# İsrail menşeli bazı şirketlerin İstanbul'da düzenlenen Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı'na katılacağı iddiasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/32071
- **Veren:** Özgül Saki (DEM Parti, İstanbul)
- **Muhatap:** Millî Savunma Bakanlığı (Yaşar Güler)
- **Veriliş tarihi:** 29 Temmuz 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 41 gün sonra, 8 Eylül 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cc268645-be19-4c0e-afd4-01985a427988
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32071-israil-menseli-bazi-sirketlerin-istanbul-da-duzenlenen-uluslararasi-savunma-sanayii-fuari

> Özgül Saki (DEM Parti), 29 Temmuz 2025 tarihinde 7/32071 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Savunma Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 41 gün sonra, 8 Eylül 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Milli Savunma Bakanı Yaşar GÜLER tarafından Anayasa'nın 98*inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince 4 olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Z 4 * pm Özgül SAKİ © İstanbul Milletvekili

İsrail'in Filistin? e yönelik siyonist işgalinin iki yıla yakın süredir soykırım saldırısı boyutuna ulaştığı bilinmektedir. İsrail devleti, Filistin halkına yönelik uçak, tank, İHA, misket bombası ve ağır;silahlarla saldırılarını sürdürmektedir. Pek çok uluslararası askeri sanayi şirketi, bu süreçte ürettiği silah ve teknolojileri Filistin halkı üzerinde test etmiş ve bu soykırımdan büyük kazançlar sağlamıştır. Bu şirketlerden bazıları olan LOCKHEED MARTIN, BAE SYSTEMS, LEONARDO, TKMS, GEAEROSPACE, ROLLS ROYCE POWER SYSTEMS, HONEY WELL, HP, LEUPOLD ve TELEDYNE şirketlerinin İstanbul'da düzenlenen İDEF 202p. Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı'na katıldığı ve kamu kurumlarının desteğiyle ürünlerini pazarlama fırsatı bulduğu basına yansımıştır. Söz konusu fuar olan İDEF 2025 17'nci Uluslararası Savunma Sanayii Fuarının, Milli Savunma Bakanlığı ev sahipliğinde, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı destekleriyle, Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı yönetim ve sorumluluğunda, KFA Fuarcılık A.Ş. organizatörlüğünde 22- 27 Temmuz 2025 tarihleri arasında İstanbul Fuar Merkezi'nde icra edildiği açık kaynak araştırmasıyla görülmektedir.

Söz konusu şirketlerin soykırıma ortak olan faaliyetleri şöyledir: LEONARDO UK, İsrail'in M-346 uçağına destek sağlamakta ve F-35 için lazer hedefleme sistemleri üretmektedir. İsrail Donanması'na ait savaş gemilerine OTO Melara topları tedarik etmektedir. Bu gemiler, Gazze âblukasında aktif rol oynamaktadır. LOCKHEED MARTIN, İsrail'e F-16, F-35, saldırı helikopterleri ve füzeler sağlamaktadır. İsrail, 2018'den beri F-351 uçaklarıyla Gazze'de saldırılar düzenlemektedir. BAE SYSTEMS, İsrail'e savaş uçağı bileşenleri, mühimmat ve zırhlı araçlar tedarik etmektedir. F-35*in kuyruk kısmını Lockheed ve Northrop Grumman ile birlikte üretmektedir. İsrail'e, F-16 için füze sistemleri ve Gazze'de yoğun kullanılan M109 obüsleri sağlamaktadır. Ayrıca Rafael ile birlikte, Gazze ablukasında kullanılan MK-38 Typhoon silah sistemi geliştirmiştir. HP, Gazze ablukasında İsrail Donanması'na yazılım desteği vermekte, İsrail polisinin veri merkezlerini işletmektedir. Doğu Kudüs'te Filistinlilere yönelik ayrımcı sistemlerin dijital altyapısını HP sağlamaktadır. HP'nin biyometrik veri toplama sistemleri, Batı Şeria'daki kontrol noktalarında kullanılarak Filistinlilerin hareket özgürlüğünü kısıtlamaktadır. BM raportörüne göre HP'nin faaliyetleri uluslararası hukuku ihlal etmektedir. GEAEROSPACE, İsrail'in F-15, F-16, Apache helikopterleri ve savaş gemileri için motor üretmektedir. Ayrıca işgal altındaki Golan Tepeleri'ndeki yasa dışı yerleşimlere enerji yatırımı yapmıştır. HONEYWELL, Gazze'de kullanılan GBU-39 bombalarının yönlendirme sistemlerini üretmekte, İsrail'in Lavi M-346 jetlerine motor sağlamaktadır. EFUPOLD, Gazze ve Batı Şeria'da sivillere karşı kullanılan Mark 6 keskin nişancı dürbünlerini tedarik etmiş, 2017'de 800 dürbün satmıştır. TELEDYNE, İsrail'e F-35 parçaları, füze filtreleri (HARPOON, AMRAAM, HELLFİRE), radar ve drone bileşenleri tedarik etmektedir. Teledyne FLIR, 2019'da İsrail ordusuna 14 milyon dolarlık termal dürbün satmıştır. THYSSENKRUPP MARİNE SYSTEMS (TKMS), İsrail'e nükleer kapasite iddiası taşıyan Dolphin sınıfı denizaltılar sağlamış, 2022'de üç Dakar sınıfı denizaltı için 3 milyar avroluk yeni anlaşma yapmıştır. ROLLS ROYCE, Merkava tankları ve Namer zırhlı araçları için M1T-883 motorlarını, İsrail devriye botlarının çoğu için de motor sağlamaktadır.

Türkiye, taraf olduğu uluslararası sözleşmeler gereğince, savaş suçları, soykırım ve insanlığa karşı suçların önlenmesi ve bu suçlara ortak olmamakla yükümlüdür. 1948 Birleşmiş Milletler Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi, 1949 Cenevre Sözleşmeleri ve Ek Protokolleri, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ve Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme ve BM Silah Ticareti Antlaşması (ATT) uyarınca, insan hakları ihlallerinde kullanılacağı bilinen silahların tedariki, satışı ve transferi, soykırıma doğrudan ya da dolaylı destek vermek yasaklanmıştır.

Bu bağlamda;

1. İsrail ordusuna silah, mühimmat ve askeri teknoloji sağlayan uluslararası şirketlerin yem e İDEF 2025 fuarına katılımı hangi gerekçelerle kabul edilmiştir? © 2. Filistin halkına yönelik soykırım saldırılarında doğrudan payı olan bu şirketlere fuar süresince sağlanan güvenlik ve tanıtım desteğinin kapsamı nedir? Bakanlığınız bu kurumlara destek sağlamış mıdır?

3. İDEF 2025 fuarının iptali ya da Filistin halkına yönelik soykırıma destek veren şirketlerin fuardan çıkarılması gündeme alınmış mıdır?

4. Bakanlığınız, Filistin halkının temel yaşam hakkını hiçe sayan bu şirketlere pazarlama desteği vermeye devam edecek midir? Bu şirketlerin Türkiye'deki faaliyetlerinin yasaklanması yönünde bir adım atılacak mıdır?

5. Lahey Grubu zirvesinde 12 ülkenin imzaladığı "İsrail'e askeri ambargo" kararına e... .Jürkiye taraf olmamıştır. İsrail'le askeri ilişkileri kesme kararının alınması ' düşünülmekte midir? Bu konuda uluslararası kamuoyunda atılan adımlar neden desteklenmemektedir?

6. Türkiye ve İsrail arasında 1996'da imzalandığı bilinen Savunma İş Birliği Anlaşması'na göre taraf ülkelerin savunma sanayilerinin ortak hareket etmesi, savunma sanayilerinde karşılıklı olarak teknoloji transferi, uzman eğitimi ve ortak silah üretimi gibi konularda işbirliği yapılması karara bağlanmış ve varılan mutabakat; hava, deniz, kara ve istihbarat işbirliğini içermiştir. İsrail ile istihbarat paylaşımı ve savunma alanındaki işbirliği anlaşmaları halen yürürlükte midir? Bu anlaşmaların feshi gündeme gelecek midir? Kürecik ve İncirlik başta olmak üzere Türkiye sınırları içerisindeki

...... .aSkeri üslerden İsrail'e istihbarat sağlanmakta mıdır?

## Bakanlığın cevabı

İlgi o: 14.08.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1681441 sayılı yazınız.

İstanbul (o Milletvekili OÖzgül SAKİ tarafından TBMM Başkanlığına overilen öve Milli Savunma Bakanı tarafından cevap verilmesi talep edilen, 7/32071 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. i

IDEF 2025 17'nci Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı, T.C. Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Milli Savunma Bakanlığı ev sahipliğinde, Savunma Sanayii Başkanlığı destekleriyle, Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı yönetim ve sorumluluğunda, KFA Fuarcılık AŞ. organizatörlüğünde, 22-27 Temmuz 2025 tarihleri arasında Bakırköy/İstanbul"daki İstanbul Fuar Merkezi'nde icra edilmiştir.

IDEF Fuarı dünyanın en büyük ilk beş savunma sanayi fuarı arasında yer almaktadır. IDEF Fuarı'nın amacı; yerli ve yabancı savunma ve güvenlik sanayiinin imkân ve kabiliyetlerini en iyi şekilde tanıtmak ve katılımcı şirketleri potansiyel alıcılarla aynı platformda buluşturarak uluslararası iş birliği imkânları yaratmaktır. Bu kapsamda, söz konusu fuarda yerli ve yabancı katılımcılar tarafından, açık ve kapalı alanlarda stantlar açılmakta, ürün ve malzemeleri tanıtılmaktadır.

IDEF 2025 Fuarı'na uluslararası firmaların katılımları ülkemizin dış politikası ile uyumlu olacak şekilde Türkiye Cumhuriyeti'nin dost ve müttefik ülkeleri arasından kabul edilmiştir. 49 ülkeden firma katılımı gerçekleşmiş olup fuarımızda İsrail menşeili herhangi bir kurum, kuruluş ve şirket yer almamıştır.

İcra edilen IDEF 2025 Fuarı'nda; İsrail'den herhangi bir firma katılımına ve fuar esnasında farklı firmaların İsrail'e ilişkin bir duyuru, sunum veya destekleyici bir eylemde bulunmasına izin verilmemiştir. Fuar kapsamında hiçbir uluslararası firmaya özel güvenlik veya tanıtım desteği verilmemiş, firmalara verilen fuar hizmetleri tüm katılımcı firmalara eşit ve standart şekilde uygulanmıştır.

Yaşar GÜLER Bakan Güvenevler Mah.Kuzgun Cad.No:51 Aşağı Ayranc/ANKARA Şube Müdür Vekili Santral: (0312) 466 07 37 Belgegeçer No: (0312) 417 94 41 Telefon No: Dahili 2211

İnternet Adresi:www.msb.gov.tr

Yaşar GÜLER
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Özgül Saki (DEM Parti, İstanbul). “İsrail menşeli bazı şirketlerin İstanbul'da düzenlenen Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı'na katılacağı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32071, 29 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32071-israil-menseli-bazi-sirketlerin-istanbul-da-duzenlenen-uluslararasi-savunma-sanayii-fuari (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cc268645-be19-4c0e-afd4-01985a427988

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
