# Türkiye'nin Irak ile imzalanmış petrol boru hattı anlaşmasından çekilmesi kararına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/32022
- **Veren:** Lütfü Türkkan (İYİ Parti, Kocaeli)
- **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar)
- **Veriliş tarihi:** 28 Temmuz 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 214 gün sonra, 27 Şubat 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b3607bf9-5196-47d0-99bb-019855117f59
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32022-turkiye-nin-irak-ile-imzalanmis-petrol-boru-hatti-anlasmasindan-cekilmesi-kararina-iliskin

> Lütfü Türkkan (İYİ Parti), 28 Temmuz 2025 tarihinde 7/32022 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 214 gün sonra, 27 Şubat 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. Maddeleri gereğince T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Türkiye ile Irak arasında 1973 yılında imzalanan "Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması" kapsamında, Irak'ın kuzeyindeki petrolün Ceyhan üzerinden dünya pazarlarına taşınması sağlanmıştır. Ancak 2014-2018 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti Devleti, Irak Merkezi Hükümeti'nin onayı olmaksızın Kuzey Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) ile doğrudan yaptığı anlaşmalar doğrultusunda, söz konusu boru hattından petrol akışına izin vermiştir.

Irak Merkezi Hükümeti, bu süreci 1973 tarihli anlaşmaya aykırı bularak Türkiye aleyhine Uluslararası Tahkim'e başvurmuş; Uluslararası Ticaret Odası (1(CC) Tahkim Mahkemesi de Türkiye'nin bu dönemde izinsiz petrol taşıdığına hükmetmiştir. Bu karar sonucunda Türkiye, yaklaşık 1,9 milyar ABD doları tazminat ödemeye mahkum edilmiştir. Mahkeme ayrıca, Türkiye'nin aynı anlaşmadan doğan bazı hakları gereği 500 milyon dolarlık karşı alacağı olduğunu belirlemiştir. Tarafların ödemesi gereken tutarlar faizleriyle beraber mahsup edildikten sonra Türkiye 1,5 milyar dolara yakın bir tazminat yükümlülüğü altına girmiştir.

Son olarak, Resmi Gazete'de 20 Temmuz 2025 tarihinde yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararıyla, Türkiye, ilgili anlaşmadan 2026 Temmuz itibarıyla çekileceğini beyan etmiştir.

Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde;

1. Türkiye'nin 2014-2018 yılları arasında Irak Merkezi Hükümeti'nin yazılı onayı olmadan IKBY ile yaptığı anlaşmalar doğrultusunda, bu boru hattından petrol akışına nasıl ve kimlerin imzasıyla izin verilmiştir?

2. Söz konusu dönemde petrolü Türkiye üzerinden taşıyan şirketler hangileridir? Bu, şirketlere devlet tarafından herhangi bir teşvik, kolaylık ya da özel ayrıcalık sağlanmış . mıdır?

3. Uluslararası Tahkim Mahkemesi'nin verdiği 1,5 milyar dolarlık tazminat kararı sonucunda bugüne kadar Türkiye ne kadar ödeme yapmıştır? Kalan ödeme tutarı nedir?

(0312)42028 18-19 Adres: Halkla İlişkiler Binası 2. Kat Oda No: F219 TBMM-Çankaya/ANKARA

. Bu tazminata neden olan uygulamaların idari ve siyasi sorumluluğu hangi kamu görevlileri ya da hükümet üyelerine aittir? Bu kişiler hakkında herhangi bir idari veya adli inceleme başlatılmış mıdır?

. Türkiye, 50 yıllık anlaşmadan 2026 itibarıyla çekilme kararını neden almıştır? Bu karar, ilerleyen dönemde benzer bir taşıma sürecini IKBY ile yeniden tesis etmek üzere hukuki zemini boşaltma girişimi midir?

. 2014-2018 döneminde taşıması yapılan petrol karşılığında Türkiye'nin devlet kasasına giren toplam gelir ne kadardır? Bu gelirlerin kaydı ve denetimi hangi kurumlarca yapılmıştır?

. Bu süreçte tahkim süreci nedeniyle Türkiye'nin uluslararası saygınlığı, enerji diplomasisi ve yabancı yatırımcılar nezdindeki güvenilirliği nasıl etkilenmiştir?

. Tahkim kararına konu olan bu süreç nedeniyle, kamu zararı doğmuş mudur? Doğmuşsa bu zararın tazmini için herhangi bir tazmin mekanizması işletilecek midir?

. Bazı önemli yabancı basın kaynaklarında Irak Petrol Bakanlığı'nın, Türkiye'nin Irak'a, petrol, gaz, petrokimya ve elektrik alanlarında iş birliğini de kapsayacak şekilde iki ülke arasındaki enerji anlaşmasını yenilemek ve genişletmek için bir taslak teklif sunduğu belirtilmiştir. Bu yönde herhangi bir çalışma var mıdır? Var ise detayları nelerdir? Mutabık kalınması halinde anlaşmanın ne zaman hayata geçirilmesi düşünülmektedir?

## Bakanlığın cevabı

: DÖNEM | ESASNO 283 |! 132022

Değişen bölgesel koşullar, gelişen enerji piyasaları ve iki ülkenin artan beklentileri, Irak—Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'na ilişkin mevcut anlaşma yapısının güncel ihtiyaçlara yanıt verme kapasitesini sınırlamış; bu durum, zaman içerisinde ticari, hukuki ve yapısal alanlarda yeni düzenlemelere duyulan ihtiyacı beraberinde getirmiştir.

Bu çerçevede Irak tarafı ile yapılan görüşmeler sonucunda, mevcut anlaşmaların süresinin sona erme tarihi olan 27 Temmuz 2026'dan itibaren kendiliğinden uzatılmamasına ve akabinde feshedilmesine karar verilmiş; Irak ham petrolünün Türkiye üzerinden taşınmasını içeren petrol, gaz, petrokimya ve elektrik alanlarında iş birliğini de kapsayan daha kapsamlı yeni bir anlaşmanın imzalanması hususunda prensipte mutabakata varılmıştır. Hazırlanan taslak anlaşma Irak tarafına iletilmiş olup, önümüzdeki süreçte heyetler arasında müzakere edilerek imzalanması planlanmaktadır.

Uluslararası Ticaret Odası Tahkim Merkezi (ICC) hakem heyetince verilen karar dolayısıyla Devletimiz tarafından bugüne kadar herhangi bir tazminat ödemesi yapılmamış olup söz konusu karara yönelik Paris'te yürütülen İptal Davası ve Vaşington'da yürütülen Tenfiz Davası halen devam etmektedir.

Alpayfan BAYRAKTAR
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Lütfü Türkkan (İYİ Parti, Kocaeli). “Türkiye'nin Irak ile imzalanmış petrol boru hattı anlaşmasından çekilmesi kararına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32022, 28 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32022-turkiye-nin-irak-ile-imzalanmis-petrol-boru-hatti-anlasmasindan-cekilmesi-kararina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b3607bf9-5196-47d0-99bb-019855117f59

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
