# Zincir marketlerdeki çalışma koşullarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/32236 - **Veren:** Cengiz Çiçek (DEM Parti, İstanbul) - **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan) - **Veriliş tarihi:** 5 Ağustos 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 87 gün sonra, 31 Ekim 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/52e93188-3a86-42af-a319-01987e68969d - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32236-zincir-marketlerdeki-calisma-kosullarina-iliskin > Cengiz Çiçek (DEM Parti), 5 Ağustos 2025 tarihinde 7/32236 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 87 gün sonra, 31 Ekim 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. Cengiz ÇİÇEK İstanbul Milletvekili Türkiye genelinde faaliyet gösteren zincir marketlerde çalışan binlerce emekçi, düşük ücretler, uzun ve esnek çalışma saatleri, mobbing, keyfi izin uygulamaları ve sendikal örgütlenme hakkının engellenmesi gibi hak ihlalleriyle karşı karşıyadır. Mağaza Market-Sen'in tespitleri ve işçilerin beyanları, bu sorunların zincir marketlerin birçok şubesinde sistematik olarak yaşandığını göstermektedir. Zincir marketlerin önemli bir bölümünde uygulanan "az personelle yüksek verim" politikası, işçilerin yasal çalışma saati sınırlarını aşan sürelerde çalıştırılmasına yol açmakta; bu durum fiziksel ve ruhsal sağlıklarını olumsuz etkilemektedir. Mola ve dinlenme haklarının fiilen kullandırılmaması, vardiya düzenlemelerinde işçilerin iradesinin yok sayılması, birden fazla görevin aynı çalışana yüklenmesi gibi uygulamalar, emek sömürüsünü derinleştirmektedir. Bayram ve kampanya dönemlerinde izinlerin iptal edilmesi, kamera ile izleme, sözlü tehdit ve psikolojik baskı gibi uygulamalar da yaygın şekilde belirtilmektedir. Ayrıca, işçilerin sendikal haklarını kullanma girişimleri doğrudan veya dolaylı olarak engellenmektedir. Bu koşullar, zincir marketlerdeki çalışma ortamının insan onuruna yakışır standartlardan ve uluslararası çalışma normlarından uzak olduğunu; kamusal denetim mekanizmalarının ise yetersiz kaldığını ortaya koymaktadır. Bu bağlamda: Bakanlığınız, zincir marketlerdeki çalışma koşullarını hangi sıklıkta ve hangi denetim yöntemleriyle incelemektedir? Son beş yılda zincir marketlerde gerçekleştirilen işçi sağlığı ve iş güvenliği denetimlerinin sayısı kaçtır? Bu denetimler hangi il, ilçe ve şubelerde, hangi zincir marketlerde yapılmıştır? Denetim sonuçları nelerdir? Az personelle uzun süreli ve çoklu görev yüklenen çalışanlara yönelik herhangi bir düzenleme veya sınırlama planlanmakta mıdır? İş tanımı dışında çalıştırılma ve görev belirsizliği konusunda Bakanlığınızın denetim veya düzenleme çalışması var mıdır? Zincir marketlerde haftalık çalışma süresi sınırlarının aşılması ve mola haklarının kullandırılmamasına ilişkin Bakanlığınıza ulaşan şikâyet sayısı kaçtır? Bu şikâyetler üzerine hangi işlemler yapılmıştır? Zincir marketlerde çalışanlara yönelik mobbing, baskı ve tehdit ve özellikle kadın işçilere yönelik ayrımcılık iddialarıyla ilgili Bakanlığınız tarafından yürütülen inceleme veya soruşturma bulunmakta mıdır? Son beş yılda zincir marketlerde Kod-29, Kod-42 ve Kod-50 gerekçeleriyle işten çıkarılan işçi sayısı kaçtır? Zincir marketlerde sendikal hakların kullanımını engelleyen uygulamalara ilişkin Bakanlığınıza yapılan başvuru sayısı nedir? Bu başvurular sonucunda işverenlere yönelik hangi yaptırımlar uygulanmıştır? Zincir marketlerde emek sömürüsünü önlemek, güvenceli çalışma koşullarını sağlamak ve işçilerin temel haklarını korumak için Bakanlığınızın kısa, orta ve uzun vadeli politika hedefleri nelerdir? ## Bakanlığın cevabı İlgi ( : 15.08.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1682318 sayılı yazınız. İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın Cengiz ÇİÇEK tarafından yöneltilen 7/32236 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur. "Bakanlığımız, çalışma hayatında insana yakışır iş anlayışının yaygınlaştırılması ve işyerlerinde şiddete sıfır tolerans gösterilmesi hususlarına önem vermekte ve bu konuda politikalar üretmektedir. Bu kapsamda kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör işyerlerinde gerçekleşen psikolojik taciz (mobbing) olaylarının önlenmesi amacıyla hazırlanan 'İşyerlerinde Psikolojik Tacizin Önlenmesi? konulu 2011/2 sayılı Genelgenin 5 inci maddesi uyarınca Bakanlığımız bünyesinde 'Psikolojik Tacizle Mücadele Kurulu" oluşturulmuştur. 2025/3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Kurul yeniden teşekkül ellirilmiştir. Bununla birlikte, Bakanlığımız tarafından ALO 170 hattının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER) ve çalışanlar tarafından bireysel dilekçeler yoluyla yapılan mobbing şikayet süreçleri takip edilmektedir. Bu kapsamda başvurular, başvuruyu yapan kişinin kamu veya özel sektörde çalışmasına bağlı olarak farklı şekilde değerlendirilmektedir. Özel sektör çalışanlarınca yapılan başvurular, başvuruyu yapan kişinin çalıştığı ildeki Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri tarafından incelenmekte; kamu sektöründe çalışanlar tarafindan yapılan başvurular ise tacizin gerçekleştiği kurum tarafından incelenmekte ve Bakanlığımıza bilgilendirme yapılmaktadır. Öte yandan, sendikal örgütlenme hakkı, işçilere, işverenlere ve kamu görevlilerine tanınan Anayasal bir haktır. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda sendikaya üye olmanın serbest olduğu ve hiç kimsenin sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamayacağı, işçi veya işverenin sendikalaşma hakkı ve sendika özgürlüğü ile ilgili hükümleri belirtilmiştir. Ayrıca, hükümlere uyulmaması durumunda, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda, 4857 sayılı İş Kanununda ve 3237 sayılı Türk Ceza Kanununda çeşitli yaptırımlar öngörülmüştür. Kayıt dışı istihdamla mücadele için ilgili mevzuata göre ihbar-şikâyetler üzerine yapılan denetimler haricinde, yıllık çalışma plan ve programı ile belirlenen sektörlerde faaliyet gösteren ve veri analizi çalışmaları sonucunda riskli olduğu değerlendirilen işyerlerinde asgari işçilik incelemeleri yapılmakta, yine yıllık çalışma plan ve programı ile belirlenen ve kayıt dışı istihdamın yoğun, olduğu değerlendirilen sektörlerde rehberlik ve bilgilendirme faaliyetleri yapılmaktadır... Tof. Dr. Vedat IYİKHAN Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68 Talefan: (219129094 ANNAN --- **Kaynak gösterme:** Cengiz Çiçek (DEM Parti, İstanbul). “Zincir marketlerdeki çalışma koşullarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32236, 5 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32236-zincir-marketlerdeki-calisma-kosullarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/52e93188-3a86-42af-a319-01987e68969d Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.