# Van'ın Saray ilçesinde yapılması planlanan Kurucan Göleti Projesi'nin akıbetine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/32287 - **Veren:** Mahmut Dindar (DEM Parti, Van) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 5 Ağustos 2025 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 4 Kasım 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a6cc020f-4c12-4e13-8f5f-01987e1ebf32 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32287-van-in-saray-ilcesinde-yapilmasi-planlanan-kurucan-goleti-projesi-nin-akibetine-iliskin > Mahmut Dindar (DEM Parti), 5 Ağustos 2025 tarihinde 7/32287 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 4 Kasım 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak £ 4 U gl 9 — Mahmut DİNDAR cevaplandırılması konusunda gereğini arz ederiz. Van ili Saray (Serav) ilçesine bağlı Kurucan kırsal mahallesinde 2000 yılında temeli atılan, 1.76 milyon metreküp su hacmine ve 3 bin 900 hektar sulama kapasitesine sahip olması planlanan gölet, 25 yılı aşkın süredir tamamlanmamış ve halkın temel ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak kalmıştır. 2001 yılında yapımına başlanan ancak kısa sürede durdurulan proje, yıllar içinde farklı tarihlerde yeniden ihaleye çıkarılmış; özellikle 2015 ve 2019 yıllarında verilen çeşitli sözlere rağmen herhangi bir somut ilerleme kaydedilememiştir. Göletin inşası için hazırlanan tünel duvarlarının zamanla çürüdüğü, tarımsal alanların kuraklık nedeniyle verimsizleştiği, içme suyu sıkıntısının yaşandığı ve köylülerin mağduriyetlerinin giderek arttığı halk tanıklıkları ve ulusal basın yoluyla belgelenmiştir. Bu durum, sadece tarımsal kalkınma açısından değil; kırsal kalkınma, çevresel sürdürülebilirlik ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından da ciddi soru işaretleri doğurmaktadır. 25 yıldır bitmeyen bir gölet projesi, devletin kırsal bölgelere yönelik yatırım ve hizmet kapasitesine dair önemli bir örnek teşkil etmektedir. Bu bağlamda; 1. Saray (Serav) ilçesinde Kurucan Göleti projesinin yapımına 2001 yılında başlandığı halde bugüne kadar tamamlanamamasının temel gerekçeleri nelerdir? 2. 2003 yılında iptal edilen ilk ihale süreciyle ilgili olarak Teftiş Kurulu'nun hazırladığı raporda yer alan usulsüzlükler veya yüklenici firmanın eksiklikleri nelerdir? . 2015 yılında yapılan revizyon ihalesi kapsamında Erista Mühendislik ve Müşavirlik firmasına verilen iş kapsamında hangi çalışmalar tamamlanmış, hangileri yarım bırakılmıştır? İşin tamamlanmamasından sorumlu olanlar hakkında yürütülen bir soruşturma mevcut mudur? . 2019 yılında başlatıldığı belirtilen ÇED süreci sonucunda "ÇED gerekli değildir" kararı verilmesine rağmen neden yeni bir ihale süreci ilan edilmemiştir? . Kurucan ve Beyaslan mahallelerini kapsayan gölet projesi, 2025-26 yılı yatırım programı içinde yer almakta mıdır? Varsa, takvimi ve bütçe kalemleri nedir? . Göletin yapımına dair kamuoyuna verilen sözlerin yerine getirilmemesi nedeniyle kamu zararı oluşmuş mudur? Oluşmuşsa sorumlular hakkında herhangi bir soruşturma veya idari işlem başlatılmış mıdır? . Van'ın Saray ilçesi ve çevresinde tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini sağlamak ve köylülerin içme suyu, sulama ve altyapı ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla Bakanlığınızın 2025-26 yılları için planladığı projeler nelerdir? ## Bakanlığın cevabı Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize tarımsal desteklemeler verilmekte, hibe programları uygulanmakta ve projeler yürütülmektedir. Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir. 2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 24.08.2024 tarihli ve 32642 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bakanlığımız tarafından üreticilere; Bitkisel üretim, Hayvansal üretim, Kırsal kalkınma, Su ürünleri üretimi ve Tarımsal araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) olmak üzere 5 ana başlık altında tarımsal destekler verilmektedir. Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir. 8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlanması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal üretimde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir. Yeni destekleme modeliyle; e Bitkisel üretim destekleri ilk defa 3 yıllık olarak ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. Strateji Geliştirme Başkanlığı e Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, destekler daha yönlendirici, etkin ve öngörülebilir hâle getirilmiştir. e Üretim planlaması kapsamındaki stratejik ürünlere ilave destek verilecektir. e Sukısıtı olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek sağlanacaktır. e Kamukuruluşları tarafından ıslah edilen milli tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek alacaktır. " Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir. "e Çiftçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin sebep olduğu birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir. Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir. Temel destek ve planlı üretim desteği ile planlama kapsamındaki ürünlere belirlenen havzalarda ekim yapıldığı takdirde kullanılan mazotun tamamı, gübrenin ise yarısı nakdi olarak verilecektir. Yem bitkileri üretim planlaması kapsamına alınmış olup tüm havzalarda desteklenecektir. Süt havzası olarak belirlenen illerde yem bitkisi üreten çiftçilere ilave 9050 planlı üretim desteği ödenecektir. Diğer taraftan su kısıtının olduğu 11 ilin 52 ilçesinde ise planlama kapsamında az su tüketen arpa, buğday, yağlık ayçiçeği, aspir, fiğ, mercimek, nohut ve yem bezelyesi üreten çiftçilerimize gübre maliyetinin kalan 9050'lik kısmı da yer altı su kısıtı desteği olarak verilecektir. Böylece bu bölgelerde üretim planlamasına uygun ekim yapan üreticilerin mazot ve gübre maliyetinin 90100'ü desteklenecektir. Çiftçilerimize bitkisel üretim destekleri nakdi olarak ödenecektir. Verim ve kaliteyi artırmak için sertifikalı tohum kullanım, sertifikalı/standart fidan kullanım, organik tarım, iyi tarım uygulamaları, katı organik-organomineral gübre destekleri verilmeye devam edilecektir. Ayrıca kamu araştırma enstitüleri ve üniversiteler tarafından yağlık ayçiçeği, dane mısır, pamuk ve patatesin yurt içinde ıslah edilerek tescil edilen çeşitlerinden yurt içinde üretilip sertifikalandırılan tohumunu kullanarak ekim/dikim yapan çiftçilere ilave destek ödemesi yapılacaktır Kamu araştırma enstitüleri tarafından geliştirilerek tescil ettirilen hibrit mısır ve ayçiçeği çeşitlerinin yaygınlaştırılması ve kullanım oranının artırılmasına yönelik olarak "Yerli/Milli Hibrit Çeşitlerin Yaygınlaştırılması Projesi" yürütülmektedir. 10394 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar 14.09.2025 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Karar ile 2026 yılı bitkisel üretim desteklerinde aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır. " 2026 üretim yılı için destek katsayı değeri bir önceki yıla göre 9027 artırılarak dekara 310 TL olarak belirlenmiştir. e Kapalı ortam bitkisel üretime yönelik genç ve kadın çiftçilere ilave destek verilecektir. Strateji Geliştirme Başkanlığı e Mısır (dana) ürünün destekleme kategorisi 1. kategoriden 2. kategoriye yükseltilmiştir. se Hayvancılıkta dane yem ihtiyacını karşılamak amacıyla yulaf, çavdar ve tritikale ürünlerinde yeşil otun yanı sıra dane üretimi de destek kapsamına alınmıştır. e Hububat üretiminde sertifikalı tohum kullanımının artırılması amacıyla bir önceki yıla göre destek katsayısı artırılarak 0,56 belirlenmiştir. e Soyaüretimini teşvik amacıyla mevcut sertifikalı tohum desteğine ek, yurt içinde ıslah edilip tescil edilen ve yine yurt içinde üretilerek sertifikalandırılan tohumların kullanımı halinde ilave destek sağlanacaktır. e Organik tarım desteğinde, 1. derece tarımsal amaçlı üretici örgütlerine üye çiftçilere, destek katsayısının yüzde 25'i oranında ilave destek verilecektir. "e Katı organik-organomineral desteğinde 0,21 olan katsayı, 0,32'ye çıkarılmıştır. " Biyolojik/biyoteknik mücadele desteği birim fiyatları yüzde 21 artırılmıştır. e Yıl boyunca(12 ay) hizmet sunan serbest tarım danışmanları ile ziraat odaları ve üretici örgütlerinde istihdam edilen danışmanlara verilen tarımsal yayım ve danışmanlık desteği, bir önceki yıla göre yüzde 17,5 artırılarak 2025 için 345.450 TL olarak ödenecektir. Bakanlığımızca 2021 yılından itibaren ülke genelinde işlenmeyen ve nadasa bırakılan arazilerde gerek bitkisel üretimin artırılması gerekse kuraklığa dayanıklı çeşitlerin ekilişlerinin yaygınlaştırılmasına yönelik azami "675 ayni desteğin sağlandığı "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi" yürütülmektedir. Proje kapsamında uygun münavebe planı ve ekim yöntemleri uygulayarak stratejik ürünlerin üretiminde kullanılması, iklim değişikliğini dikkate alarak uygun çeşitlerle hububat, baklagil ve yağlı tohumlu bitkilerin üretiminin geliştirilmesi sağlanmaktadır. 2021-2024 yılları arasında proje kapsamında Van iline 12 milyon TL kaynak tahsis edilmiştir. Ayrıca mera, yaylak ve kışlakların ıslah edilerek otlatma kapasitelerinin artırılması, ot kalitesinin iyileştirilmesi, toprak muhafaza tedbirleri uygulanarak erozyonun önlenmesi ve kaliteli kaba yem ihtiyacının karşılanması amacıyla Bakanlığımızca Çayır Mera Islah ve Amenajman Projeleri uygulanmaktadır. Bu kapsamda Van ilinde 3,19 milyon dekar alanda toplam 96 adet proje uygulanmıştır. Kırsal kalkınma destekleri kapsamında; tarımsal yayım ve danışmanlık desteği, kırsal kalkınma yatırımları (ekonomik ve alt yapı yatırımları), uzman eller proje desteği, bireysel sulama sistemlerinin desteklenmesi, IPARD ulusal eş finansman ödemeleri, çiftlik muhasebe veri ağı (ÇMVA) katılım primi destekleri yer almaktadır. IPARD Programı kapsamında 2007 yılı itibarıyla başlayan program üzerinden 42 ilde birçok tedbir altında tarım ve hayvancılık alanlarında hibe destekleri sağlanmaktadır. IPARD 1 ve IPARD II dönemi olarak başarıyla yürütülen süreç, IPARD 111 dönemiyle birlikte ülke geneline yayılmıştır. IPARD III döneminde çıkılan ve çıkılacak çağrılarda 9050-75 arasında değişen oranlarda yatırım tedbirlerine hibe desteği sağlanmaktadır. IPARD Programı kapsamında yer alan tedbirler ile kırsal alanda yaşayan gençlere ve kadınlara yönelik ek sıralama puanı ve ek hibe oranı uygulanarak pozitif ayrımcılık yapılmaktadır. Strateji Geliştirme Başkanlığı Bakanlığımızca, tarımsal üretimde suyun etkin ve verimli kullanılması amacıyla, 2800 sayılı "Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Tarıma Dayalı Ekonomik Yatırımlar ve Kırsal Ekonomik Altyapı Yatırımlarının Desteklenmesine İlişkin Karar" ve bu Karar kapsamında hazırlanan "Kırsal Kalkınma Destekleri Kapsamında Bireysel Sulama Sistemlerinin Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (2021/7)" hükümleri doğrultusunda, modern basınçlı sulama sistemlerinin çiftçiler tarafından benimsenmesi ve yaygınlaşması hedeflenmektedir. Bu kapsamda, 2025 yılında projeye esas hibe üst limiti 10.000.000 TL olarak belirlenmiş olup "050 oranında hibe desteği sağlanmaktadır. 2800 Sayılı Kırsal Kalkınma Destekleri kapsamında sulama sistemleri başvuru konuları aşağıda sıralanmaktadır. " Tarla içi damla sulama sistemi kurulması, " Tarlaiçi yağmurlama sulama sistemi kurulması, e Tarla içi mikro yağmurlama sulama sistemi kurulması, e Tarla içi yüzey altı damla sulama sistemi kurulması, e Lincen veya Center Pivot sulama sistemi kurulması, e Tamburlu sulama sistemi kurulması, e Güneşenerjili sulama sistemi kurulması, e" Tarımsal sulama amaçlı güneş enerji sistemleri ve e Akıllı sulama sistemleri. Ayrıca üreticilerin tarımsal üretime yönelik kredi/finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla, 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024- 31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9625-96100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir. Bu doğrultuda, " Basınçlı sulama sistemleri ve tarımsal yenilenebilir enerji yatırımlarına 15 milyon TL üst limite kadar *0100'e varan faiz/kâr payı desteği, e Hayvancılık, kanatlı sektörü ve su ürünleri sektöründe yatırım ve işletme kredi/finansman kullandırımlarında yenilenebilir/atık enerji kullanımına ilave 905, e Bitkisel üretim konularında işletme kredi/finansman kullandırımlarında basınçlı sulama sistemi kullanımında ilave 9010, e Kapalı ortamda bitkisel üretim konusunda yatırım ve işletme kredi/finansman kullandırımlarında yenilenebilir/atık enerji kullanımına ilave 9020, yatırımlarda yağmur suyu hasatı değerlendirildiğinde ilave 9010 ve e Planlı üretime uygun üretim yapan faydalanıcılara ilave "020 faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır. Üreticilerimiz temel bitkisel ve temel hayvansal üretim konularında 300.000 TI.ye kadar (300.000 TL dahil) sıfır faizli, 300.000 TL'nin üzerindeki kredilerde ise 10 milyon TL?ye kadar 2050-0100 aralığında faiz/kâr payı destekli kredi/finansman kullanabilmektedir. Strateji Geliştirme Başkanlığı Basınçlı sulama sistemleri ve tarımsal yenilenebilir enerji yatırımlarına 15 milyon TL üst limite kadar 90100"e varan faiz/kâr payı desteği sağlanmaktadır. Önergeye konu olan Proje'nin yüklenici firması Erista Mühendislik ve Müşavirlik olup ihalenin kapsamı yalnızca planlama ve proje çalışmalarını içermekte ve herhangi bir inşaat işi bulunmamaktadır. Bu kapsamda, Kurucan Göleti ve Sulaması işinin planlama (hidroloji, tarımsal ekonomi, toprak drenaj, harita alımı, ÇED, jeoteknik ve sondaj) ve proje raporu yapım işleri ilgili firmaya yaptırılmıştır. Planlama ve proje çalışmaları tamamen tamamlanarak 2019 yılında ihale süreci sonuçlandırılmış olup bahse konu duruma ilişkin herhangi bir soruşturma açılmasına gerek duyulmamıştır. Kurucan ve Beyaslan mahallelerini kapsayan gölet projesinin 2026 yılında Yatırım Programı'na dahil edilmesi için teklifte bulunulması hedeflenmektedir. Söz konusu gölet projesi henüz ihale edilmediğinden herhangi bir harcama veya kamu zararı oluşması gibi bir durum söz konusu değildir. Van ili Saray ilçesi Örenburç Göleti ve Sulaması Projesi'ne 2025 yılında başlanılmış olup çalışmalar devam etmektedir. Bu projeyle 2,25 hm? su depolanarak 593 hektar arazinin sulanması planlanmaktadır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Dindar (DEM Parti, Van). “Van'ın Saray ilçesinde yapılması planlanan Kurucan Göleti Projesi'nin akıbetine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/32287, 5 Ağustos 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-32287-van-in-saray-ilcesinde-yapilmasi-planlanan-kurucan-goleti-projesi-nin-akibetine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a6cc020f-4c12-4e13-8f5f-01987e1ebf32 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.