, akşam ve gece olmak üzere günde üç kez, diğer vardiya hizmetlerinin uygulandığı kurumlarda ise her vardiya değişiminde yapılacağı; yedinci fıkrasında, idare tarafından uygun görülmesi durumunda, her zaman sayım yapılabileceği, olağanüstü durumlarda kurum en üst amirinin talebi, Cumhuriyet başsavcısının oluru ile dış güvenlik görevlilerinin sayımlara katılabileceği; sekizinci fıkrasında, sayımların, yatma planları da göz önünde bulundurularak odalarda yapılacağı, sayımın yapılış şeklinin, kurum güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek biçimde odada bulunan hükümlülerin sayısı dikkate alınarak idare tarafından belirleneceği hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Bu çerçevede insan onuru ve haysiyetine saygı ile utanma duygusunun ihlal edilmemesi esasları doğrultusunda yapılan arama ve sayımlar, kurumların güvenliğinin sağlanabilmesi için tedbir amaçlı gerçekleştirilmekte olup, herhangi bir keyfi uygulama söz konusu değildir. I1- Bakanlığımız kayıtlarının incelenmesinden; ceza infaz kurumlarında tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı anlaşılmıştır. Yılmaz TUNÇ Bakan UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 14541S5H - VKcvy7E - 800j 1xX - 7ZmPKO-ile erişebilirsin Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak). “Cezaevlerinde yapılan ayakta sayım uygulamasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/31015, 18 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31015-cezaevlerinde-yapilan-ayakta-sayim-uygulamasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1d7f29d2-53f2-45d2-bcfc-01982805ae67 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.