# Aydın'da bulunan JES'lerin incir üretimini olumsuz etkilediği iddiasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/31489
- **Veren:** İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir)
- **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar)
- **Veriliş tarihi:** 22 Temmuz 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 37 gün sonra, 28 Ağustos 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fd3c387f-983a-45e2-b837-01983647bb87
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31489-aydin-da-bulunan-jes-lerin-incir-uretimini-olumsuz-etkiledigi-iddiasina-iliskin

> İbrahim Akın (DEM Parti), 22 Temmuz 2025 tarihinde 7/31489 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 37 gün sonra, 28 Ağustos 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki soruların Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Dünyanın en önemli kuru incir üretim merkezi olan Aydın'da 2024 yılı rekoltesinde yaklaşık 9420 oranında düşüş yaşanmıştır. Üreticiler bu düşüşün temel nedenleri olarak artan sıcaklıklar, su yetersizliği, tarımsal girdi maliyetlerindeki aşırı artış, yaygınlaşan bitki hastalıkları, yeterli işçi bulunamaması ve özellikle JES ile maden sahalarının yarattığı ekolojik tahribatı göstermektedir.

Tarımsal üretimin yoğun olduğu Aydın gibi illerde plansız enerji projelerinin ve madencilik faaliyetlerinin toprağa, suya ve hava kalitesine verdiği zarar, sadece bir yılın ürününü değil, bölgenin uzun vadeli tarım geleceğini tehdit etmektedir. Özellikle iklim krizinin etkilerinin yoğunlaştığı bu dönemde, tarım arazilerinin ve gıda üretiminin sanayi yatırımlarına kurban edilmesi telafisi zor kayıplara yol açmaktadır.

Bu bilgiler doğrultusunda;

1. Aydın ilinde faaliyet gösteren jeotermal enerji santrallerinin sayısı ve toplam kurulu gücü nedir? Ni

2. Bu santrallerin incir üretim alanlarıyla mesafesi nedir? Tarım alanlarına olan etkileri hakkında Bakanlığınızca yapılmış bir etki değerlendirme çalışması bulunmakta mıdır?

" * 3JES'lerinneden olduğu toprağın kuruması, hava kirliliği ve su kaynaklarının azalması gibi sorunlara karşı Bakanlığınız ne tür tedbirler almaktadır?

4.JES ve maden projelerinin ÇED süreçlerinde, yöredeki stratejik tarım ürünleri ve üreticilerin geçim kaynakları özel olarak değerlendiriliyor mu?

5.Tarım arazileri üzerindeki enerji projelerine yönelik sınırlayıcı veya koruyucu bir yasal düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?

## Bakanlığın cevabı

2025 yılı Ağustos ayı itibarıyla Aydın ilimizde lisansa derç edilen kurulu gücü 926,78 MW olan 33 adet lisanslı jeotermal enerji santral tesisi bulunmaktadır.

Yürütülen faaliyetlerin çevreye olan etkilerinin tüm paydaşlarla beraber etraflıca değerlendirildiği ÇED sürecine ilişkin iş ve işlemler Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, tarım arazileri ve ürünlerine ilişkin iş ve işlemler ise Tarım ve Orman Bakanlığı uhdesinde yürütüldüğünden konuya ilişkin bu Bakanlıklardan bilgi alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir). “Aydın'da bulunan JES'lerin incir üretimini olumsuz etkilediği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/31489, 22 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31489-aydin-da-bulunan-jes-lerin-incir-uretimini-olumsuz-etkiledigi-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fd3c387f-983a-45e2-b837-01983647bb87

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.