# Hakkari'de bir mezarlıkta kimsesizler bölümüne defnedilen cenazelere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/32115
- **Veren:** Onur Düşünmez (DEM Parti, Hakkari)
- **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç)
- **Veriliş tarihi:** 29 Temmuz 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 77 gün sonra, 14 Ekim 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f775e862-ea48-4b6c-afa8-01985afe2e26
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32115-hakkari-de-bir-mezarlikta-kimsesizler-bolumune-defnedilen-cenazelere-iliskin

> Onur Düşünmez (DEM Parti), 29 Temmuz 2025 tarihinde 7/32115 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 77 gün sonra, 14 Ekim 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'nci ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Anayasa'nın 17. maddesi uyarınca herkes yaşama hakkına, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 2. ve 3. maddeleri yaşam hakkı ve insan onuruna uygun muamele yükümlülüklerini devlete açıkça yüklemektedir. Ölüye saygı ve ailelerin bilgilendirilmesi ilkeleri gereği, silahlı çatışma veya benzeri durumlarda yaşamını yitiren kişilerin cenazelerinin kimlik tespitinin yapılması, ailelerine teslim edilmesi ve defin süreçlerinin şeffaf yürütülmesi devletin sorumlulukları arasındadır.

Hakkari ilinde bulunan Ser& Solan Mezarlığı'nda 2015-2024 yılları arasında defnedildiği iddia edilen ve HPG, YJA-STAR ve YPS üyesi oldukları ileri sürülen 39 cenazenin uzun yıllardır teşhis edilmeyi beklediği yönünde ciddi iddialar kamuoyuna yansımıştır. Tanık ifadelerine göre cenazelerin bir kısmının gece saatlerinde ve kimlik bilgisi belirtilmeden defnedildiği, mezar taşlarında kimlik, tarih ve cinsiyet bilgisi bulunmadığı belirtilmektedir.

Bu durum, hem ailelerin yakınlarına ulaşma hakkı, hem de ölüye saygı ve defin hakkı açısından ciddi insan hakları ihlali iddialarını gündeme getirmektedir. Aşağıdaki soruların yanıtlanması, kamu vicdanının tatmini ve yükümlülüklerin yerine getirilmesi açısından önem arz etmektedir.

1. Hakkari ilindeki Ser& Solan Mezarlığı'nda bulunduğu iddia edilen ve henüz kimliği tespit edilmeyen 39 cenaze ile ilgili olarak Bakanlığınızca herhangi bir inceleme başlatılmış mıdır?

2. Söz konusu cenazelerin kimlik tespiti için bugüne kadar adli tıp incelemesi yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir? Yapılmadıysa neden yapılmamıştır?

3. Cenazelerin odefnedilme süreci hangi yasal prosedüre dayanılarak gerçekleştirilmiştir? Bu süreçte ailelere herhangi bir bilgilendirme yapılmış mıdır?

4. Kimliği belirlenmeyen veya belirlenmiş olmasına rağmen ailelerine teslim edilmeyen cenazelerin, ilgili mevzuata aykırı şekilde gömüldüğü yönündeki iddialar hakkında Bakanlığınızın görüşü nedir? N

5. Ölüye saygı ve ailelerin bilgiye erişim hakkı kapsamında, söz konusu cenazelerin kimlik tespitinin yapılarak ailelerine teslim edilmesi için bir çalışma yürütülmekte midir?

6. Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler gereği, cenazelerin gizlice defnedilmesi ve ailelere bilgi verilmemesi uygulamasının hukuka uygunluğu hakkında

Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir?

## Bakanlığın cevabı

1682310 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, Hakkâri Milletvekili Onur Düşünmez tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/32115 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.

Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden C6KGKZZ - i hoSEU/ - vTaTeOp - mk5DX8- ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü

Sayı : E-56020453-610-1377-4952/6864 Konu : Yazılı soru önergesi İK 18025

Sayın Onur DÜŞÜNMEZ Hakkâri Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/32115 Esas Nolu Soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

I- A) Anayasanın;

I- "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı,

2- "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinde, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamayacağı, görüşme yapılamayacağı veya herhangi bir beyanda bulunulamayacağı,

B) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun;

I- "Ölünün kimliğini belirleme ve adli muayene" kenar başlıklı 86. maddesinin ikinci fıkrasında, ölünün adli muayenesinde tıbbi belirtilerin, ölüm zamanı ve ölüm nedenini belirlemek için tüm bulguların saptanacağı,

2- "Otopsi" kenar başlıklı 87. maddesinin birinci fıkrasında, otopsinin, Cumhuriyet savcısının huzurunda biri adli tıp, diğeri patoloji uzmanı veya diğer dallardan birisinin mensubu veya biri pratisyen iki hekim tarafından yapılacağı, müdafi veya vekil tarafından getirilen hekimin de otopside hazır bulunabileceği, zorunluluk bulunduğunda otopsi işleminin bir hekim tarafından da yapılabileceği, bu durumun otopsi raporunda açıkça belirtileceği,

3- "Soruşturmanın gizliliği" kenar başlıklı 157. maddesinde, Kanunun başka türlü hüküm koyduğu hâller saklı kalmak ve savunma haklarına zarar vermemek koşuluyla soruşturma evresindeki usul işlemlerinin gizli olduğu,

4- "Şüpheli ölümün ihbarı" kenar başlıklı 159. maddesinin birinci fıkrasında, bir ölümün doğal nedenlerden meydana gelmediği kuşkusunu doğuracak bir durumun varlığı veya ölünün kimliğinin belirlenememesi halinde, kolluk görevlisi, köy muhtarı ya da sağlık veya cenaze işleriyle görevli kişilerin, durumu derhâl Cumhuriyet Başsavcılığına bildirmekle yükümlü oldukları,

5- "Bir suçun işlendiğini öğrenen Cumhuriyet savcısının görevi" kenar başlıklı 160. maddesinin birinci fikrasında, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana hüp://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden | LMEŞ Lc - bNm90s2 - 45LF4mS - btf5zkile erişebilirsin

Mevzuat Genel Müdürlüğü işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı,

6- "Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri" kenar başlıklı 161. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, doğrudan doğruya veya emrindeki adli kolluk görevlileri aracılığı ile her türlü araştırmayı yapabileceği,

7- "Kamu davasını açma görevi" kenar başlıklı 170. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında ise, kamu davasını açma görevinin, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği; soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde, Cumhuriyet savcısı tarafından iddianame düzenleneceği,

C) Adli Tıp Kurumu Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin "Morg ihtisas dairesi" kenar başlıklı 10. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde; otopsinin sonuçlanması veya hüviyetin tespitinden sonra morg ihtisas dairesiyle ilgisi kalmayan ceset veya beraberindeki materyalin, tahkikatı idare eden hâkim veya Cumhuriyet savcısı veya hüviyet tespiti için gönderilen makam tarafından gömülmesinde sakınca olmadığını bildiren yazılı belge üzerine ailesine veya yakınlarına veya kimsesiz ise onbeş gün içinde belediyeye veya mülki idare amirliğine teslim edileceği; kimliği tespit edilmiş olmasına rağmen ailesi veya yakınları tarafından beş gün içinde teslim alınmayan cesetlerin de belediyeye veya mülki idare amirliğine gömülmek üzere teslim edileceği,

Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.

Sözü edilen bu düzenlemeler çerçevesinde, şüpheli ölümler üzerine başlatılacak soruşturmalarda, ölü muayenesi ve otopsi de dâhil olmak üzere, tüm adli işlemlerde yetki ve sorumluluk, Cumhuriyet savcılarına ait olup, Bakanlığımız veya başka herhangi bir makam, organ veya merci tarafindan Cumhuriyet savcılarına müdahalede bulunulması söz konusu değildir.

11- Hakkâri Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 28/08/2025 tarihli cevapta;

A) Soru önergesinde belirtilen hususa ilişkin olarak yürütülen soruşturmalar kapsamında, kimlik tespiti bekleyen herhangi bir cenazenin bulunmadığı, kimliği tespit edilemeyen cenaze bulunması halinde ilgili mevzuat hükümleri uyarınca belediye tarafından koordinatları belirlenen ve krokileri çizilen mezar yerlerine defin işlemlerinin yapıldığı,

B) Yürütülen soruşturmalar kapsamında, kimliği belirsiz cenazelerin sahibi olduğunu ileri süren ailelerin müracaatı halinde cenazelerin teşhisine yönelik işlemlerin ivedilikle yerine getirildiği,

©) Soru önergesinde belirtilen sair iddiaların gerçeği yansıtmadığı,

Bildirilmiştir.

Yılmaz TUNÇ Bakan

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden | LMEJLC - bNm90s2 - 45IF4mS - btf5zk- ile erişebilirsin

Yılmaz TUNÇ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Onur Düşünmez (DEM Parti, Hakkari). “Hakkari'de bir mezarlıkta kimsesizler bölümüne defnedilen cenazelere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32115, 29 Temmuz 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32115-hakkari-de-bir-mezarlikta-kimsesizler-bolumune-defnedilen-cenazelere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f775e862-ea48-4b6c-afa8-01985afe2e26

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.