# Zincir marketlerdeki çalışma koşullarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/32234
- **Veren:** Adnan Beker (CHP, Ankara)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 4 Ağustos 2025
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 329 gün sonra, 29 Haziran 2026)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/dd78265b-0015-46aa-a6cb-019875293687
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32234-zincir-marketlerdeki-calisma-kosullarina-iliskin

> Adnan Beker (CHP), 4 Ağustos 2025 tarihinde 7/32234 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 329 gün sonra, 29 Haziran 2026).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Son dönemde sosyal medyada ve basın yayın organlarında zincir marketlerde görev yapan çalışanların yoğun iş yükü, yetersiz personel, uzun mesailer ve sağlıksız çalışma ortamları nedeniyle fiziksel ve psikolojik olarak zorlandığına dair çok sayıda görüntü ve iddia gündeme gelmiştir. Bu içeriklerde, kimi çalışanların iş başında bayıldığı, sinir krizi geçirdiği ya da ağlayarak işe gittiği görülmektedir. Söz konusu görüntüler, münferit örnekleri aşarak sistematik bir sorun olarak karşımızda durmaktadır.

Ülkemiz genelinde zincir marketlerde çok sayıda genç çalışmaktadır. Bu çalışanların önemli bir kısmı üniversite mezunu olup kendi mesleğinde istihdam olanağı bulamadığı için marketlerde kasiyer, reyon görevlisi ya da depo personeli olarak çalışmaktadır. Genç işgücünün emeği; düşük ücret ve yüksek baskı ortamında tüketilmekte, bunun sonucu olarak da toplumsal ölçekte bir tükenmişlik ve güvensizlik hali oluşmaktadır. ,

Zincir marketlerde yaşanan bu tabloya dair en sık dile getirilen sorunlar; personel eksikliği nedeniyle bir çalışana birden fazla görevin yüklenmesi, yemek ve dinlenme molalarının kullandırılmaması, vardiya sürelerinin düzensiz ve aşırı uzun olması, haftalık izinlerin verilmemesi, fazla mesailerin karşılıksız bırakılması ve mobbing uygulamalarıdır.

Anayasa'nın 49*uncu maddesi uyarınca devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek ve çalışma barışını sağlamakla yükümlüdür. Bu doğrultuda zincir marketlerdeki çalışma koşullarına yönelik etkin bir denetim, raporlama ve düzenleme ihtiyacı olduğu açıktır. .

Bu kapsamda:

1. Son iki yıl içinde, zincir marketlerde çalışan personelin yemek molası, dinlenme hakkı, haftalık izin ve fazla mesai ücretleri gibi temel haklarının kullandırılıp kullandırılmadığına yönelik denetimler başta olmak üzere yapılan iş sağlığı ve güvenliği denetimi sayısı kaçtır

2. Bu denetimlerde tespit edilen başlıca mevzuat ihlalleri nelerdir?

3. Tespit edilen ihlaller sonucu idari yaptırım uygulanan zincir market şubesi sayısı kaçtır? Bu yaptırımların kapsamı nedir?

4. Son iki yıl içerisinde zincir marketlerde çalışan personele yönelik Bakanlığınıza ulaşan şikâyet sayısı kaçtır? Bu şikâyetlerin içeriklerine dair bir istatistik mevcut mudur?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 15.08.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1682318 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile Ankara Milletvekili Sayın Adnan BEKER tarafından yöneltilen 7/32234 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"Bakanlığımızca yıl içinde yürütülen iş teftişi faaliyetleri, geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınarak programlı teftişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. . Programlı teftişler, oçalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi o ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığa intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş programına alınması sonucu gerçekleştirilmektedir.

Bununla birlikte, kayıt dışı istihdamla mücadele için ilgili mevzuata göre ihbar-şikâyetler üzerine yapılan denetimler haricinde, yıllık çalışma plan ve programı ile belirlenen sektörlerde faaliyet gösteren ve veri analizi çalışmaları sonucunda riskli olduğu değerlendirilen işyerlerinde asgari işçilik incelemeleri yapılmakta, yine yıllık çalışma plan ve programı ile belirlenen ve kayıt dışı istihdamın yoğun olduğu değerlendirilen sektörlerde rehberlik ve bilgilendirme faaliyetleri yapılmaktadır."

Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN Bakan

Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68 Talafan: (211) 904 An an

---

**Kaynak gösterme:** Adnan Beker (CHP, Ankara). “Zincir marketlerdeki çalışma koşullarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32234, 4 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32234-zincir-marketlerdeki-calisma-kosullarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/dd78265b-0015-46aa-a6cb-019875293687

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.