# Mevsimlik tarım işçiliği kapsamında çalışan çocuklara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/31624 - **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 28 Temmuz 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 140 gün sonra, 15 Aralık 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/77603e44-02c0-4c8f-8028-01985602e05d - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31624-mevsimlik-tarim-isciligi-kapsaminda-calisan-cocuklara-iliskin > Mahmut Tanal (CHP), 28 Temmuz 2025 tarihinde 7/31624 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 140 gün sonra, 15 Aralık 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur Özdemir Göktaş tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü"nün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı ola cevaplandırılmasını arz ederim. Çocukların yaşam hakkı, eğitim hakkı ve fiziksel/psikolojik bütünlüğü, Körkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 41. ve 42. maddeleriyle, ayrıca Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme ile güvence altına alınmıştır. Ancak mevsimlik tarım işçiliğinde yer alan çocuklar, eğitimden kopmakta, ağır iş koşullarına maruz kalmakta ve yaşam alanlarında koruma mekanizmalarına erişememektedir. Eskişehir'de boğulan. iki gencin aileleriyle birlikte mevsimlik tarım işçisi olarak çalıştığı dikkate alındığında, ilgili sosyal hizmetlerin yeterince etkin devreye girmemesi ciddi bir ihmali göstermektedir. Bu bağlamda; 1. Eskişehir'de Sakarya Nehri'nde boğularak hayatını kaybeden mevsimlik tarım işçileri olduğu bilinirken, sosyal hizmet birimlerinizce bu ailelere yönelik herhangi bir sosyal inceleme veya önleyici müdahale yapılmış mıdır? i 2. Mevsimlik tarım işçilerine ve çocuklarına yönelik sosyal destek, psikososyal rehberlik, eğitim ve barınma alanlarında Bakanlığınızca hangi hizmetler sunulmaktadır? Bu hizmetlerin etkinlik düzeyi nasıl ölçülmektedir? 3. Bakanlığınızın mevsimlik tarım işçiliğinde çocukların korunmasına ilişkin özel bir eylem planı, risk haritası veya strateji belgesi bulunmakta mıdır? Varsa kamuoyuyla paylaşılmış mıdır? a, 4. 2020-2025 yılları arasında mevsimlik tarım işçiliği yapar aileler ve çocuklar özelinde kaç sosyal inceleme yapılmıştır? Kaçı risk grubunda değerlendirilmiştir? ## Bakanlığın cevabı b) 13.06.2025 tarihli ve 1643997 sayılı yazınız. c) 22.07.2025 tarihli ve 1669540 sayılı yazınız. ç) 04.08.2025 tarihli ve 1675623 sayılı yazınız. 4 ammay varya arana Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı Tarih: 15/12/2023 1419 Sayı: E-120.07.03-1738369 BU AL UMURUN (MUA CRI İĞİ 0 2025 AİLE YILI ACELE 7/2353 £ çe ab #/29056 Ni al Sibay İlgi yazılar ekinde alınan Şanlıurfa Milletvekili Sayın Mahmut TANAL tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/28959, 7/29056, 7/30826 ve 7/31624 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan I - 7/28959 Cevap Metni (6 Sayfa) 2 - 7/29056 Cevap Metni (4 Sayfa) 3 - 7130826 Cevap Metni (2 Sayfa) 4 - 7/31624 Cevap Metni (2 Sayfa) "31624 ek Şanlıurfa Milletvekili Sayın Mahmut TANAL'a Ait 7/31624 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni Bakanlığımız çocuklarımızın korunmasını, haklarının ve esenliklerinin güvence altına alınmasını amaçlamakta, tüm risklere karşı bilinçli ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmaları çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde yürütmektedir. Ülkemizde çocuk işçiliği ile mücadele kapsamındaki çalışmalar, bu konuda öncü koordinatör kurum olan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yürütülmektedir. Bakanlığımız koordinesinde çocuk haklarının etkin bir şekilde uygulanması ve koordinasyonunun sağlanması için "2023-2028 Türkiye Çocuk Hakları Strateji Belgesi ve Eylem Planı" hazırlanmış ve 2023 yılı Nisan ayında yürürlüğe konulmuştur. Eylem planında mevsimlik tarım işçiliğinde çocukların korunmasına yönelik olarak "4i/e ve Çocuğa Yönelik Koruma ve Destek Hizmetleri " başlıklı Stratejik Amaç 2.3. altında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının sorumlu kurum olarak belirlendiği "Mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarına yönelik kaynak ve hizmetlere erişimlerini sağlayacak mekanizmaların güçlendirilmesi" somut bir faaliyet olarak tanımlanmıştır. Ülkemizde bugüne kadar yürütülen çocuk işçiliğini önlemeye yönelik çalışmalar ile uyumlu olarak, 138 ve 182 sayılı ILO Sözleşmelerinin uygulanmasını da içeren, çocuk işçiliğinin önlenmesine yönelik olmak üzere "Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı" oluşturulmuştur. Program dahilinde "Sokakta Çalışma", "Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerde Ağır ve Tehlikeli İşlerde Çalışma" ve "Tarımda Aile İşleri Dışında, Ücret Karşılığı Gezici ve Geçici Tarım İşlerinde Çalışma" öncelikli gruplar olarak belirlenmiş olup çocuk hakları konusundaki farkındalığın artırılması için Bakanlığımızca koordine edilen İl Çocuk Hakları Komitelerinde çocuk işçiliği ile mücadele konusunun özel olarak ele alınması faaliyeti yer almaktadır. Bu doğrultuda, 81 İlimizde oluşturulan Çocuk Hakları İl Komiteleri tarafından her yıl 12 Haziran Çocuk İşçiliği ile Mücadele günü kapsamında farkındalığı arttırıcı faaliyetler yürütülmektedir. Ayrıca EU IPA II kapsamında Bakanlığımız ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ortak yararlanıcısı olduğu "Türkiye'de Çocuk Haklarının Desteklenmesi Projesi" uygulamaya konulmuştur. Projenin amaçlarından biri de çocuk işçiliğinin takibi ve önlenmesine yönelik Bakanlık kapasitesinin artırılarak çocuk işçiliğinin önlenmesidir. Projenin "Bileşen 3: Çocuk İşçiliğinin Önlenmesi" kapsamında Türkiye genelinde 81 ilde görev yapan "Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Hizmet Birimleri" için sekiz modülden oluşan bir hizmet içi eğitim programı geliştirilmiştir. Ardından 30 meslek elemanına eğitici eğitimi verilmiş ve 12 ilde 120 personele yaygınlaştırma uygulaması yapılmıştır. Çocuk işçiliğinin izlenmesi konusunda Ulusal Çalışma Grubu oluşturulmuş ve ilgili tüm paydaşların katkı ve katılımları ile çocuk işçiliğinin tarım, sanayi ve sokak koşulları ayaklarının tümünü kapsayan ve e-metip uygulamalarını genişleten bir izleme sistemi model önerisi geliştirilmiştir. 2021 yılında "22 İlde kırsal bölgelerde çocuklar için koruyucu ve önleyici hizmetler hakkında bilgilendirme yapılması ve ihtiyaçların belirlenmesi" ne yönelik bir çalışma başlatılmıştır. Çalışmada ekipler tarafından ziyaret edilen köylerde aileler ve çocukların yanı sıra muhtarlar, okul idarecileri, belediye görevlileri ve imamlarla da görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma büyükşehirler dışındaki 51 ilde yaygınlaştırılmıştır. Ayrıca, Bakanlığımızca her ilde Çocuklar Güvende Ekipleri oluşturulmuş ve ekipler aracılığıyla risk altındaki çocuklara yönelik tespit, yönlendirme ve izleme faaliyetleri gerçekleştirilmektedir. Çocuklar Güvende Ekipleri; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından Bakanlığımıza bildirimi yapılan çocuklara yönelik hızlı bir şekilde eğitim, sosyal hizmet, sosyal yardım ve her türlü rehberlik hizmetlerinin verilebilmesi amacıyla da faaliyet göstermektedir. Ekipler tarafından alan taramaları, çocuklarla mesleki çalışmalar, hane ziyaretleri, ailelere yönelik rehberlik faaliyetleri, eğitim kurumları ziyaretleri gerçekleştirilmektedir. Yapılan alan taramaları neticesinde çocuk ve ailenin uygun sosyal hizmet modeline veya destek ve yardımlara yönlendirilmesi sağlanmaktadır. Ayrıca çocuğun ailesine rehberlik hizmeti verilmekte, gerekli görüldüğü takdirde aile hakkında adli işlem başlatılabilmekte, gerek görülmesi halinde çocuk kurum bakımına alınabilmektedir. Diğer taraftan Sosyal Hizmet Merkezleri (SHM) tarafından, mevsimlik tarım işçiliği için illere gelen aileler ve çocuklarına yönelik olarak sosyal hizmet bilgilendirmeleri ve gerekli hallerde müdahale çalışmaları gerçekleştirilmektedir. Hane ziyaretlerinde tespit edilen çocuk işçiliği ve diğer ihtiyaçlar gerekli hizmetlerin sunulabilmesi amacıyla ilgili kurum ve kuruluşlara yönlendirilmektedir. Gezici tarım işçilerinin çocuklarının geldikleri bölgelerdeki okullara devam etmesi yönünde veya ailelerin sağlık ihtiyaçları kapsamında da ailelere rehberlik yapılmaktadır. Soru önergesinde bahsi geçen vaka ve benzer tüm vakalarda çocukların aileleri Bakanlığımız personelince düzenli olarak ziyaret edilmektedir. Söz konusu olayda da yapılan sosyal inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; ailelere hizmetlerimiz hakkında bilgi verilmiş, psikolojik ilk yardım uygulanmış ve İl Müdürlüklerimiz iletişim bilgileri verilerek görüşmeler sonlandırılmıştır. Bakanlığımızca ailelere irtibatta kalınmakta olup ikamet adreslerinde ziyaretlere devam edilmektedir. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Mevsimlik tarım işçiliği kapsamında çalışan çocuklara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/31624, 28 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31624-mevsimlik-tarim-isciligi-kapsaminda-calisan-cocuklara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/77603e44-02c0-4c8f-8028-01985602e05d Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.