# Mardin'de bulunan Zinnar Bağları bölgesinde gerçekleştirilen yapılaşma çalışmalarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/31634 - **Veren:** Salihe Aydeniz (DEM Parti, Mardin) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Murat Kurum) - **Veriliş tarihi:** 25 Temmuz 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 244 gün sonra, 26 Mart 2026) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a7ba6fcf-7ed9-41b8-981e-0198413037b0 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31634-mardin-de-bulunan-zinnar-baglari-bolgesinde-gerceklestirilen-yapilasma-calismalarina-ilisk > Salihe Aydeniz (DEM Parti), 25 Temmuz 2025 tarihinde 7/31634 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 244 gün sonra, 26 Mart 2026). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından Anayasa'nın 98'inci TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması konusunda gereğini arz ederim. Salihe AYDENİZ Mardin Milletvekili TBMM İdare Amiri Mardin ili Artuklu ilçesi ile Nusaybin ilçesi kırsalı arasında uzanan Zinnar Bağları, tarihi, kültürel ve ekolojik değerleri bakımından önemli bir alan niteliği taşımaktadır. Bölgede Doğu Roma İmparatorluğu'na kadar uzanan bir bağcılık geleneği mevcut olup, Mezrone üzümü başta olmak üzere üzüm, fıstık, bıttım, palamut, sumak ve incir gibi ürünlerin yetiştirildiği geniş tarım arazileri bulunmaktadır. Ayrıca bölge; çok sayıda endemik bitki türünü barındırmakta ve çeşitli hayvan türleri için doğal yaşam alanı teşkil etmektedir. Zinnar Bağları içinde tarihi çeşmeler, sarnıçlar, kaya mezarları, doğal mağaralar ve tescilli oyapılar yer almaktadır. Bunlar arasında İzzetpaşa Karakolu ve "Çilbir/Kırkkuyu" olarak bilinen, dünyanın en eski ve en büyük şarap işleme merkezlerinden biri olduğu ifade edilen yapılar da bulunmaktadır. Söz konusu alanın, kültürel ve doğal miras değerlerine rağmen son yıllarda çeşitli yapılaşmalar nedeniyle tahrip olduğu yönünde bilgiler kamuoyuna yansımıştır. Özellikle "ekoturizm" adı altında bölgede kaçak ve ruhsatsız olduğu iddia edilen villa, site ve bungalov tarzı yapıların inşa edildiği belirtilmektedir. Ayrıca aynı bölgede yeni bir cezaevi inşası için de idari onayların verildiği kamuoyuna yansımıştır. Zinnar Bağları'nın mevcut hukuki koruma statüsü, yapılaşma izinleri, ruhsat süreçleri ve kültürel varlıkların korunmasına ilişkin denetimlerin ne şekilde yürütüldüğü, hem ekolojik dengenin hem de kültürel mirasın korunması açısından önem taşımaktadır. Bu bağlamda; 1. Zinnar Bağları bölgesinde son beş yıl içinde Bakanlığınızca verilen yapılaşma ve inşaat izinlerinin sayısı nedir? 2. Bölgede "ekoturizm" veya "eko-yerleşim" kapsamında izin verilen projelerin sayısı, kapsamı ve ilgili ruhsat durumları nedir? 3. Söz konusu alanda kaçak veya ruhsatsız olduğu iddia edilen villa, site ve bungalov tarzı yapıların sayısı kaçtır? Bu yapılarla ilgili herhangi bir denetim gerçekleştirilmiş midir? 4. Zinnar Bağlarında tespit edilen ruhsatsız veya izinsiz yapılaşmaları gerçekleştiren kişi, şirket ya da kurumların kimlik bilgileri ve yasal statüleri nedir? Bu kişi veya kuruluşlar hakkında herhangi bir idari ya da hukuki işlem başlatılmış mıdır? 5. Ruhsatsız yapıların tespiti hâlinde uygulanan yasal süreçler işletilmiş midir? Bu kapsamda alınan yıkım, durdurma veya para cezası kararlarının sayısı nedir? 6. Bölgede tescilli yapılar ile ilgili yürütülen koruma çalışmaları nelerdir? 7. Zinnar Bağları'nda bulunan tarım alanları ve endemik bitki örtüsü dikkate alındığında, yapılan yapılaşmaların flora-fauna dengesi üzerindeki etkilerine dair Bakanlığınızca yapılmış herhangi bir çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) çalışması mevcut mudur? 8. Bölgede yapılması planlanan cezaevi inşaatı için Bakanlığınıza sunulan çevresel değerlendirme süreçleri nelerdir? 9. Son iki yıl içinde Bakanlığınıza Zinnar Bağları'na ilişkin ulaşan şikâyet, dilekçe veya ihbar sayısı kaçtır? Bunların içerikleri ve işlem sonuçları nedir? 10. Mevcut durum itibarıyla Zinnar Bağlarında doğal ve kültürel mirasın korunmasına yönelik Bakanlığınızca yeni bir koruma planı veya düzenleme yapılması planlanmakta mıdır? ## Bakanlığın cevabı Milletvekillerimiz tarafından Bakanlığıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur. Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim. Bakan -Dosya (1 Takım) Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat:Tamer IŞIK Tel: 410 14 45 SAYIN SALİHE AYDENİZ'İN 7(31634 TBMM 7/31634 ESAS SAYILI Ok 44 YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR SORULAR Mardin ili Artuklu ilçesi ile Nusaybin ilçesi kırsalı arasında uzanan Zinnar Bağları, tarihi, kültürel ve ekolojik değerleri bakımından önemli bir alan niteliği taşımaktadır. Bölgede Doğu Roma İmparatorluğu'na kadar uzanan bir bağcılık geleneği mevcut olup, Mezrone üzümü başta olmak üzere üzüm, fıstık, bittim, palamut, sumak ve incir gibi ürünlerin yetiştirildiği geniş tarım arazileri obulunmaktadır. Ayrıca bölge; çok sayıda endemik bitki türünü barındırmakta ve çeşitli hayvan türleri için doğal yaşam alanı teşkil etmektedir. Zinnar Bağları içinde tarihi çeşmeler, sarnıçlar, kaya mezarları, doğal mağaralar ve tescilli yapılar yer almaktadır. Bunlar arasında İzzetpaşa Karakolu ve "Çilbir / Kırkkuyu" olarak bilinen, dünyanın en eski ve en büyük şarap işleme merkezlerinden biri olduğu ifade edilen yapılar da bulunmaktadır. Söz konusu alanın, kültürel ve odoğal miras değerlerine rağmen son yıllarda çeşitli yapılaşmalar nedeniyle tahrip olduğu yönünde bilgiler kamuoyuna yansımıştır. Özellikle "ekoturizm" adı altında bölgede kaçak ve ruhsatsız olduğu iddia edilen villa, site ve bungalov tarsi yapıların inşa edildiği belirtilmektedir. Ayrıca aynı bölgede yeni bir cezaevi inşası için de idari onayların verildiği kamuoyuna yansımıştır. Zinnar Bağları'nın mevcut hukuki koruma statüsü, yapılaşma izinleri, ruhsat süreçleri ve kültürel varlıkların korunmasına ilişkin denetimlerin ne şekilde yürütüldüğü, hem ekolojik dengenin hem de kültürel mirasın korunması açısından önem taşımaktadır. Bu bağlamda; 1. Zinnar Bağları bölgesinde son beş yıl içinde Bakanlığınızca verilen yapılaşma ve inşaat izinlerinin sayısı nedir? 2. Bölgede "ekoturizm" veya "eko-yerleşim" kapsamında izin verilen projelerin sayısı, kapsamı ve ilgili ruhsat durumları nedir? 3. Söz konusu alanda kaçak veya ruhsatsız olduğu iddia edilen villa, site ve bungalov tarzı yapıların sayısı kaçtır? Bu yapılarla ilgili herhangi bir denetim gerçekleştirilmiş midir? 4. Zinnar Bağları'nda tespit edilen ruhsatsız veya izinsiz yapılaşmaları gerçekleştiren kişi, şirket ya da kurumların kimlik bilgileri ve yasal statüleri nedir? Bu kişi veya kuruluşlar hakkında herhangi bir idari yada hukuki işlem başlatılmış mıdır? 5. Ruhsatsız yapıların tespiti hâlinde uygulanan yasal süreçler işletilmiş midir? Bu kapsamda alınan yıkım, durdurma veya para cezası kararlarının sayısı nedir? 6. Bölgede tescilli yapılar ile ilgili yürütülen koruma çalışmaları nelerdir? 7. Zinnar Bağları'nda bulunan tarım alanları ve endemik bitki örtüsü dikkate alındığında, yapılan yapılaşmaların flora-fauna dengesi üzerindeki etkilerine dair Bakanlığınızca yapılmış herhangi bir çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) çalışması mevcut mudur? 8. Bölgede yapılması (o planlanan cezaevi inşaatı için Bakanlığınıza sunulan çevresel değerlendirme süreçleri nelerdir? 9. Son iki yıl içinde Bakanlığınıza Zinnar Bağları'na ilişkin ulaşan şikâyet, dilekçe veya ihbar sayısı kaçtır? Bunların içerikleri ve işlem sonuçları nedir? 10. Mevcut durum itibarıyla Zinnar Bağları'nda doğal ve kültürel mirasın korunmasına yönelik Bakanlığınızca yeni bir koruma planı veya düzenleme yapılması planlanmakta mıdır? CEVAPLAR 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Tanımlar başlıklı 5'inci maddesinde "İlgili idare; belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyedir..." denilmektedir. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, Tanımlar başlıklı Madde 4 / (kk) fıkrasında; "İlgili idare: Yapı ruhsatı overmeye yetkili (o idareleri (o tanımlar", yine aynı maddenin (ırır) (Değişik:RG-27/10/2018-30578) fıkrasında; "Yapı ruhsatı: Bir parselde, Ek-10'da yer alan forma uygun olarak bu Yönetmelikle öngörülen belgeler ile projelerin onaylanması sonrasında ilgili idaresince tanzim oedilen, onaylı resmi izin belgesini,..." ifade edilmektedir. Aynı Yönetmeliğin yapı ruhsatı işlemleri başlıklı Madde 55 /2. fıkra; "Yeni inşaat, ilave ve esaslı tadilat yapmak üzere parsele ait imar durum belgesi, yol kotu tutanağı, kanal kotu tutanağı ve uygulama imar planına esas onaylı jeolojik ve jeoteknik etüt raporunun parselin bulunduğu alana esas bölümünü almak için; yapı sahipleri veya vekilleri başvuru dilekçelerine aplikasyon krokisini ve tapu kayıt örneği veya istisnai hâllerde tapu kayıt örneği yerine geçen belgeleri ekleyerek ilgili idareye müracaat ederler. " denilmektedir. 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32'inci maddesi hükümlerine göre; "ruhsat alınmadan yapıya başlandığı oveya ruhsat ve eklerine veya ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılarda projelerine ve ilgili mevzuatına aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce (...) tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine ..." denilmekte bu yapıların sayısı ve bu yapılarla ilgili herhangi bir denetim olup olmadığı ile ilgili bilgiler Belediyesi'nden temin edilebilmektedir. Mardin ili Artuklu ve Nusaybin ilçeleri kırsalı arasında yer alan Zinnar Bağlarında herhangi bir proje ile ilgili ÇED başvurusu bulunmamaktadır. --- **Kaynak gösterme:** Salihe Aydeniz (DEM Parti, Mardin). “Mardin'de bulunan Zinnar Bağları bölgesinde gerçekleştirilen yapılaşma çalışmalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/31634, 25 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31634-mardin-de-bulunan-zinnar-baglari-bolgesinde-gerceklestirilen-yapilasma-calismalarina-ilisk (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a7ba6fcf-7ed9-41b8-981e-0198413037b0 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.