# Şanlıurfa 1 Nolu T Tipi Kapalı Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulunun bir mahkum hakkında verdiği karara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/31727 - **Veren:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 29 Temmuz 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 78 gün sonra, 15 Ekim 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a7eef820-f688-4857-bdd5-01985a70f029 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31727-sanliurfa-1-nolu-t-tipi-kapali-cezaevi-idare-ve-gozlem-kurulunun-bir-mahkum-hakkinda-verdi > Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti), 29 Temmuz 2025 tarihinde 7/31727 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 78 gün sonra, 15 Ekim 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın TBMM İçtüzüğü 'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim 29.07.2025. Şanlıurfa | Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda 30 yıllık cezasını 14.04.2024 tarihinde tamamlayan hükümlü Ayhan Bayar'ın koşullu salıverilmesi. cezaevi idaresinin keyfi ve ideolojik değerlendirmeleri nedeniyle hukuka aykırı biçimde engellenmiştir. 07.02.2024 tarihinde Bayar'ın bulunduğu koğuşta yapılan aramada "Kürt Özgürlük Hareketi" adlı bir kitaba el konulmuş, kitap kendisine ait olmadığı halde hakkında disiplin soruşturması başlatılmıştır. 08.03.2024 tarihli kararla 11 gün hücre cezası verilmiş; itiraz üzerine Şanlıurfa İnfaz Hâkimliği bu cezayı kaldırmıştır. Ancak Cumhuriyet Savcılığı'nın itirazı üzerine Şanlıurfa Ağır Ceza Mahkemesi infaz hâkimliğinin kaldırma kararını ortadan kaldırmış ve disiplin cezası geçerli sayılmıştır. Haziran 2024'te cezanın kesinleşmiş olması gerekçe gösterilerek Ayhan Bayar'ın iyi hal değerlendirmesi 1 yil boyunca yapılmamıştır. Akabinde 11.07.2025 tarihinde hazırlanan gelişim raporlarında Bayar'ın alt eşik puanın üzerinde (51,75) olduğu, cezaevi kurallarına uyduğu, yükümlülüklerini yerine getirdiği ve topluma uyum açısından risk taşımadığı açıkça belirtilmiştir. Buna rağmen 5 gün sonra, 16.07.2025 tarihinde İdare ve Gözlem Kurulu tarafından verilen kararla, mahpusun kabul etmediği ve "gerçek dışı ve çarpıtılmış ifadeler" olarak belirttiği ifadelerden hareketle, mahpusun infazı 3 ay daha uzatılmıştır. Söz konusu kurul kararında. Ayhan Bayar'a neden tarafsız odaya geçmediği sorulmuş, kendisi "Taraflı odada daha rahatım" şeklinde yanıt vermiştir. Bu ifade, kurul tarafından "beyanlarında tutarsızlık" olarak yorumlanmış ve infazın uzatılması gerekçesine dönüştürülmüştür. Ayrıca, karar metninde, Bayar'ın "disiplin eylemlerini dışarıdan gelen talimatlarla gerçekleştirdiğini" söylediği iddia edilmiştir. Oysa Bayar, böyle bir beyanı olmadığını; bu ifadenin çarpıtılarak tutanağa geçirildiğini ifade etmiştir. Öte yandan, kurul görüşmesi öncesi veya sırasında başka mahpuslara. örneğin İrfan Kiper'e, "PKK'yi terör örgütü olarak görüyor musun?", "Yeni bir yapılanma olursa yeniden katılır mısın?" gibi ideolojik sorgulama içeren sorular yöneltildiği tarafıma aktarılmıştır. Bayar'a da benzer içerikte yönlendirici sorular sorulduğu, bu soruların tutanağa açık şekilde geçirilmediği, ancak değerlendirmede belirleyici olduğu anlaşılmaktadır. İdare ve Gözlem Kurulları, yasaların kendilerine tanımadığı yetkilerle hareket ederek, mahpuslara adeta siyasi sadakat testi uygulamakta; "örgütle bağının sürdüğü gibi sübjektif varsayımlarla infazlarını uzatmaktadır. Yargıtay 3. Ceza Dairesi'nin 17.03.2022 tarihli kararı uyarınca, örgüt üyeliği suçu yakalanmayla sona erer; bir kişinin örgütle bağının sürdüğü ancak yeni bir suç işlendiğine dair somut delillerle ortaya konabilir. İşlenen suç konusunda delillerin toplanması ve konu hakkında hüküm kurulması bu idari kurulun görevi ve yetkisinde olmadığı gibi bu durum kurulca yapılan değerlendirmelerin hem hukuken geçersiz hem de Anayasa'nın 38. maddesinde güvence altına alınan "suçta ve cezada kanunilik" ilkesine açıkça aykırı olduğunu göstermektedir. Ayrıca, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un 24. ve 63. maddeleri uyarınca cezaevlerinde yapılan koğuş yerleştirmeleri. idare kararıyla gerçekleştirilmekte olup mahpus iradesi dışındadır. Bu yerleştirmelerin, "taraflı koğuşta kalıyor" şeklinde iyi hal değerlendirmesine olumsuz gerekçe yapılması hem yasaya hem hukukun temel ilkelerine açıkça aykırıdır. Bu bağlamda; 1. Ayhan Bayar'ın infazının 3 ay daha ertelenmesine gerekçe yapılan kurul kararı Bakanlığınızca incelenmiş midir? Mahpusun beyanlarının çarpıtıldığı iddiasına dair bir inceleme başlatılmış mıdır? 2. Haziran 2024'te kesinleşmiş ve infazı tamamlanmış 11 günlük bir hücre disiplin cezasının, aradan bir yıl geçmesine rağmen Temmuz 2025 tarihli iyi hal değerlendirmesinde hâlâ olumsuz gerekçe olarak kullanılması yani aynı fiilden ötürü ikinci kez cezalandırılması açıkça mükerrer cezalandırma (ne bis in idem) yasağının ihlalı değil midir? Ayhan Bayar'a yöneltilen kurul soruları arasında siyasi aidiyetini sorgulayan, ideolojik veya itirafa zorlayıcı içerikler yer almış mıdır? Varsa bu soruların hukuki dayanağı nedir? İdare ve Gözlem Kurullarının örgütle bağ devam ediyor gibi değerlendirmeler yapması yasal yetkileri içinde midir? TCK'nin 279. maddesi gereği kamu görevlisinin suç şüphesiyle ilgili bilgi edinmesi durumunda bunu bildirme yükümlülüğü varken, kurul üyelerinin bu hükümlere aykırı davranması hakkında bir işlem yapılmakta mıdır? Son iki yılda Türkiye genelinde siyasi kimliği nedeniyle infazı ertelenen mahpus sayısı kaçtır? Bu kararların kaçı disiplin cezası dışındaki soyut gerekçelere dayanmaktadır? Koğuş yerleştirmelerinin idare kararıyla yapıldığı bilinirken, bu yerleştirmenin "taraflı koğuşta kalıyor" gibi soyut beyanlarla iyi hal karşıtı bir delil olarak kullanılması yasal mıdır? Cezaevlerinde siyasi mahpuslara yönelik ayrımcılık yapıldığına dair iddialara karşı Bakanlığınız hangi denetleme ve şeffaflık mekanizmalarını işletmektedir? İyi hal değerlendirmelerinin siyasi, ideolojik ve keyfi kriterlerden arındırılması ve denetlenebilir, ölçülebilir. şeffaf hale getirilmesi için Bakanlığınızın yürüttüğü bir reform çalışması var mıdır? ## Bakanlığın cevabı 1677855 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/31727 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden ORXTDRJ - 33nH6/z - LKAN8SWE - aVYe9Y—ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-1338-4796/6679 Konu : Yazılı soru önergesi 431 42 (2025 Sayın Nevroz UYSAL ASLAN Şırnak Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/31727 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Ceza ve infaz mevzuatımızda "siyasi mahpus" kavramı bulunmamaktadır. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 2. maddesinde terör suçlusu, 3. maddesinde ise terör suçları tanımlanmıştır. Ayrıca 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun, hükümlülerin gruplandırılmasını düzenleyen 24. maddesi ile hükümlünün barındırılması ve yatırılmasını düzenleyen 63. maddesinde "terör suçluları"ndan söz edilmektedir. Buna göre ceza infaz kurumlarında, terör suçlarından hükümlü terör suçluları ile terör suçlarından tutuklu veya hükümözlü kişiler barındırılmaktadır. li- Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklular hakkında, başta 5275 sayılı Kanun olmak üzere, ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılmakta olup, ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin mevzuat hükümleri, tüm ceza infaz kurumlarında, hükümlülerin ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, doğum, felsefi inanç, milli veya sosyal köken ve siyasi veya diğer fikir yahut düşünceleri ile ekonomik güçleri ve diğer toplumsal konumları yönünden ayırım yapılmaksızın ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınmaksızın uygulanmaktadır. HI- A) 5275 sayılı Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. B) 5275 sayılı Kanunun; I- "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı, 2- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana hıtp://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden AgHV9CE - cbZdW4U - Jvb86FX - m3UÇMC ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fıkrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. 5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir. C) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin; I- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fikrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı, 2- "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden AgHV9SCE - cbzdW4U - Jvb86FX - m3UÇMC- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir. IW- Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 15/08/2025 tarihli cevapta; A) Soru önergesinde adı geçen ve Şanlıurfa | Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan hükümlünün iyi hâlli olmaması nedeniyle koşullu salıverilmesinin uygun olmadığına ilişkin 16/07/2025 tarihinde Kurum İdare ve Gözlem Kurulu tarafından verilen kararın şikâyet yoluna başvurulmadan kesinleştiği, B) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, C) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan 33 Oo Üözgiz ape UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap gov.tr adresinden agHV9cE - cbzdWdU - Jvb86FX - m3uOMc— ile erişebilirsin Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak). “Şanlıurfa 1 Nolu T Tipi Kapalı Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulunun bir mahkum hakkında verdiği karara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/31727, 29 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31727-sanliurfa-1-nolu-t-tipi-kapali-cezaevi-idare-ve-gozlem-kurulunun-bir-mahkum-hakkinda-verdi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a7eef820-f688-4857-bdd5-01985a70f029 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.