# Gelir dağılımındaki eşitsizliğin önlenmesi için alınan tedbirlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/32031
- **Veren:** Rahmi Aşkın Türeli (CHP, İzmir)
- **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek)
- **Veriliş tarihi:** 28 Temmuz 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 86 gün sonra, 22 Ekim 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9e610b66-87e2-406c-9c60-0198560b55e5
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32031-gelir-dagilimindaki-esitsizligin-onlenmesi-icin-alinan-tedbirlere-iliskin

> Rahmi Aşkın Türeli (CHP), 28 Temmuz 2025 tarihinde 7/32031 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 86 gün sonra, 22 Ekim 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Rahmi Aşkın TÜRELİ İzmir Milletvekili

Bir ekonomide yaratılan gelirin o ekonomideki bireyler arasında ne şekilde dağıtıldığını ortaya koyan analize "kişisel gelir dağılımı analizi" denilmektedir. Ülkemizde her yıl "Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması" yapılmaktadır. Söz konusu araştırmalar incelendiğinde ülkemizde gelir dağılımının her geçen yıl daha da bozulmakta olduğu görülmektedir.

Türkiye İstatistik Kurumu'nca en son yapılan 27 Aralık 2024 tarihli Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması'nın sonuçlarına göre en yüksek gelire sahip yüzde 20'lik grubun toplam gelirden aldığı pay yüzde 48,1 iken, en düşük gelire sahip yüzde 20'lik grubun toplam gelirden aldığı pay yüzde 5,9 olmuştur. Bu sonuçlar en zengin kesim ile en yoksul kesim arasındaki farkın 8,2 kat olduğunu göstermektedir.

Araştırma sonuçlarına göre en yüksek gelire sahip yüzde 10'luk grubun toplam gelirden aldığı pay yüzde 32,9 iken, en düşük gelire sahip yüzde 10'luk grubun toplam gelirden aldığı pay yüzde 2,3 olmuştur. Bu sonuçlar en zengin kesim ile en yoksul kesim arasındaki farkın 14,3 kat olduğunu göstermektedir.

Diğer taraftan, en yüksek gelire sahip yüzde 5'lik grubun toplam gelirden aldığı pay yüzde 22.6 iken, en düşük gelire sahip yüzde 5'lik grubun toplam gelirden aldığı pay yüzde 0,9 olmuştur. Bu sonuçlar en zengin kesim ile en yoksul kesim arasındaki farkın 25,1 kat olduğunu göstermektedir.

Gelirden alınan paylardan da görüleceği üzere, ölçüm alanı daha küçük gruplar üzerinden yapıldığında gelir dağılımındaki bozulma çok daha bariz hale gelmekte ve sorunun vahameti ortaya çıkmaktadır.

Öte yandan, gelir dağılımındaki adaletsizliği ölçen Gini katsayısı 2006 yılından bu yana en olumsuz değerlerinden birini alarak 0,418 olarak gerçekleşmiştir.

Burada vurgulanması gereken önemli bir husus söz konusu Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması?nın 2023 yılı rakamlarını referans alarak yapıldığıdır.

Diğer taraftan, 2023 seçimleri sonrasında uygulamaya başladığınız dezenflasyona dayalı ekonomik programa göre dezenflasyon sürecinin 2025 yılı Haziran ayında tamamlanması gerekmekteydi. Bununla birlikte enflasyonun hala 2 yıl önce programa başlanılan seviyede bulunmasının ekonomik programın yurtiçi talebi kısmaya dayalı ve bu çerçevede hanehalkının gelirlerini enflasyon karşısında eriten özelliği düşünüldüğünde gelir dağılımındaki bozulmayı daha da artırdığı açıktır.

Bu bilgiler ışığında;

I- Ülkemizde yaşanan gelir dağılımı adaletsizliğinin bu kadar yüksek olmasının sebepleri nelerdir?

2- Gelir dağılımında artan eşitsizlik AKP iktidarları döneminde uygulanan yanlış ekonomi politikalarının ortaya çıkardığı bir sonuç değil midir?

3- Uygulamakta olduğunuz dezenflasyona dayalı ekonomik programın başarısızlığının gelir dağılımındaki bozulmayı 2024 ve 2025 yıllarında daha da artırdığı tespitine katılmıyor musunuz?

4- Dezenflasyon politikası ile hedeflenen sonuçlara ulaşılamamasının sonucunda gelir dağılımında artan bozulmayı gidermeye yönelik olarak uygulanması gereken bir politika yok mudur?

5- Yurtiçi talebi kısarak enflasyonu düşürmeyi temel alan ekonomik programın hedeflerine ulaşılmasındaki başarısızlığı gidermek amacıyla asgari ücretin yılın ikinci yarısında artırılması, memur ve emeklilerin maaş ve ücretlerinin yükseltilmesi gibi önerilere ilişkin düşünceniz nedir?

## Bakanlığın cevabı

İlgi yazınız ekinde alınan İzmir Milletvekili Sayın Rahmi Aşkın TÜRELİ'ye ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Makam

Mehmet ŞİMŞEK Bakan

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

7132031 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni

Sayın Rahmi Aşkın TÜRELİ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

Ekonomi programımızın nihai hedefi yüksek, sürdürülebilir ve kapsayıcı büyüme ile toplumsal refah artışı sağlamaktır. Bunun en önemli ön koşulu ise fiyat istikrarıdır. Fiyat istikrarı, uzun dönemde daha az oynaklığa sahip, kaynakları açısından dengeli ve sürdürülebilir bir büyüme kompozisyonuna ve toplumun tüm kesimlerine yayılan ekonomik refaha önemli katkıda bulunacaktır. Bu doğrultuda dezenflasyon politikası, gelir dağılımını iyileştirme yönünde uygulanan en etkin politikaların başında gelmektedir. Bunun yanı sıra, enflasyonla mücadelede uygulanan politikaların etkinliğini artırmaya yönelik alınan makroihtiyati tedbirler de finansal istikrarı sağlayarak ve dezenflasyona katkı vererek gelir dağılımının iyileştirilmesine olanak sağlamaktadır. Bu kapsamda, uygulamakta olduğumuz program sayesinde dezenflasyon sürecinde önemli ilerleme kaydedilmiş olup, 2025 yılı Eylül ayında yıllık enflasyon geçen yıl Mayıs ayındaki zirvesine göre 42,2 puan azalarak 9433.29 gerçekleşmiştir.

Enflasyonla mücadele ederken bir yandan da vatandaşımızın refahını ve alım gücünü korumaya yönelik politikalar da hayata geçirilmektedir. Çalışanlarımızın ve emeklilerimizin aylık ve ücretlerinde enflasyonun üzerinde artışlar yapılmıştır. 2025 yılında kamu görevlilerinin ve memur emeklilerinin aylıklarında 028,91 oranında, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin aylıklarında 035,05 oranında artış yapılmıştır. Ayrıca, asgari ücrette sene başından geçerli 730,01 oranında artış sağlanmıştır. Emeklilerin bayram ikramiyeleri 4.000 TL'ye yükseltilmiş ve 2025 yılı Ocak ayı ödeme döneminden geçerli olmak üzere 14.469 TLye yükseltilen en düşük emekli aylığı 2025 yılı Temmuz ayı ödeme döneminden geçerli olmak üzere 16.881 TL'ye yükseltilmiştir. Böylece, 2002 Aralık ayından bugüne aile yardımı dahil en düşük memur maaşında reel olarak 0237 oranında, en düşük emekli aylığında reel olarak 90570 oranında ve asgari ücrette reel olarak 94213 oranında artış sağlanmıştır. Bununla birlikte, ücretler üzerindeki vergi yükünü azaltmak için asgari ücret ve tüm çalışanların asgari ücrete kadar olan ücretleri vergi dışı bırakılmıştır.

Bu çerçevede, son 23 yılda yoksulluğun azaltılması ve gelir dağılımının iyileştirilmesine yönelik atılan adımlar neticesinde; işgücü ödemelerinin gayrisafi katma değer içerisindeki payı 2002 yılında 9028,1 iken 2025 yılının ikinci çeyreğinde (mevsimsel düzeltilmiş) 9037,3 olarak gerçekleşmiştir. Sıfıra yaklaştıkça gelir dağılımındaki iyileşmeyi gösteren Gini katsayısı

Deslet Mah, Dikmen Cad, No:12, M Blok, Küt 3-4 Felefon: (312)415 12 09 Fuks: (3120415 26 X0 v-posta: sebaorupnergeleri 4 hmb,gos ir Flekironik Ağ va hmbron ir

2006'da 0,428 iken 2024 yılında 0,413'e inmiştir. En yüksek gelire sahip "o10'luk grubun kullanılabilir gelirden aldığı payın en düşük gelire sahip 9010'luk grubun aldığı paya oranı (P90/P10) 2006 yılında 17,7 iken 2024'te 13,3'e gerilemiştir.

Fiyat istikrarının sağlanmasıyla orta-uzun vadede güçlü, sürdürülebilir ve kapsayıcı büyüme sağlanacaktır.

Deslet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; sehsoruoneryeleri g4 hmb.gos ir Elektronik A: www mb gorun

Mehmet ŞİMŞEK
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Rahmi Aşkın Türeli (CHP, İzmir). “Gelir dağılımındaki eşitsizliğin önlenmesi için alınan tedbirlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32031, 28 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32031-gelir-dagilimindaki-esitsizligin-onlenmesi-icin-alinan-tedbirlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9e610b66-87e2-406c-9c60-0198560b55e5

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
