# Orman yangınlarıyla mücadelede kullanılan uçak ve helikopterlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/31947 - **Veren:** Nurhayat Altaca Kayışoğlu (CHP, Bursa) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 30 Temmuz 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 118 gün sonra, 25 Kasım 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0bcc9ac6-1911-4b2a-8bdc-019864779be5 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31947-orman-yanginlariyla-mucadelede-kullanilan-ucak-ve-helikopterlere-iliskin > Nurhayat Altaca Kayışoğlu (CHP), 30 Temmuz 2025 tarihinde 7/31947 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 118 gün sonra, 25 Kasım 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim YUMAKLI'nın tarafından yazılı olarak yanıtlaması konusunda gereğinin yapılmasını saygılarımla arz ederim. Nurhayat ALTACA KAYIŞOĞLU Bursa Milletvekili Her yıl olduğu gibi bu yıl da ormanlarımız alevlere teslim olmuş, ne yazık ki can kayıpları yaşanmış, binlerce hektarlık yeşil alan yok olmuştur. Ancak bu felaketlerin ardından gündeme gelen en büyük sorunlardan biri, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yangınlarla mücadelede kullanacağı hava araçlarının hâlâ yetersiz ve büyük oranda kiralık olmasıdır. Yangınla mücadelede dakikaların bile hayati öneme sahip olduğu bir süreçte, uçakların tedarikinin gecikmesi, gece görüşlü hava araçlarının yetersizliği ve koordinasyon eksiklikleri felaketlerin büyümesine sebep olmaktadır. Bu ihmalkârlığın bedelini ise doğa, köylüler ve yangınla canı pahasına mücadele eden emekçiler ödemektedir. Bu bağlamda; . 2024 ve 2025 yıllarında orman yangınlarıyla mücadelede kullanılan toplam uçak ve helikopter sayısı kaçtır? . Bunların kaçı Tarım ve Orman Bakanlığı envanterine kayıtlıdır, kaçı kiralanmıştır? . Kiralanan hava araçları hangi ülkelerden ve hangi şirketler aracılığıyla temin edilmiştir? . Kiralama sözleşmeleri hangi tarihler arasında yapılmıştır? . Uçak ve helikopterler ne kadar süreyle kiralanmıştır? . Kiralama yapıldıysa kiraları sözleşmesinde uçakların çalışma saatleri konusunda süre sınırlandırması var mıdır? . 2024 ve 2025 yıllarında hava aracı kiralamaları için Bakanlığınız bütçesinden toplam ne kadar ödeme yapılmıştır? . Tarım ve Orman Bakanlığı'nın, yangın söndürme kapasitesini kiralama modelinden çıkararak kalıcı ve güçlü bir hava filosu oluşturmak üzere planladığı bir yatırım, alım ya da stratejik dönüşüm programı var mıdır? ## Bakanlığın cevabı 2025 yılında ülke genelinde 105 adet helikopter, 27 adet uçak ve 14 adet İnsansız Hava Aracı (İHA) orman yangınlarıyla havadan mücadele kapsamında kullanılmak üzere hazırlanmıştır. 2002 yılında 73 ton olan su atma kapasitemiz, 2025 yılında 438 tona yükselmiştir. Ülkemiz, dünyada sadece 5 ülkede bulunan havadan yangın yönetim aracı OTAĞ'a sahiptir. 184'ü akıllı kule olmak üzere 776 gözetleme kulesi, 1.786 arazöz, 2.742 ilk müdahale aracı, | yangın mobil harekât merkezi yönetim aracı ve 831 iş makinesi bulunmaktadır. Ayrıca orman yangınlarıyla mücadelede 15.604 yangın işçisi, 4.140 teknik personel, 6.130 orman muhafaza memuru ve 135.334 gönüllü bulunmaktadır. Yangın söndürme faaliyetlerinde kullanılan hava ve kara araçları tek bölgede değil dönem içerisinde meteorolojik veriler değerlendirilerek yangın risk durumu haritasına göre proaktif kaydırmalar yapılarak kullanılmaktadır. Ülke genelinde 01.01.2025-10.10.2025 tarihleri arasında toplam 2.960 orman yangını meydana gelmiş ve bu yangınlarda toplam 81 420 hektar alan etkilenmiştir. Orman yangınının nedenlerine göre sayısal dağılımı; 9042 ihmal ve dikkatsizlik, 964 kasıt, 914 kaza, 908 doğal nedenler (yıldırım) ve 932 sebebi kolluk kuvvetlerince araştırılan olarak kayıt altına alınmıştır. Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında; se Orman yangınlarıyla mücadele edecek personele ve gönüllülere teorik ve uygulamalı orman yangınlarıyla mücadele eğitimi verilmektedir. Eğitimde; yangına müdahale, ilk yardım, kişisel koruyucu donanımların kullanımı, iş güvenliği, orman yangınlarında kullanılan araçlarla ilgili teorik ve uygulamalı eğitim yer almaktadır. e Halkın orman yangınları konusunda daha duyarlı olmasını sağlamak amacıyla yıl boyu bilinçlendirme çalışmaları oyapılmaktadır. Orman köylerinde yaşayan köylü vatandaşlara, çoban, avcı ve arıcılara, öğrencilere, cezaevlerinde bulunan mahkumlara, kamu görevlilerine ve askeri personele orman yangınlarıyla ilgili farkındalık eğitimleri verilmektedir. "e Kamu spotları hazırlanarak görsel, yazılı ve sosyal medyada gösterimleri yapılmaktır. " İHA'lar yangın tespiti ve yönetiminde kullanılmaktadır. "* Yangın yönetiminde ve yangın riski tespitinde, yangın davranış modeli ve karar destek sistemi aktif olarak kullanılmaya başlanmıştır. " İnsansız mobil gözetleme kuleleri inşa edilerek ormanlarımız 7 gün 24 saat kameralar ile izlenmektedir. e Genç meşcere bakımları sezon öncesinde tamamlanmaktadır. "s Yol kenarı bakımları yaptırılarak yangın riski azaltılmaya çalışılmaktadır. se Orman yangınları adet ve alan olarak meteorolojik şartların etkisiyle her yıl değişkenlik gösterebilmektedir. Yangın önleme tesisleri (YARDOP) yapılarak ve mevcut tesislerin bakımı tamamlanarak çıkabilecek yangınların büyüme riski azaltılmaya çalışılmaktadır. Strateji Geliştirme Başkanlığı se Hava ve kara araçlarımızın yangınlara daha kısa sürede ve daha etkin bir şekilde müdahale edebilmesi için inşa edilen 4.796 havuz ve gölet kullanıma hazır hale getirilmektedir. "e Orman köylerine traktörler ile birlikte orman yangınlarda kullanılmak üzere su tankerleri dağıtılmaktadır. e Orman yangın riskinin yüksek olduğu alanlarda, en kısa zamanda müdahale edecek şekilde ilk müdahale araçları, arazözler ve ekipler 1.700 farklı noktada konuşlandırılmıştır. " 2003 yılında ortalama 40 dakikayı bulan yangınlara müdahale süresi 2024 yılı itibarıyla 11 dakikaya kadar düşürülmüştür. Bu sürenin 2025 yılında 10 dakikaya indirilmesi hedeflenmektedir. "e Ülkemiz ormanlarının içerisinde başta yangınla mücadele olmak üzere, üretim, bakım, koruma ve diğer ormancılık faaliyetlerinde kullanılan yaklaşık 240 bin km orman yolunun bakımı yapılmış ve ulaşılabilir hale getirilmiştir. " Yerleşim yerleri arasında ulaşımı sağlayan ve orman içerisinden geçen yangın riski yüksek yolların kenarlarında, bakım budama, seyreltme ve temizlik çalışmaları ile yangınla mücadele tesisleri, yangın emniyet yol ve şeritlerinin bakımları yapılmıştır. "e OOrmanlarımızın atıklardan temizlenmesi ve yol kenarlarındaki yanıcı maddelerin azaltılmasına yönelik 2024 yılında "Orman Benim" kampanyası başlatılmış olup 2025 yılında da devam etmektedir. " Orman Genel Müdürlüğümüzün orman yangınları, doğal afetler ve acil durumlara müdahale kabiliyetini artırmak amacıyla Orman Arama Kurtarma Ekipleri (ORKUT) kurulmuştur. Bu ekipler, yangın öncesi ve sonrası kurtarma operasyonlarını yürütmek, orman alanlarındaki arama kurtarma faaliyetlerini koordine etmek ve gerektiğinde diğer afetlere müdahale etmektedirler. " Bakanlığımız başta Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) olmak üzere, Jandarma, Milli Savunma Bakanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve belediyelerle iş birliği içerisinde çalışmaktadır. Ayrıca, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanarak, Bakanlığımız kullanımına sunulan ve orman yangınlarının çıkma olasılığının fazla olduğu bölgelerin günler öncesinden tahmin edilmesine imkân sağlayan MEUS (Meteorolojik Erken Uyarı Sistemi) başarılı bir şekilde kullanılmaktadır. MEUS sistemi sayesinde yangın çıkma ihtimalinin fazla olduğu günlerde, riskli bölgelerde konuşlu yangınlarla mücadele unsurlarımız teyakkuz durumuna geçirilmekte ve olası orman yangınlarına daha kısa bir zaman periyodunda müdahale edilmektedir. 2023 yılında imzalanan satın alma sözleşmesi kapsamında temin edilecek 20 adet, 3 tonsuatma kapasiteli Airtractor AT8OZF amfibi yangın söndürme uçağından 12 adedinin teslimi 2025 yılında tamamlanmış ve aktif olarak havadan yangın söndürme faaliyetlerinde kullanılmıştır. Kalan 8 adet uçağın teslimatının kademeli olarak 2027 yılına kadar tamamlanması planlanmaktadır. Ayrıca, 8 adet yerli ve milli yangın söndürme helikopteri üretimine yönelik olarak Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş. (TUSAŞ) ile 2023 yılında sözleşme imzalanmış olup helikopterlerin ilk teslimatlarının 2028 yılında yapılması planlanmaktadır. Strateji Geliştirme Başkanlığı 2025 yılı itibarıyla envanterimizde 9 helikopter (6 yönetim, 3 yangın söndürme), 14 uçak (2 yönetim, 12 yangın söndürme) ve I2 İHA olmak üzere toplam 35 hava aracı bulunmaktadır. Hava gücümüzün 58/i iç ve dış kaynaklardan kiralık, 88'i ise Orman Genel Müdürlüğümüz ile Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı envanterinde yer alan kamuya ait hava araçlarından oluşmaktadır. Kiralanan yangın söndürme uçakları ve helikopterleri; Kaan Havacılık (Türkiye), Kitz Air (Avusturya), PANH-AVIALIFT-BORDO Adi Ortaklığı (Türkiye-Rusya), UTAIR-MD Adi Ortaklığı (Türkiye-Rusya), Kırgızistan Acil Durumlar Bakanlığı (Kırgızistan), CMC Savunma Sanayi (Türkiye-ABD), Rusya Acil Durumlar Bakanlığı (Rusya), BORDO-EAB İş Ortaklığı (Türkiye-Ukrayna) ve TİTAN Firefighting SL (İspanya) firmaları aracılığıyla temin edilmiştir. 2025 yılı Mart ve Nisan aylarında, 53 adet hava aracının kiralanmasına yönelik sözleşmeler; Kaan Havacılık (Türkiye), Kitz Air (Avusturya), CMC Savunma Sanayi (Türkiye-ABD) ve TİTAN Firefighting SL (İspanya) firmaları ile 3 yıl süreli, PANH-AVIALIFT-BORDO Adi Ortaklığı (Türkiye-Rusya) ve UTAIR-MD Adi Ortaklığı (Türkiye-Rusya) ile ise 1 yıl süreli olarak imzalanmıştır. Ayrıca, 30.03.2022 tarihinde Savunma Sanayii Başkanlığı ile Bordo Mimarlık-EAB İş Ortaklığı arasında imzalanan ve 2022-2026 yıllarını kapsayan 5 yıllık büyük tanker uçağı kiralama sözleşmesi de devam etmektedir. Hava aracı kiralama hizmet alımı sözleşmelerinde yer alan görev süreleri, hava araçlarının bağlı oldukları ulusal ve uluslararası sivil havacılık otoritelerinin belirlediği teknik ve operasyonel kurallar ile uçuş emniyeti standartları dikkate alınarak belirlenmiştir. Bu kapsamda görev süreleri, hava araçlarının güvenli, etkin ve sürdürülebilir şekilde hizmet verebilmesini teminen düzenlenmiştir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Nurhayat Altaca Kayışoğlu (CHP, Bursa). “Orman yangınlarıyla mücadelede kullanılan uçak ve helikopterlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/31947, 30 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31947-orman-yanginlariyla-mucadelede-kullanilan-ucak-ve-helikopterlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0bcc9ac6-1911-4b2a-8bdc-019864779be5 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.