# Elazığ T Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun diş tedavisi sırasında kelepçesinin çıkarılmadığı iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/31617 - **Veren:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 23 Temmuz 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 84 gün sonra, 15 Ekim 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c0f1a8a6-0cc4-4b88-997b-0198374f9112 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31617-elazig-t-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-dis-tedavisi-sirasinda-kelepcesinin-c > Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti), 23 Temmuz 2025 tarihinde 7/31617 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 84 gün sonra, 15 Ekim 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Sümeyye BOZ Muş Milletvekili Elazığ T tipi kapalı cezaevi'nde tutulan mahpus Necmiye Boz, diş tedavisi amacıyla Fırat Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'ne sevk edilmiş, ancak tedaviyi gerçekleştirecek olan Dr. F A "nın kelepçesinin çıkarılmasına izin vermemesi nedeniyle muayene ve tedavisi yapılamamıştır. Ağız içi müdahale gerektiren bir sağlık hizmetinin kelepçeli biçimde yapılması hem tıbbi olarak sakıncalı hem de insan onurunu zedeleyici niteliktedir. Anayasa'nın 17. maddesi, "Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz; kimse insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir muameleye tâbi tutulamaz" hükmüyle temel bir güvencedir. Aynı zamanda, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 3. maddesi ve Birleşmiş Milletler Mahpuslara Muameleye Dair Asgari Standart Kuralları (Nelson Mandela Kuralları) uyarınca, sağlık hizmetlerine erişimde insan onuruna aykırı davranışlardan kaçınılması gerekmektedir. Ayrıca, Hasta Hakları Yönetmeliği'nin 11. maddesi, hastanın onuruna yakışır biçimde sağlık hizmeti alma hakkını güvence altına alır. Güvenlik gerekçesiyle başvurulan kelepçeli muayene uygulamasının, mahpusun kaçma riski veya tehdit oluşturması gibi somut bir gerekçeye dayanmaksızın rutin hale getirilmesi açıkça hukuk dışıdır. Bu uygulama, yalnızca mahpusların tedavi hakkını engellemekle kalmayıp, sağlık çalışanlarının mesleki etik sorumluluklarıyla da çelişmektedir. Bu bağlamda: 1. Elazığ Cezaevi'nde tutulan mahpus Necmiye Boz'un, Dr. F A tarafından kelepçesi açılmadan diş tedavisine alınmak istenmesi ve bu nedenle tedavisinin engellendiği iddiası doğru mudur? 2. Dr. F A "nın, tibbi müdahale sırasında kelepçenin çıkarılması yönündeki talebi reddetmesi yasal, etik ve mesleki açıdan nasıl değerlendirilmektedir? 3. Ağız içi müdahale gibi hassas işlemlerde kelepçeli muayene uygulanması tıbbi standartlara ve insan haklarına uygun mudur? 4. Fırat Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi'nde görevli Dr. F A hakkında bu olay nedeniyle bakanlığınız ya da ilgili idarelerce herhangi bir idari inceleme veya disiplin süreci başlatılmış mıdır? 5. Türkiye genelinde, son beş yılda kelepçeli muayene dayatması nedeniyle tedavi hakkı engellenen mahpus sayısı kaçtır? 6. Cezaevindeki mahpusların sağlık hizmetlerine erişimi sırasında kelepçeli müdahalelerin önlenmesi ve hasta mahpuslara insan onuruna uygun davranılması için Adalet Bakanlığı'nın yürüttüğü herhangi bir çalışma, protokol veya denetim süreci mevcut mudur? 7. Adalet Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı arasında, güvenlik personeli ve sağlık çalışanlarının yetki sınırlarını netleştiren, insan hakları temelli ortak bir protokol oluşturulması yönünde bir planlama var mıdır? ## Bakanlığın cevabı 1675623 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Muş Milletvekili Sümeyye Boz tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/31617 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip.//vatandaş.uyap. gov.tr adresinden İDAJsaa - P/6GarG/ - hABUBYg - 1jeWvw- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-1316-5459/7495 Konu : Yazılı soru önergesi 42. /B p025 Sayın Sümeyye BOZ Muş Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/31617 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir. B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır. C) Hükümlü ve tutukluların; ayakta ve yatarak tedavilerinde muayene, tetkik, tahlil, kontrol, ilaç, diş protezi ve tıbbi malzemeleri Sağlık Bakanlığı, hastane tarafından temini mümkün bulunmayan tıbbi malzemeler (ortez, protez, gözlük, işitme cihazı, şeker ölçüm çubuğu vb.) ile ilaç bedelleri ise Adalet Bakanlığı tarafından karşılanmaktadır. • A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Zorlayıcı araçların kullanılması" kenar başlıklı 50. maddesi ile 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin "Zorlayıcı araçların kullanılması" kenar başlıklı 123. maddesinde; hiçbir hâlde zincir ve demire vurmanın tedbir olarak uygulanmayacağı, kelepçe ve bedensel hareketleri kısıtlayıcı araçların, çocuk hükümlüler hariç olmak üzere, yetkili makamın önüne getirildiğinde çıkarılmak kaydıyla, sevk ve nakil sırasında kaçmayı önlemek için kullanılabileceği, B) Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Yönetmeliğinin "Mülki görevlerin esasları" kenar başlıklı 11. maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde, jandarmanın ceza infaz kurumlarının dış korumalarını sağlayıcı önlemleri almakla, tutuklu ve hükümlülerin sevk ve nakilleriyle muhafazalarını sağlamakla görevli olduğu; "Sevk ve nakil sırasında alınacak önlemler" kenar başlıklı 34. maddesinde, tutuklu ve hükümlülerin sevk ve nakli sırasında UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden JDOO17U - RpOhoBm - XVSWAO5 - Ul4AysU- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü kaçmalarını önlemek için sağlığa zarar vermeyecek gerekli bütün önlemlerin alınacağı, Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır. Bu kapsamda, hükümlü ve tutukluların sevk veya nakli sırasında kaçmalarını önlemek amacıyla kelepçe takılması, sevk edilenin koluna girilmesi, yeterli sayıda personel ile etrafında çember oluşturulması gibi hükümlü ve tutuklunun sağlığına zarar vermeyecek şekilde gerekli önlemler alınmakta, ceza infaz kurumlarında hiçbir hükümlü ve tutukluya keyfi davranışta bulunulmamaktadır. Hi- Elazığ Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 12/08/2025 tarihli cevapta; A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Elazığ T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı, hükümlünün Kurum İdaresine iletmiş olduğu dilekçeleri nedeniyle Kurum aile hekimi ve Kurum diş hekimi tarafından çeşitli tarihlerde muayene ve tedavilerinin gerçekleştirildiği, reçete edilen ilaçların kendisine teslim edildiği, Adı geçenin 29/05/2025 tarihinde Elazığ Fırat Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Protetik Diş Polikliniğine sevkinin sağlandığı, hükümlünün muayene sırasında kelepçesinin çıkarılmasını talep ettiği, hükümlünün tedavisi için bir engel teşkil etmediğinin doktor tarafından belirtilmesi gerekçesiyle kelepçenin çıkarılmasının uygun görülmediği ve bu nedenle hükümlünün tedaviyi reddettiği, B) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, ©) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden dbO8İ7U - RpÇhoBm - xvSswWAO5 - ul4y4#U- ile erişebilirsin Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş). “Elazığ T Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun diş tedavisi sırasında kelepçesinin çıkarılmadığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/31617, 23 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31617-elazig-t-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-dis-tedavisi-sirasinda-kelepcesinin-c (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c0f1a8a6-0cc4-4b88-997b-0198374f9112 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.