# Karabük T Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bazı mahkumların koşullu salıverilme haklarından yararlandırılmadığı iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/3187 - **Veren:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 9 Ağustos 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 335 gün sonra, 9 Temmuz 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d53a1ca5-5b47-4888-bcc1-0189df328226 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3187-karabuk-t-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bazi-mahkumlarin-kosullu-saliverilme-haklarindan > Serhat Eren (DEM Parti), 9 Ağustos 2023 tarihinde 7/3187 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 335 gün sonra, 9 Temmuz 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili Türkiye giderek artan bir şiddet ve hak ihlalleri sarmalı içerisine sürüklenmekte, toplumun tüm kesimleri bu hukuksuzluk ve adaletsizlikten kendi payına düşeni almaktadır. Özellikle hemen hemen her gün yaşamın her alanında insan hakkı ihlalleriyle karşılaşmaktayız. İnsan hakları ihlallerinin en sık ve yoğun yaşandığı yerlerin başında ise cezaevleri gelmektedir. Uzunca bir süredir Türkiye'de cezaevleri adeta insan hakları ihlallerinin uygulama merkezine dönüştürülmüş, mahpuslar en temel haklarını bile kullanamaz hale getirilmişlerdir. Bu hak ihlallerinin başında ise infaz yakmalar gelmektedir. İnfaz yakma mahkemelerin verdikleri cezaların içerisinde mahpuslara yönelik ayrı bir cezalandırma yöntemi olarak uygulanmaktadır. I Ocak 2021'den itibaren uygulamaya başlanan "iyi hal" tespitinde, koşullu salıverme şartları oluşmuş mahpuslar cezaevi personelin içerisinde yer aldığı idare ve gözlem kurulunca değerlendirmeye tutulmakta, idare ve gözlem kurullarının keyfi raporlarıyla iyi hal sayılmadığı için koşullu salıverme haklarından yararlanamamaktadırlar. Bu uygulama aynı zamanda mahpusların denetimli serbestlik ve açık cezaevine geçme haklarından yararlanmalarının da önüne geçmektedir. Son olarak Karabük T Tipi Cezaevini ziyaret eden avukatlardan edindiğim bilgilere göre, Karabük T Tipi Cezaevinde kalmakta olan Mehmet Sarıaltan, Aydın Kudat, Abdurrahman Güner, Ali Koç, Mustafa Karakaya, Ejder Doğan, Abdullah Ok, Adem Oktay ve Halil Temel'in koşullu salıverme tarihleri gelmesine rağmen disiplin cezaları gerekçe gösterilerek, İdare ve Gözlem Kurullarınca bu haklarından yararlandırılmadıkları belirtilmiştir. Bu bağlamda; I- Karabük T Tipi Cezaevinde kalmakta olan Mehmet Sarıaltan, Aydın Kudat, Abdurrahman Güner, Ali Koç, Mustafa Karakaya, Ejder Doğan, Abdullah Ok, Adem Oktay ve Halil Temel'in koşullu salıverme tarihleri gelmesine rağmen koşullu salıverme haklarından yararlandırılmamalarının gerekçesi nedir? 2- Koşullu salıverme haklarından yararlandırılmayan siyasi mahpusların bırakılması noktasında bakanlık olarak bir girişiminiz olacak mıdır? I Ocak 2021 tarihinden beri Karabük T Tipi Cezaevinde iyi halli olmadığı gerekçesiyle koşullu salıverme hakkından yararlanamayan kaç hükümlü bulunmaktadır? Bu hükümlülerden kaçı adli kaçı siyasi hükümlüdür? Bakanlığınıza bağlı idari bir organ olan idare ve gözlem kurulları ve bu kurulların aldıkları kararlar ne sıklıkla denetlenmektedir? Karabük T Tipi Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulu bakanlığınız ve bakanlığınıza bağlı birimlerce en son ne zaman denetime tabii tutulmuştur? Bu denetimlerde ortaya çıkan hak ihlalleri nelerdir? Cezaevlerinde mahpuslara yönelik hukuka aykırı tutum ve davranışta bulunan cezaevi personelleri ve idare ve gözlem kurullarının uygulamalarına yönelik neden etkin bir soruşturma yürütülmemektedir? Mahpusların süresiz şekilde infazlarının yakılması AİHS m. 3 kapsamında kötü muamele değil midir? Mahpusların temel haklarını çiğneyen idari ve gözlem kurullarına yönelik bakanlığınızın yürüttüğü bir çalışma var mıdır? ## Bakanlığın cevabı 1272644 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/3187 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-616-3349/6279 Konu : Yazılı soru önergesi ©y 972028, Sayın Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/3187 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Ceza ve infaz mevzuatımızda "siyasi mahpus" veya "siyasi hükümlü" kavramları bulunmamaktadır. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 2. maddesinde terör suçlusu, 3. maddesinde ise terör suçları tanımlanmıştır. Ayrıca 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun, hükümlülerin gruplandırılmasını düzenleyen 24. maddesi ile hükümlünün barındırılması ve yatırılmasını düzenleyen 63. maddesinde "terör suçluları"ndan söz edilmektedir. Buna göre ceza infaz kurumlarında, terör suçlarından hükümlü terör suçluları ile terör suçlarından tutuklu veya hükümözlü kişiler barındırılmaktadır. II- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. B) 5275 sayılı Kanunun; 1. "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı, 2. "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı Mevzuat Genel Müdürlüğü iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fıkrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. 5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir. C) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin; I- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı, 2- "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden VNZ İHAN - k5HorIN - 2kkmslW - PcXDDS—il erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü kanun yoluna başvurulabilmektedir. 1I- Karabük Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 05/09/2023 tarihli cevapta; A) Karabük T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan hükümlülerin koşullu salıverilme, açık ceza infaz kurumuna ayrılma ve buna bağlı olarak denetimli serbestlikten yararlanma iş ve işlemlerinin mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirildiği, B) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Karabük T Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bazı mahkumların koşullu salıverilme haklarından yararlandırılmadığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/3187, 9 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-3187-karabuk-t-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bazi-mahkumlarin-kosullu-saliverilme-haklarindan (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d53a1ca5-5b47-4888-bcc1-0189df328226 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.