# Fransa'ya ihraç edilen bir zeytin prinası yağı ürününde kanserojen madde tespit edilmesine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/31969
- **Veren:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat)
- **Veriliş tarihi:** 30 Temmuz 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 48 gün sonra, 16 Eylül 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/71c9cb69-4d43-488a-bd9c-019865b6d906
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31969-fransa-ya-ihrac-edilen-bir-zeytin-prinasi-yagi-urununde-kanserojen-madde-tespit-edilmesine

> Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 30 Temmuz 2025 tarihinde 7/31969 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 48 gün sonra, 16 Eylül 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki soruların Ticaret Bakanı Sayın Ömer BOLAT tarafından yazıl olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Av.Dr. deh TANRIKULU iyarbakır Milletvekili Basında yer alan haberlerde, Fransa'da yapılan gıda güvenliği denetimlerinde, Türkiye menşeli KAVAK markasına ait 1 litrelik zeytin prinası yağında, Avrupa Birliği'nin (AB) izin verdiği azami 2 mg/kg polisiklik aromatik hidrokarbon (PAH) sınırının yaklaşık altı katı, yani 13,7 mg/kg oranında kanserojen madde tespit edildiği kamuoyuna duyurulmuştur. Bu durum, ürünün halk sağlığı açısından . tehlikeli sınıfta değerlendirilmesine ve Fransa genelinde acil olarak raflardan toplatılmasına yol açmıştır. Söz konusu ürünün cam şişelerde, "Hayat Kaynağı" ve "Özel Bir Kalite" ibareleriyle satıldığı ve özellikle Türk marketlerinde yaygın olarak tercih edildiği belirtilmiştir. Bu skandal, Türkiye'nin gıda ihracatında kalite kontrol süreçlerinin yeterliliği ve denetim mekanizmalarının etkinliği konusunda ciddi soru işaretleri doğurmaktadır. Ayrıca, bu durumun Türkiye'nin uluslararası piyasalardaki güvenilirliğine ve ihracat potansiyeline zarar verebileceği aşikârdır.

Bu bağlamda,

1. KAVAK markalı zeytin prinası yağının ihracatı öncesinde Türkiye'de hangi laboratuvar analizleri yapılmış ve bu analizlerde PAH oranlarına ilişkin herhangi bir bulgu tespit edilmiş midir? Eğer tespit edildiyse, bu bulgular neden ihraç sürecinde dikkate alınmamıştır?

2. Türkiye'den AB ülkelerine gıda ihracatı yapan firmaların ürün kalite ve güvenlik denetimleri hangi standartlara göre yapılmaktadır? Bu denetimlerde AB'nin 2 mg/kg PAH sınırına uygunluk nasıl kontrol edilmektedir?

3. KAVAK markalı ürünün üretim sürecinde kullanılan prina yağının yüksek PAH oranına sahip olmasının sebebi nedir? Bu durum, üretim ya da işleme süreçlerinde bir hata ya da ihmalin göstergesi midir?

4. 2024-2025 yılları arasında KAVAK markalı zeytin prinası yağının Fransa'ya ihracat miktarı nedir? Bu ürünün toplam ihracat hacmi ve ekonomik değeri'ne kadardır?

5. Fransa Gıda Güvenliği Kurumu'nun toplatma kararının ardından, Türkiye'de bu ürünün iç piyasada satışı devam etmekte midir? Eğer devam ediyorsa, halk sağlığını korumak için ne tür önlemler alınmıştır?

6. Bu olaydan sonra, Türkiye'den ihraç edilen diğer zeytinyağı ve prina yağı ürünlerinin güvenilirliğini teyit etmek için kapsamlı bir denetim planı hazırlanmış mıdır? Hazırlandıysa, bu denetimlerin kapsamı ve takvimi nedir?

7. Fransa'daki bu krizin, Türkiye'nin gıda ihracatına ve uluslararası piyasalardaki imajına olan etkisini en aza indirmek için Bakanlığınız tarafından hangi adımlar atılmaktadır?

8. KAVAK markasının üretici firmasına yönelik herhangi bir idari veya hukuki işlem başlatılmış mıdır? Eğer başlatılmadıysa, bu tür bir ihmalin sorumluları hakkında nasıl bir işlem yapılacaktır?

9. Türkiye'de prina yağı üretiminde PAH oluşumunu önlemek için hangi teknolojik ve denetimsel standartlar uygulanmaktadır? AB ülkelerindeki gibi prina yağı üretimine yönelik daha sıkı düzenlemeler getirilmesi planlanmakta mıdır?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o :21.08.2025 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1679907 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU tarafından verilen 7/31969 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Prof. Dr. Ömer BOLAT

Bakan

İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr

TİCARET BAKANLIĞI

Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU'na Ait 7/31969 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:

1. 9) Bakanlığımızın sorumluluğunda olan, geleneksel tarım ürünlerimize (bitkisel yemeklik yağlar, yaş meyve ve sebzeler, kuru ve kurutulmuş ürünler vb.) yönelik ihracatta ve ithalatta ticari kalite denetimleri, 2025/21 sayılı Ürün Güvenliği ve Denetimi (ÜGD) Tebliği (Bazı Tarım Ürünlerinin İhracatında ve İthalatında Ticari Kalite Denetimi Tebliği) hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmektedir.

Tarım ve Orman Bakanlığınca gerçekleştirilen insan, hayvan ve bitki sağlığına ilişkin denetimlerden farklı olarak uluslararası standartlar doğrultusunda, ticari kalite denetimleri kapsamında ürünlerin olgunluk, sınıf, boy, meyve eti sertliği, tağşiş olup olmadığı vb. bilgisinin yanı sıra ambalajlamaya ilişkin özelliklerine bakılmaktadır.

Ticari kalite denetimlerinde, ticari kaliteye ilişkin renk, boy, meyve eti sertliği gibi özellikler fiziksel muayene şeklinde gerçekleştirilirken, kül veya kükürt tayini, yağ asidi kompozisyonu gibi ileri analizler, bu amaçla alınan numuneler üzerinden Bakanlığımız laboratuvarlarının yanı sıra Bakanlığımızca yetkilendirilmiş laboratuvarlar veya Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilmiş kamu veya özel laboratuvarlarda yapılmaktadır.

Öte yandan, Tarım ve Orman Bakanlığınca tüm ülkeler ile gıda ve tarım ürünleri dış ticaretinde insan, hayvan ve bitki sağlığı alanında denetimler gerçekleştirilmekte olup, ilgili ürünlerde bakteri, virüs, pestisit kalıntısı, zirai zararlı, aflatoksin ve GDO tespiti gibi hususlara bakılmakta ve söz konusu ürünler anılan Bakanlıkça verilen izinler/sertifikalar ile ithal/ihraç edilebilmektedir.

Diğer taraftan, gıda ürünlerine ilişkin iç piyasa denetimleri ve iç piyasada gıda güvenliği 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın sorumluluğunda yer almaktadır. Tarım ve gıda ürünlerinin her ne sebeple olursa olsun iade edilmesi/geri gönderilmesi durumunda anılan Bakanlık tarafından gerekli denetimler gerçekleştirilmekte ve insan, hayvan ve bitki sağlığına yönelik risk taşıyan ürünlerin ülkemize girişine izin verilmemektedir.

Son olarak, soru önergesinde bahsi geçen ve Türkiye menşeli olduğu ifade edilen markanın firmasına ilişkin Bakanlığımızca işletilen Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sisteminde bir kayda rastlanılamamıştır. Bununla birlikte, 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu kapsamında, güvensiz ve kalitesiz mal ihraç ederek Türk malı imajına Zarar veren firmalara Bakanlığımızca, Kanunda öngörülen (yaptırımlar uygulanmaktadır.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Fransa'ya ihraç edilen bir zeytin prinası yağı ürününde kanserojen madde tespit edilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/31969, 30 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-31969-fransa-ya-ihrac-edilen-bir-zeytin-prinasi-yagi-urununde-kanserojen-madde-tespit-edilmesine (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/71c9cb69-4d43-488a-bd9c-019865b6d906

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
