# Bütçeden yardım yapılan dernek ve vakıfların kamuoyuna açıklanmasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/31646
- **Veren:** Rahmi Aşkın Türeli (CHP, İzmir)
- **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek)
- **Veriliş tarihi:** 28 Temmuz 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 64 gün sonra, 30 Eylül 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ea03ad24-b527-4941-9a18-01985624d65e
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31646-butceden-yardim-yapilan-dernek-ve-vakiflarin-kamuoyuna-aciklanmasina-iliskin

> Rahmi Aşkın Türeli (CHP), 28 Temmuz 2025 tarihinde 7/31646 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 64 gün sonra, 30 Eylül 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Rahmi Aşkın TÜRELİ İzmir Milletvekili |

Bütçelere bazı tertiplere konulan ödeneklerin vakıf, dernek, birlik, teşekküllere yardım amacıyla kullanımının, 5018 sayılı Kanun ile belirlenen hesap verilebilirlik ve saydamlık ilkeleri ile bağdaşacak şekilde yapılması ve kamuoyuna duyurulması gerekmektedir.

Nitekim 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun "Bütçeden Yardım Yapılması" başlıklı 29. maddesi;

"Gerçek veya tüzel kişilere kanunda veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.

Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir. " hükmünü içermektedir.

Buna ilaveten, 5018 sayılı Kanunun 29. maddesi uyarınca, "Kamu Yararı Gözetilerek Demek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık ve Benzeri Teşekküllere Yapılacak Yardımlara İlişkin Usul Ve Esaslar" 2006/10656 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla çıkarılan ve 17.07.2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik hükümlerine göre yapılmaktadır. Bu yönetmeliğe göre yardım yapılmasının şartları, yardımların izlenmesi ve denetlenmesine ilişkin birtakım düzenlemeler yapılmakla birlikte, yardımların kamuoyunun denetiminin sağlanabilmesi amacıyla yönetmeliğin 8. maddesinde;

"İdareler, yardım yapılan teşekküllerin isim listesini, teşekküllere ilişkin bilgileri, yardımın amacını, konusunu ve yapılan yardım tutarlarını, izleyen yılın: Şubat ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklar. " hükmü yer almaktadır.

Bu yönetmeliğe göre 2023 yılı bütçesinden yapılan bu kapsamdaki yardımlar konusunda kamuoyunun aydınlatılması gerekirken kamu idarelerinin büyük bir kısmının bu hususa riayet etmedikleri anlaşılmaktadır.

Sayıştay tarafından düzenlenen 2023 yılına ait Faaliyet Genel Değerlendirme Raporunda; :

"Yapılan inceleme neticesinde 111 kamu idaresinin yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşlara ilişkin bilgilere idare faaliyet raporunda yer vermediği görülmüştür. Bu idarelerden 7'si genel bütçeli idare, 13'ü özel bütçeli idare, 3'ü diğer özel bütçeli idare, 1'i sosyal güvenlik kurumu, 80'i belediye, 6'sı il özel idaresi ve 1'i bağlı idaredir." tespiti yer almaktadır.

Sayıştay tarafından düzenlenen 2023 yılına ait Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu üzerine, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan Genel Faaliyet Raporunun değerlendirme ve eleştiriye tabi tutulan bölümünde ise,

"Kamu İdarelerince Hazırlanacak Siratejik Planlar ve Performans Programları ile Faaliyet Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 31'inci maddesi birinci fikrası hükmü uyarınca Genel Faaliyet Raporunda, bütçeden yardım alan dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllerin faaliyetlerine ilişkin değerlendirmelere yer verilmesi gerekmektedir.

2020, 2021 ve 2022 yıllarında eleştiri konusu edilmesine rağmen 2023 yılı Genel Faaliyet Raporunda da bu kapsamda yardım yapılan kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmeksizin sadece yardım yapan idarelerin açıklandığı görülmüştür. Sorumluluk, mali saydamlık ve tam açıklama ilkelerinin yerine getirilmesi açısından faaliyetlere ilişkin bilgilere yer verilmesinin önemli olduğu değerlendirilmektedir." şeklinde bir açıklamaya yer verilmiştir.

Konu hakkında tarafınıza yöneltmiş olduğum soru önergesine ilgili mevzuata atıfta bulunularak muğlak ve ayrıntı içermeyen cevaplar verilmekte, söz konusu bilgileri içermeyen Bütçe Gerekçeleri adres olarak gösterilmektedir.

Bu bilgiler ışığında;

1. Kamu Yararı Gözetilerek Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık Ve Benzeri Teşekküllere Yapılacak Yardımlara ilişkin bilgilerin kamu kurum ve kuruluşları tarafından kamuoyuna açıklanmamasının sebepleri nelerdir?

2. 2018-2024 yılları arasında bu kapsamdaki kuruluşlara bütçeden yapılan yardım miktarlarını, yıllar itibarıyla ayrıntılı olarak, yardımı yapan idare ve yardımı alan kuruluş bazında açıklar mısınız?

3. Kamu Yararı Gözetilerek Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık Ve Benzeri Teşekküllere Yapılacak Yardımlara ilişkin bilgilerin kamu kurum ve kuruluşları tarafından kamuoyuna açıklanmamasının 5018 sayılı Kanun ile belirlenen hesap verilebilirlik ve saydamlık ilkelerine aykırı olmasını nasıl değerlendiriyorsunuz?

4. Bu husus yıllardır Sayıştay Raporlarında eleştiri konusu yapılmasına rağmen bugüne kadar bir gelişme kaydedilememesinin sebebi nedir?

5. İlgili dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yapılan yardımlara ilişkin bilgilerin açıklanmaması konusunda Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı olarak ilgili kamu kurum ve kuruluşları nezdinde bir çalışma yürütüyor musunuz?

## Bakanlığın cevabı

İlgi 1 04/08/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1675623 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ekinde alınan İzmir Milletvekili Sayın Rahmi Aşkın TÜRELİ'ye ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Maral.

Mehmet ŞİMŞEK Bakan

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

7/31646 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni

Sayın Rahmi Aşkın TÜRELİ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun "Merkezi yönetim bütçe kanun teklifinin sunulması" başlıklı 18'inci maddesinin ikinci fıkrasında;

"Merkezi yönetim bütçe kanun teklifine, Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülmesi sırasında dikkate alınmak üzere Cumhurbaşkanlığı tarafından;

h) Merkezi yönetim kapsamında olmayıp, merkezi yönetim bütçesinden yardım alan kamu idareleri ile diğer kurum ve kuruluşların listesi, eklenir. " hükmü yer almaktadır. Buna göre, Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülmesi sırasında dikkate alınmak üzere Kanun Teklifi'ne eklenen Bütçe Gerekçesinde, merkezi yönetim bütçesinden yardım alan idare, kurum ve kuruluşların belirtilmesi gerekmektedir.

Bununla birlikte, 5018 sayılı Kanunun "Hesap verme sorumluluğu" başlıklı 8'inci maddesi "Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır. " hükmüne haizdir.

Anılan Kanun hükümleri ile "Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık ve Benzeri Teşekküllere Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Bütçelerinden Yardım Yapılması Hakkında Yönetmelik" çerçevesinde soru önergesine konu hususlar, Cumhurbaşkanı

Yardımcılığı ile ilgili idarelerin uhdesinde bulunmaktadır.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-1

Mehmet ŞİMŞEK
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Rahmi Aşkın Türeli (CHP, İzmir). “Bütçeden yardım yapılan dernek ve vakıfların kamuoyuna açıklanmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/31646, 28 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31646-butceden-yardim-yapilan-dernek-ve-vakiflarin-kamuoyuna-aciklanmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ea03ad24-b527-4941-9a18-01985624d65e

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
