# İmalat sanayiinde ara malı ithalatının azaltılmasına yönelik çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/32224 - **Veren:** Rahmi Aşkın Türeli (CHP, İzmir) - **Muhatap:** Cumhurbaşkanı Yardımcılığı (Cevdet Yılmaz) - **Veriliş tarihi:** 4 Ağustos 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 149 gün sonra, 31 Aralık 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/452e95e5-42de-44b6-b1ed-019874fe5e2b - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32224-imalat-sanayiinde-ara-mali-ithalatinin-azaltilmasina-yonelik-calismalara-iliskin > Rahmi Aşkın Türeli (CHP), 4 Ağustos 2025 tarihinde 7/32224 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Cumhurbaşkanı Yardımcılığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 149 gün sonra, 31 Aralık 2025). ## Önerge metni Sayı : o 13089 Aşağıdaki sorularımın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Cevdet Yılmaz tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Rahmi Aşkın TÜRELİ İzmir Milletvekili Ülkemizde son dönemde uygulanan ekonomik politikaların olumsuz bir sonucu da sanayi sektöründe gerek üretimin ve gerek ihracatın ara malı ithalatına olan bağımlılığındaki artış olmuştur. Bu durum AKP iktidarları döneminde hazırlanan Kalkınma Planları, Orta Vadeli Programlar ve Yıllık Programlarda da açıkça ifade edilmiş olup, bu kapsamda gerekli tedbirlerin alınacağı belirtilmiştir. Diğer taraftan, farklı zamanlarda hazırlanarak uygulamaya konulan Girdi Tedarik Stratejisi ve Eylem Planlarının da bu amaca yönelik olduğu ifade edilmiştir. Bu konulara ilişkin olarak Cumhurbaşkanlığı Yardımcılığına yöneltmiş olduğum soru önergesine vermiş olduğunuz cevapta, yazılı soru önergelerinden Cumhurbaşkanlığı Merkez Teşkilatı ile Cumhurbaşkanlığına Bağlı Kurum ve Kuruluşların görev alanına giren konulara ilişkin önergelerin cevaplandırılmakta olduğu belirtilerek soru önergelerimin konuyla ilgili Bakanlıklara gönderilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bununla birlikte, On İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı'nın hazırlanmasının Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı'nın sorumluluğunda olduğu bilinmektedir. Bu çerçevede, kalkınma planının, özel ihtisas komisyonları raporlarının, orta vadeli programların ve yıllık programların hazırlanmasında kullanılan girdilerin, bu çerçevede yapılan veya yaptırılan teknik çalışmaların, kalkınma planının koordinasyonunun Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından yapıldığı bilgisi ışığında vermiş olduğunuz cevap tatminkâr bulunmamıştır. Bu bilgiler ışığında; I. TÜİK tarafından milli gelirin hesaplanması amacıyla yapılan çalışmalarda kullanılan arz-üretim ve girdi-çıktı tablolarına göre imalat sanayi üretiminin ana sektörler itibarıyla ara malı ithalatına olan bağımlılığı nedir? 2. Arz-üretim ve girdi-çıktı tablolarına göre imalat sanayi üretiminin ana sektörler itibarıyla ara malı ithalatına olan bağımlılığı On İkinci Kalkınma Planı hazırlıklarında ve bu çerçevede geleceğe yönelik projeksiyonlarda kullanılmamış mıdır? 3. 2024-2028 yıllarını kapsayan On İkinci Beş Yıllık Kalkınma Planı hazırlıkları çerçevesinde imalat sanayi üretiminin ve ihracatının ara malı ithalatına olan bağımlılığını ölçmek amacıyla herhangi bir çalışma yapılmış mıdır? . Yapılmışsa bu çalışmanın sonuçları nelerdir? . Yapılmamışsa Plan dönemi hedeflerinin belirlenmesinde hangi çalışmalardan yararlanılmıştır? . İmalat sanayi üretiminin ve ihracatının ara malı ithalatına olan bağımlılığını azaltmak amacıyla Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının da içinde olduğu ve ilgili Bakanlıklarla koordinasyon içinde götürülen çalışmalar var mıdır? . Varsa bu çalışmaların sonuçları nelerdir? ## Bakanlığın cevabı TÜİK tarafından yayınlanan arz-kullanım ve girdi çıktı tabloları yanı sıra Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ve OECD üyesi gelişmiş ülkelerin girdi çıktı tabloları kullanılarak ülkelerin imalat sanayii sektörleri bazında ara mal ithalatı bağımlılığı incelenerek yapılan karşılaştırmalı analizler, imalat sanayii üretiminin ara malı ithalatına bağımlılığı bakımından sektörler itibarıyla Türkiye'nin AB ve OECD üyesi gelişmiş ülkelere yakınsayan bir seyirde olduğunu göstermektedir. On İkinci Kalkınma Planı (2024-2028) hazırlıkları kapsamında arz-kullanım ve girdi-çıktı tabloları yanı sıra, TÜİK tarafından açıklanan "Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri" ve "Sanayi Bakanlığı Girişimci Bilgi Sistemi" mikro veri setleri Türkiye imalat sanayii sektörlerinin üretim, katma değer, ihracat, ithalat, verimlilik ve istihdam yapılarının incelenmesi amacıyla detaylı analizlere tabi tutulmuştur. Benzer analizler karşılaştırma yapılabilmesi ve ileriye dönük yol haritası belirlenebilmesi amacıyla AB ve OECD üyesi gelişmiş ülkeler içinde yürütülmüştür. Plan hazırlıkları kapsamında yapılan teknik analizler sonucunda sektörel önceliklendirme yaklaşımı benimsenmiş ve imalat sanayiinde verimlilik artışını destekleyecek, teknolojik yenilenmeyi hızlandıracak ve istikrarlı büyümeyi sağlayacak dönüşüm hedeflenmiştir. Bu çerçevede kimya, ilaç ve tıbbi cihaz, elektronik, makine, elektrikli teçhizat, otomotiv, raylı sistem araçları öncelikli sektörler olarak belirlenmiş olup söz konusu sektörlerde aktif sanayi politikaları yürütülmeye devam edilmektedir. Yapılan teknik analizlerin yanı sıra, özel sektör, akademi ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla "İmalat Sanayii Politikaları Özel İhtisas Komisyonu" oluşturulmuş, bu komisyonun çalışmaları ve hazırladığı rapor doğrudan On İkinci Kalkınma Planına girdi sağlamıştır. On İkinci Kalkınma Planı çerçevesinde ortaya konulan politika ve tedbirler, her yıl hazırlanan Orta Vadeli Program ve Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı aracılığıyla yakından izlenmektedir. Ayrıca, belirlenen öncelikli sektörler ve politikalar, ilgili Bakanlıkların ve diğer kurum ve kuruluşlar için yol gösterici bir niteliğe sahiptir. Bu doğrultuda, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan Sanayi ve Teknoloji Stratejisi Belgesi dâhil olmak üzere strateji ve eylem planlarında imalat sanayiinde öncelikli sektörler başta olmak üzere tüm sektörlerde rekabet gücünün ve verimliliğin artırılması, yüksek katma değerli üretim yapısına geçişin sağlanması ve uluslararası değer zincirindeki konumun güçlendirilmesi hedeflenmektedir. Telefon No : (0312)525 55 55 Fax : (0312) 525 5831 Cevdet YILMAZ Cumhurbaşkanı Yardımcısı --- **Kaynak gösterme:** Rahmi Aşkın Türeli (CHP, İzmir). “İmalat sanayiinde ara malı ithalatının azaltılmasına yönelik çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32224, 4 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32224-imalat-sanayiinde-ara-mali-ithalatinin-azaltilmasina-yonelik-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/452e95e5-42de-44b6-b1ed-019874fe5e2b Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.